Hiện nay, xã Phúc Sen có khoảng 140 – 150 hộ dân tham gia sản xuất và kinh doanh các sản phẩm từ làng nghề rèn. Nghề rèn của người Nùng An ở Phúc Sen có truyền thống hàng trăm năm qua.Sản phẩm chính là: Dao, kéo, cuốc, liềm…, trong đó chủ yếu là các loại dao, phục vụ đời sống, lao động sản xuất. Vật liệu làm dao là nhíp ô tô có độ rắn và dẻo linh hoạt cùng với sự tinh tế, khéo léo của đôi bàn tay thợ rèn đã làm nên những sản phẩm dao có chất lượng vượt trội, nổi tiếng cả nước, sắc ngọt, sáng bóng, bền bỉ. Nghề rèn Phúc Sen phát triển, các sản phẩm rèn đã trở thành hàng hoá đem lại lợi ích kinh tế cao, tạo thu nhập, góp phần giảm nghèo cho người dân. Làng rèn Phúc Sen đang trở thành điểm đến hấp dẫn du khách, góp phần làm phong phú thêm hành trình trải nghiệm, khám pháCông viên địa chất toàn cầu UNESCO Non nước Cao Bằng.

Nghề rèn xã Phúc Sen, huyện Quảng Hoà giúp người dân thoát nghèo, làm giàu chính đáng, góp phần lưu giữ, bảo tồn, phát huy giá trị văn hoá truyền thống của đồng bào dân tộc Nùng An. Ảnh Quốc Sơn.

Tuy nhiên, các sản phẩm rèn của Phúc Sen hiện đang bị làm giả, làm nhái. Theo người dân địa phương chia sẻ, khó khăn nhất với nghề rèn ở Phúc Sen hiện nay có nhiều sản phẩm trôi nổi không rõ nguồn gốc trên thị trường lấy thương hiệu của Phúc Sen đã làm giảm uy tín với khách hàng. Việc xây dựng, quản lý và phát triển thương hiệu làng rèn xã Phúc Sen là vô cùng cần thiết để bảo vệ quyền lợi của người tiêu dùng, đồng thời tạo cơ sở để phát triển thương hiệu sản phẩm rèn Phúc Sen trên thị trường. Dự án “Tạo lập, quản lý và phát triển nhãn hiệu chứng nhận Phúc Sen cho các sản phẩm của làng rèn xã Phúc Sen” là giải pháp bảo vệ chất lượng, nâng cao giá trị thương hiệu sản phẩm rèn Phúc Sen, từ đó mở rộng thị trường, góp phần phát triển kinh tế địa phương. Dự án được thực hiện trong thời gian 24 tháng (từ 31/12/2023 – 31/12/2025), sẽ triển khai 3 nội dung chính: Xác lập quyền nhãn hiệu chứng nhận; Quản lý, khai thác và phát triển; Đẩy mạnh quảng bá và xúc tiến thương mại.

Mục tiêu chính của dự án là tạo lập và bảo vệ nhãn hiệu chứng nhận cho các sản phẩm rèn Phúc Sen. Quá trình thực hiện, đơn vị chủ trì đã tiến hành khảo sát thực tế tại 6 xóm trong xã Phúc Sen, gồm: Phia Chang trên, Phia Chang dưới, Đâư Cọ, Pác Rằng, Tình Đông, Lũng Vài. Qua những dữ liệu thu thập, đơn vị chủ trì đã đánh giá các yếu tố quan trọng của sản phẩm từ hình dáng, kích thước, màu sắc, độ nhẵn bề mặt, đến nguyên liệu và quy trình sản xuất đặc trưng của các sản phẩm rèn, các yếu tố đặc trưng của sản phẩm. Trên cơ sở đó, đơn vị chủ trì xây dựng dự thảo bộ tiêu chí sản phẩm mang nhãn hiệu chứng nhận cho các sản phẩm của làng rèn xã Phúc Sen. Bộ tiêu chí này đảm bảo chất lượng sản phẩm, phản ánh những đặc điểm đặc trưng của sản phẩm làng nghề, tạo cơ sở pháp lý cho việc cấp quyền sử dụng nhãn hiệu chứng nhận.

Sau khi thiết kế nhãn hiệu, đơn vị thực hiện thủ tục đăng ký nhãn hiệu chứng nhận tại Cục Sở hữu trí tuệ. Bên cạnh việc thiết lập nhãn hiệu chứng nhận, dự án chú trọng xây dựng quy chế quản lý và sử dụng nhãn hiệu chứng nhận cho các sản phẩm của làng rèn Phúc Sen, gồm các quy định về quyền và nghĩa vụ của các tổ chức, cá nhân được cấp quyền sử dụng nhãn hiệu, các đặc tính của sản phẩm, các yêu cầu về chất lượng và quy trình kiểm soát sản phẩm mang nhãn hiệu chứng nhận. Đồng thời xác định tổ chức đứng tên đăng ký nhãn hiệu chứng nhận cho các sản phẩm của làng rèn xã Phúc Sen là Uỷ ban nhân dân xã Phúc Sen.

Đơn vị thực hiện dự án đã tổ chức hội nghị lấy ý kiến của các hộ sản xuất về hệ thống các công cụ phục vụ công tác quản lý nhãn hiệu chứng nhận, gồm: Quy trình cấp và thu hồi quyền sử dụng nhãn hiệu chứng nhận; Quy chế sử dụng tem, nhãn bao bì sản phẩm mang nhãn hiệu chứng nhận; quy trình kiểm soát việc sử dụng và chất lượng sản phẩm mang nhãn hiệu chứng nhận… Việc xây dựng quy chế sử dụng nhãn hiệu, cũng như triển khai hệ thống quản lý nhãn hiệu chứng nhận, đã giúp bảo vệ quyền lợi của các hộ sản xuất và nâng cao giá trị thương hiệu Phúc Sen.

Để nâng cao nhận diện thương hiệu và tạo đà phát triển cho sản phẩm rèn Phúc Sen, dự án triển khai các hoạt động truyền thông, quảng bá sản phẩm, gồm: Thiết kế poster, tờ rơi, biển hiệu cửa hàng, tem nhãn bao bì sản phẩm và xây dựng sổ tay giới thiệu sản phẩm. Xây dựng bản đồ sản xuất và hoàn tất các thủ tục xin phép sử dụng địa danh “Phúc Sen” trong sản phẩm, nhằm tăng cường sự nhận diện và bảo vệ tên gọi của làng nghề.

Trong thời gian tới, dự án tiếp tục hoàn thiện công tác truyền thông, quảng bá sản phẩm và vận hành mô hình quản lý nhãn hiệu chứng nhận Phúc Sen cho các sản phẩm của làng rèn xã Phúc Sen. Nghề rèn ở Phúc Sen giúp người dân thoát nghèo và làm giàu chính đáng, góp phần lưu giữ, bảo tồn, phát huy giá trị văn hoá truyền thống nghề rèn của đồng bào dân tộc Nùng An nơi đây.