Đông dược và tân dược chung mục tiêu "xanh hóa" sản xuất

Hành trình xanh là sự kết nối giữa y dược và nông nghiệp bền vững, hướng tới sức khỏe con người song hành với sức khỏe của Trái Đất. (Ảnh minh họa)

Trong thị trường dược phẩm Việt Nam, tân dược chiếm ưu thế về tốc độ, hiệu quả điều trị và thị phần tại các bệnh viện; trong khi đông dược ngày càng khẳng định vị thế nhờ yếu tố tự nhiên, an toàn, bền vững, phù hợp xu hướng quan tâm đến sức khỏe lâu dài và môi trường.

Đông dược: Bước tiến từ cánh đồng hữu cơ đến “viên thuốc xanh"

Khác với tân dược phụ thuộc nhiều vào công nghệ hóa dược, đông dược dựa trên chuỗi giá trị nông nghiệp dược liệu. Từ khâu trồng trọt đã định hình chất lượng sản phẩm, doanh nghiệp tiên phong như Traphaco đã đầu tư vào vùng trồng dược liệu "hữu cơ" chuẩn GACP-WHO trên khắp cả nước.

Chuỗi giá trị đông dược hiện đại không chỉ dừng ở vùng trồng. Từ khâu thu hái, sơ chế, chuẩn hóa hoạt chất, kiểm nghiệm giữ vai trò quyết định chất lượng thành phẩm. Việc áp dụng thực hành sau thu hoạch (phơi/sấy đúng chuẩn, bảo quản kín ẩm, phân loại theo lô) và các quy trình kiểm soát chất lượng (định tính, định lượng hoạt chất chỉ thị, kiểm soát kim loại nặng/vi sinh) giúp sản phẩm ổn định, tin cậy hơn.

Việc áp dụng quy trình canh tác bền vững không chỉ giúp giữ gìn độ màu mỡ của đất, hạn chế ô nhiễm nguồn nước, mà còn bảo tồn đa dạng sinh học. Người nông dân trở thành một mắt xích quan trọng, được đào tạo để sản xuất ra “nguyên liệu xanh”, thay thế cho nguồn nhập khẩu thiếu ổn định.

Ở góc độ thị trường, truy xuất nguồn gốc (mã vùng trồng, QR, hồ sơ lô) đang là lợi thế cạnh tranh mới của đông dược. Sự minh bạch từ cánh đồng dược liệu, đến nhà máy đạt chuẩn GMP và cuối cùng là sản phẩm hoàn thiện giúp tăng niềm tin người tiêu dùng và mở đường vào các kênh bán lẻ hiện đại.

Đây chính là điểm khiến đông dược ngày càng “ghi điểm” trong mắt người tiêu dùng hiện đại - những người quan tâm đồng thời đến sức khỏe cá nhân và “dấu chân” môi trường.

Tân dược dựa trên thành tựu khoa học hiện đại, cho hiệu quả nhanh nhưng phụ thuộc nhiều vào hóa chất tổng hợp.

Tân dược: Đổi mới công nghệ để thân thiện hơn với môi trường và sức khỏe cộng đồng

Tân dược vẫn chiếm tỷ trọng cao nhất trên thị trường dược phẩm Việt Nam nhờ khả năng điều trị nhanh, đa dạng hoạt chất và phù hợp với y học hiện đại.

Tuy nhiên, dòng sản phẩm này cũng đối mặt nhiều thách thức như: Phụ thuộc nguyên liệu nhập khẩu, khiến giá thành chịu tác động từ biến động quốc tế; Quy trình sản xuất đòi hỏi nhiều hóa chất, năng lượng, gây áp lực lên mục tiêu Net Zero mà Việt Nam đã cam kết; Người tiêu dùng ngày càng lo ngại về tác dụng phụ và sự “lạm dụng thuốc” trong đời sống hàng ngày.

Để thích ứng, nhiều doanh nghiệp đang chuyển sang hóa dược “xanh” (giảm dung môi độc hại, tái chế dung môi), tiết kiệm năng lượng trong dây chuyền, thiết kế bao bì tuần hoàn và tăng cường cảnh giác dược (cập nhật, công bố an toàn sau lưu hành). Đây là điều kiện tiên quyết để duy trì lợi thế công nghệ, đồng thời đáp ứng chuẩn mực bền vững và trách nhiệm xã hội (ESG).

Chính vì vậy, dù vẫn giữ thị phần chính, tân dược đang chịu áp lực phải đổi mới công nghệ để thân thiện hơn với môi trường và sức khỏe cộng đồng.

Hành trình “xanh” là con đường tất yếu

Trong bối cảnh Việt Nam cam kết Net Zero vào năm 2050, việc phát triển đông dược gắn với nông nghiệp hữu cơ không chỉ là chiến lược kinh doanh mà còn là giải pháp bền vững cho ngành dược.

Thay vì “đối đầu”, tân dược và đông dược có thể bổ trợ cho nhau. Tân dược giữ vai trò chủ lực trong cấp cứu và điều trị đặc hiệu. Đông dược phát huy lợi thế ở chăm sóc sức khỏe, dự phòng, hỗ trợ điều trị mạn tính, nâng cao chất lượng sống. Mô hình y học tích hợp (phối hợp bằng chứng lâm sàng hiện đại với sản phẩm nguồn gốc dược liệu chuẩn hóa) là xu hướng được nhiều quốc gia khuyến khích.

Xu hướng tiêu dùng cho thấy, đông dược đang tăng trưởng nhanh, nhất là ở mảng sản phẩm chăm sóc sức khỏe, thực phẩm chức năng, điều trị bệnh mãn tính. Trong khi đó, tân dược vẫn giữ vai trò chủ lực trong cấp cứu và điều trị các bệnh đặc hiệu.

Tân dược và đông dược đều có lợi thế riêng, nhưng điểm gặp nhau chính là mục tiêu xanh hóa sản xuất. Từ cánh đồng trồng dược liệu đến dây chuyền nhà máy, từ viên thuốc nhỏ đến chính sách vĩ mô, tất cả đều đang hướng về một mục tiêu: sức khỏe con người và vì tương lai tốt đẹp hơn.

Đẩy mạnh phát triển cây dược liệu quý: Tiềm năng lớn dưới tán rừng tự nhiên Trồng cây thảo dược quý dưới tán rừng tự nhiên đang là hướng đi mới, bền vững, tạo ra nhiều giá trị kinh tế cao ...

Hà Nội: Hỗ trợ trồng cây dược liệu Cúc Chi tại xã Phú Xuyên Sáng 11/9/2025, trên cánh đồng Cánh Nống, thôn Sơn Thanh, xã Phú Xuyên (TP Hà Nội), những luống đất đầu tiên đã được người dân ...

"Ước mơ xanh" và hành trình "gieo mầm" dược liệu của chàng kỹ sư Tày Rời phố thị phồn hoa, kỹ sư trẻ người Tày Nguyễn Quốc Hoàng đã chọn một con đường khác, đó là quay về Yên Trạch ...