Malaysia tăng tốc giành thị phần sầu riêng tại Trung Quốc, thách thức vị thế của Thái Lan

Theo số liệu của Hải quan Trung Quốc, khối lượng sầu riêng tươi nhập khẩu vào nước này đã tăng hơn 6 lần trong 10 năm qua

Theo số liệu của Hải quan Trung Quốc, khối lượng sầu riêng tươi nhập khẩu vào nước này đã tăng hơn 6 lần trong 10 năm qua. Nhờ vào cuộc sớm, Thái Lan chiếm hơn một nửa giá trị thị trường năm 2025. Malaysia chỉ bắt đầu xuất khẩu sầu riêng tươi sang Trung Quốc từ năm 2024 với quy mô khiêm tốn, song trong 6 tháng đầu năm 2026, giá trị nhập khẩu từ Malaysia đã tăng gấp 4 lần so với cùng kỳ năm trước.

Lợi thế lớn nhất của sầu riêng Malaysia nằm ở phương thức thu hoạch. Khác với các nước cạnh tranh, nhà vườn Malaysia thường không cắt quả sớm mà chỉ thu gom quả chín tự nhiên rụng xuống lưới hoặc dây căng dưới tán cây. Hương vị đa dạng theo giống, từ ngọt béo, thoảng đắng đến vị men rượu. Tuy nhiên, ông Edison Ang, nhà sáng lập Trung tâm Trải nghiệm Sầu riêng Kuala Lumpur, cho rằng đây vừa là thế mạnh vừa là điểm yếu. Quả chín cây chỉ giữ chất lượng tối đa 2 đến 3 ngày, mọi sự chậm trễ đều ảnh hưởng tới sản phẩm. Khi lô hàng bị giữ nhiều ngày do kiểm tra hải quan, tỷ lệ hoàn tiền của doanh nghiệp ông đã tăng.

Ông Yee nhận định sầu riêng là mặt hàng xa xỉ chứ không thiết yếu, nên doanh số phụ thuộc lớn vào sức mua của người tiêu dùng Trung Quốc

Trung tâm của ông Ang khai trương mùa hè năm nay gần tháp đôi Petronas, vốn đầu tư gần 2 triệu USD (khoảng 52 tỷ đồng), diện tích khoảng 1.900 m² trên 2 tầng. Theo ông, mục tiêu không phải thuyết phục người chưa ăn sầu riêng, mà là khiến người tiêu dùng Trung Quốc, vốn chịu ảnh hưởng lâu năm từ văn hóa sầu riêng Thái Lan, chuyển sang lựa chọn sản phẩm Malaysia. Doanh nghiệp Malaysia đồng thời đẩy mạnh chế biến sâu. Công ty DKing của ông Leron Yee kinh doanh sầu riêng nghiền, sô cô la, bánh mochi và bánh trung thu vị sầu riêng. Ông Yee nhận định sầu riêng là mặt hàng xa xỉ chứ không thiết yếu, nên doanh số phụ thuộc lớn vào sức mua của người tiêu dùng Trung Quốc; khi sức mua suy giảm, doanh nghiệp buộc phải tìm thị trường thay thế.

Thương hiệu DurianBB của ông Adrian Choy cung cấp kem, món tráng miệng, sầu riêng sấy, cà phê hương Musang King và tour tham quan nông trại

Tháng 7 vừa qua, DurianBB ra mắt nước hoa hương hoa sầu riêng. Theo ông Choy, đa dạng hóa sản phẩm giúp tạo khác biệt khi đối thủ cạnh tranh bằng giá, bởi với nông sản thuần túy, không thể bán đắt hơn 50% chỉ nhờ thương hiệu. Tại Trung Quốc, các cửa hàng chuyên doanh sầu riêng mọc lên nhanh chóng, một số chuyên về giống Malaysia. Ở Bắc Kinh, cửa hàng Jiang Sir bán các phần sầu riêng với giá từ 300 đến 1.000 nhân dân tệ (khoảng 1,1 đến 3,7 triệu đồng), tùy trọng lượng cơm và giống.