Ngành thủy sản Quảng Bình : Vướng mắc trong quá trình sản xuất nông nghiệp hữu cơ

Cán bộ chuyên môn Chi cục Thủy sản Quảng Bình đang tiến hành kiểm tra việc nuôi tôm trên biển tại một cơ sở nuôi tôm trên biển - Ảnh: Trần Hùng.

Những kết quả bước đầu

Hiện nay trên địa bàn tỉnh Quảng Bình chưa quy hoạch được vùng sản xuất nông nghiệp hữu cơ đối với tôm nuôi, nuôi thủy sản lồng bè. Tuy nhiên, một số vùng nuôi trên địa bàn đã áp dụng các quy trình nuôi hướng theo nuôi hữu cơ như: quy trình nuôi ít thay nước, không dùng hóa chất chỉ sử dụng chế phẩm sinh học trong sản xuất; nuôi thủy sản trong nhà kín tại các vùng nuôi tôm trên cát xã Hải Ninh-Quảng Ninh, Ngư Thủy Bắc-Lệ T hủy, vùng nuôi tôm ao đất trong nhà lưới như Hàm Ninh- Quảng Ninh, Đồng Trạch, Hạ Trạch -Bố Trạch, Quảng Thuận-Ba Đồn, Quảng Châu Quảng Trạch....với diện tích khoảng 20-30 ha.

Nuôi cá Chình trong nhà tại xã T hanh Thủy, Lệ Thủy với diện tích khoảng 01ha và nuôi tôm càng xanh toàn đực kết hợp trong lúa theo hướng hữu cơ tại huyện Quảng Ninh, nuôi cá nước ngọt truyền thống trong ruộng lúa tại huyện Quảng Ninh, Lệ Thủy với diện tích khoảng 2.100ha. Nuôi cá Giò bằng lồng nhựa HDPE tại vùng biển ven bờ xã Quảng Đông, Quảng Trạch,.... với quy mô 1.480 m3.

Kết quả xây dựng các hình thức tổ chức sản xuất NNHC bước đầu đã hình thành được chuỗi liên kết sản xuất tiêu thụ cá lồng tại thị trấn Phong Nha-Bố Trạch, xã Quảng Minh-Ba Đồn. Hình thành được các Tổ hợp tác, Chi hội nuôi tôm nước lợ tại một số vùng nuôi tôm tập trung trên địa bàn và trong năm 2023 đã thành lập được Hợp tác xã nuôi cá lồng tại vùng biển ven bờ xã Quảng Đông- Quảng Trạch.

Người dân Quảng Bình đang tiến hành nuôi tôm trên biển theo quy trình nuôi theo hướng nuôi hữu cơ - Ảnh: Trần Hùng.

Ngoài ra, việc nghiên cứu, chuyến giao ứng dụng khoa học công nghệ, quy trình canh tác hữu cơ, một số vùng nuôi tôm đã chủ động học tập, ứng dụng quy trình nuôi tôm công nghệ cao, sử dụng chế phẩm sinh học, nuôi theo hướng hữu cơ,.. góp phần giảm chi phí sản xuất, tăng hiệu quả kinh tế.

Còn thiếu cơ chế, chính sách

Bên cạnh những nỗ lực cố gắng nêu trên, việc sản xuất NNHC trong ngành thủy sản Quảng Bình còn gặp vô vàn khó khăn và thử thách. Từ năm 2020 đến nay, Chi cục T hủy sản chưa được giao thực hiện, quản lý các chương trình, dự án, mô hình phục vụ cho phát triển thủy sản hữu cơ, thủy sản sạch, an toàn, thủy sản hữu cơ trên địa bàn. Do đó, việc huy động các nguồn vốn hợp pháp để thực hiện các dự án, chương trình, mô hình nông nghiệp hữu cơ trên địa bàn chưa có...

Ngoài ra, Chi cục Thủy sản Quảng Bình chưa được bố trí kinh phí tập huấn riêng về nuôi thủy sản hữu cơ, việc hướng dẫn về nuôi thủy sản hữu cơ được lồng ghép vào các nội dung tập huấn về an toàn thực phẩm trong nuôi trồng thủy sản và trong quá trình kiểm tra các cơ sở sản xuất. Chính từ những nguyên nhân trên nên quá trình sản xuất nông nghiệp hữu cơ trong nghành thủy sản ở Quảng Bình gặp rất nhiều khó khăn bất cập như, trên địa bàn tỉnh có nhiều vùng nuôi hình thành tự phát không có quy hoạch chi tiết nên không đảm bảo yêu cầu về địa điểm nuôi hữu cơ. Hiện nay, chưa có nhiều cơ sở sản xuất, kinh doanh vật tư thủy sản cung cấp con giống, thức ăn thủy sản, sản phẩm xử lý môi trường nuôi trồng thủy sản hữu cơ. Việc sản xuất phát triển NNHC, sản xuất hướng theo NNHC có chi phí đầu tư lớn và sản phẩm tiêu thụ có giá trị chưa mang lại hiệu quả so với chi phí đầu tư.

Hiện chỉ có quy định, tiêu chuẩn Việt Nam về nuôi tôm hữu cơ, còn các đối tượng thủy sản khác chưa có quy định nên không có cơ sở để thực hiện nuôi hữu cơ với đối tượng khác. Sản phẩm thủy sản nuôi chủ yếu được các thương lái thu mua để bán tại các chợ, nhà hàng trên địa bàn, sản phẩm nuôi hữu cơ có giá thành không cao hơn sản phẩm không được chứng nhận và chi phí để được chứng nhận và duy trì chứng nhận đạt tiêu chuẩn hữu cơ cao. Ông Bùi Xuân Ngọc - Trưởng phòng quản lý thủy sản, Chi cục Thủy sản Quảng Bình cho biết, các tiêu chuẩn về nuôi hữu cơ trong nuôi thủy hải sản chưa có, các tiêu chí chưa rõ ràng...

Người dân Quảng Bình đang tiến hành nuôi tôm trên biển theo quy trình nuôi theo hướng nuôi hữu cơ - Ảnh: Trần Hùng.

Cho nên việc nhận thức của cơ quan quản lý và người nuôi trồng về nuôi trồng hữu cơ còn mập mờ. Từ đó, làm cho các cơ quan chức năng không biết hướng dẫn người dân, các cơ sở nuôi trồng, công ty về các quy định, quy chuẩn để tiến hành nuôi thủy hải sản theo hướng hữu cơ cho đúng. Nhằm khắc phục những khó khăn vướng mắc gặp phải trong quá trình sản xuất nông nghiệp hữu cơ trong nghành thủy sản, Chi cục Thủy sản Quảng Bình mong muốn Bộ Nông nghiệp và PTNT nghiên cứu ban hành các tiêu chuẩn, quy chuẩn quốc gia về nuôi hữu cơ các các đối tượng thủy sản khác để có căn cứ triển khai thực hiện.

Các Phòng Nông nghiệp và PTNT các huyện/Phòng Kinh tế thành phố, thị xã cần tham mưu đề xuất bố trí kinh phí để điều tra cơ bản, khảo sát địa hình, phân tích mẫu đất, mẫu nước, mẫu không khí để trình cấp có thẩm quyền phê duyệt, xác định các vùng, khu vực nuôi trồng thủy sản đủ điều kiện sản xuất hữu cơ theo quy định tại Điều 17, Nghị định số 109/2018/NĐ-CP ngày 29/8/2018 của Chính phủ. Những vùng nuôi thủy sản chưa có quy hoạch chi tiết thì đề xuất xem xét tích hợp vào các quy hoạch có liên quan như: Quy hoạch sử dụng đất, Quy hoạch xây dựng vùng huyện,... để đảm bảo yêu cầu về nuôi thủy sản hữu cơ. Khuyến khích các cơ sở sản xuất, kinh doanh vật tư thủy sản trên địa bàn sản xuất, kinh doanh con giống, thức ăn thủy sản, sản phẩm xử lý môi trường nuôi trồng thủy sản đảm bảo yêu cầu để phục vụ nuôi thủy sản hữu cơ.

Tăng cường tuyên truyền, hướng dẫn các quy định về nuôi thủy sản hữu cơ đến các cơ sở nuôi trồng thủy sản có nhu cầu và đủ điều kiện nuôi theo hướng hữu cơ, như: Tiêu chuẩn Quốc gia TCVN 11041- 8:2018: Nông nghiệp hữu cơ - Phần 8: Tôm hữu cơ; TCVN 11041- 1:2017: Nông nghiệp hữu cơ - Phần 1: Yêu cầu chung đối với sản xuất, chế biến, ghi nhãn sản phẩm nông nghiệp hữu cơ,... để đảm bảo nuôi trồng thủy sản ổn định và bền vững.

Áp dụng tiến bộ kỹ thuật Mô hình nuôi gà lai chọi thương phẩm

[Longform] Chăn nuôi gà thịt bản địa theo hướng hữu cơ: Người khoẻ, môi trường khoẻ, giá trị cao

Quảng Ninh: 164 hộ đầu tiên ở TX Quảng Yên được giao khu vực nuôi trồng thủy sản