Nâng cao chất lượng cây giống, phát triển rừng trồng, tạo sinh kế bền vững

Một số cơ sở vườn ươm trên địa bàn tỉnh Cao Bằng đã ứng dụng phương pháp nhân giống mô để sản xuất cây giống lâm nghiệp.

Nâng cao chất lượng cây giống

Tại vườn ươm của bà Tạ Thị Ngọc Châm, tổ 10, phường Đề Thám, thành phố Cao Bằng, những luống cây giống xanh mướt trải dài, hàng trăm nghìn cây con đang phát triển khỏe mạnh, chuẩn bị xuất vườn. Là người có hơn 10 năm kinh nghiệm làm vườn ươm sản xuất cây giống lâm nghiệp, bà Châm hiểu rõ tầm quan trọng của cây giống đối với hiệu quả trồng rừng. "Cây giống như đứa trẻ, phải chăm chút từ khâu ươm bầu, bón phân, tưới nước đến phòng bệnh. Cây con khỏe thì khi trồng mới phát triển tốt được". Bà Châm chia sẻ.

Từ đầu năm đến nay, vườn ươm của bà Châm đã xuất gần 20 vạn cây giống các loại như: Quế, mỡ, lát, thông, xoan, bạch đàn, keo lai... Đặc biệt, cây bạch đàn mô được nhà vườn đầu tư sản xuất hơn 4 vạn cây, hiện đã đạt tiêu chuẩn xuất vườn. Theo bà Châm, giống bạch đàn mô có sức sinh trưởng mạnh, ít sâu bệnh, phù hợp với điều kiện khí hậu Cao Bằng. Chất lượng cây xuất bán phải đạt chiều cao tiêu chuẩn, có rễ trắng khỏe, không bị sâu bệnh, người mua về trồng mới đảm bảo.

Để đáp ứng giống cây phục vụ nhu cầu trồng rừng, bà La Thị Phấn, xã Bạch Đằng, huyện Hòa An cũng đang tất bật chăm sóc vườn cây giống của gia đình. Dù nghề ươm cây giống vất vả, đòi hỏi kiên trì nhưng bà Phấn vẫn gắn bó với công việc này nhiều năm qua.

"Mỗi cây giống xuất vườn là cả quá trình chăm sóc dài ngày, từ làm bầu đất, gieo hạt, tưới nước, bón phân, phòng trừ sâu bệnh. Khi cây giống lớn, phải đảo bầu cho cây thích nghi dần với điều kiện trồng thực tế. Công việc vất vả, nhưng thấy những cánh rừng xanh tốt, tôi rất vui". Bà Phấn tâm sự.

Năm nay, vườn ươm của bà Phấn dự kiến cung cấp 3 - 4 vạn cây giống, gồm: Keo lai, thông, xoan, bạch đàn. Đây là những loại cây được người trồng rừng ưa chuộng vì sinh trưởng nhanh, dễ chăm sóc, giá trị kinh tế cao.

Trên địa bàn tỉnh Cao Bằng hiện có 14 cơ sở sản xuất cây giống được cấp phép, trong đó tập trung nhiều nhất tại huyện Hòa An với đa dạng giống cây, như: Mỡ, keo, quế, hồi, thông, sa mộc, xoan, bạch đàn... Đây là những cơ sở cung cấp nguồn cây giống chủ yếu, góp phần đảm bảo kế hoạch trồng rừng của tỉnh.

Theo kế hoạch năm 2025, tỉnh Cao Bằng trồng mới 256 ha rừng phòng hộ. 2 tháng đầu năm, toàn tỉnh đã trồng gần 30 ha rừng, trong đó trồng 25,92 ha rừng phòng hộ và 3,7 ha rừng sản xuất. Ông Triệu Văn Cương, cán bộ kiểm lâm tỉnh Cao Bằng cho biết, người trồng cần chú ý chọn cây giống khỏe mạnh, không bị sâu bệnh, có bộ rễ phát triển tốt. Đặc biệt, cây giống phải phù hợp với điều kiện đất đai và khí hậu từng vùng để đảm bảo tỷ lệ sống cao sau trồng.

Hai tháng đầu năm 2025, tỉnh Cao Bằng trồng 25,92 ha rừng phòng hộ, 3,7 ha rừng sản xuất.

Hướng tới mục tiêu phát triển rừng bền vững

Để đạt mục tiêu trồng rừng lấy gỗ có chất lượng, vấn đề không chỉ đảm bảo số lượng cây giống, các vườn ươm tại Cao Bằng còn ứng dụng công nghệ vào sản xuất cây giống để nâng cao chất lượng. Một số cơ sở đã sử dụng phương pháp nhân giống mô để tạo ra cây giống có sức đề kháng cao, sinh trưởng đồng đều. Công nghệ này đặc biệt hiệu quả với các loại cây như: Keo lai, bạch đàn.

Ngoài ra, công tác kiểm soát dịch bệnh trên cây giống cũng được chú trọng. Vào thời điểm giao mùa, các vườn ươm tăng cường biện pháp phòng trừ sâu bệnh, đảm bảo cây xuất vườn đạt tiêu chuẩn. "Chúng tôi thường xuyên theo dõi tình trạng cây giống, nếu có dấu hiệu bệnh như thối nhũn, rệp sáp hay nấm mốc thì kịp thời xử lý bằng các biện pháp sinh học, hạn chế dùng thuốc hóa học để cây giống phát triển tốt". Bà Châm chia sẻ.

Tỉnh Cao Bằng phấn đấu đạt tỷ lệ che phủ rừng 60% vào năm 2025. Để đạt mục tiêu này, việc đảm bảo nguồn cây giống chất lượng là yếu tố quyết định. Theo thống kê kết quả trồng rừng mới luỹ kế đến năm 2024, tỉnh Cao Bằng đã trồng mới 1.659,65 ha rừng, trong đó rừng sản xuất chiếm 1.017,47 ha, rừng phòng hộ 59,3 ha. Việc trồng rừng không chỉ giúp bảo vệ môi trường mà còn tạo sinh kế cho người dân.

Nhằm hỗ trợ người dân phát triển kinh tế từ rừng, tỉnh Cao Bằng đẩy mạnh chính sách hỗ trợ cây giống, kỹ thuật trồng, chăm sóc rừng và liên kết tiêu thụ sản phẩm gỗ. Đặc biệt, Đề án "Nông nghiệp thông minh tỉnh Cao Bằng giai đoạn 2020 - 2025, tầm nhìn đến năm 2030" đặt mục tiêu trồng mới 17.400 ha rừng gỗ lớn, 5.200 ha rừng gỗ nhỏ và 2.300 ha cây lâm sản ngoài gỗ. Đây là chủ trương quan trọng giúp ngành lâm nghiệp Cao Bằng phát triển theo hướng bền vững.

Việc đảm bảo nguồn giống chất lượng là một trong những yếu tố quan trọng trong công tác trồng, phát triển rừng. Với sự vào cuộc quyết liệt của các cấp chính quyền tỉnh Cao Bằng, cùng nỗ lực của người dân trong thực hiện mục tiêu phát triển rừng, những cánh rừng sẽ tạo ra môi trường xanh, cũng như tạo sinh kế lâu dài cho người dân, góp phần thúc đẩy kinh tế của tỉnh Cao Bằng phát triển bền vững.