Tình trạng san gạt, hạ cốt nền đang diễn ra khá phức tạp trên địa bàn xã Xuân Ái, tỉnh Lào Cai.

Việc bảo vệ và sử dụng hiệu quả quỹ đất nông nghiệp là yếu tố then chốt để duy trì tăng trưởng kinh tế bền vững, gắn với bảo tồn cảnh quan và văn hóa địa phương. Tuy nhiên, việc quản lý thiếu chặt chẽ đã khiến tài nguyên đất nông nghiệp tại tỉnh Lào Cai phải đối mặt với nguy cơ bị xâm hại và khai thác thiếu bền vững, đòi hỏi sự chấn chỉnh quyết liệt từ các cấp chính quyền.

Theo đó thời gian gần đây, tại một số xã, phường của tỉnh Lào Cai vẫn xuất hiện tình trạng người dân tự phát đào đất, san gạt, hạ cốt nền lấy mặt bằng xây dựng nhà ở, công trình hoặc phục vụ các mục đích khác... Từ những tuyến đường mới mở ở các phường trung tâm, đến các trục đường giao thông ở khu vực nông thôn, ở đâu các phóng viên cũng bắt gặp hoạt động san tạo mặt bằng, đánh đất nền. Những hoạt động này không chỉ làm thất thoát tài nguyên, ảnh hưởng đến môi trường mà còn tiềm ẩn nguy cơ mất an ninh trật tự.

Đơn cử như tại xã Xuân Ái, trong quá trình khảo sát thực hiện chuyên đề về công tác quản lý sử dung đất nông nghiệp trên địa bàn tỉnh Lào Cai. Phóng viên ghi nhận tình trạng đánh đất, san hạ cốt nền có dấu hiệu vi phạm đang diễn ra.

Theo đó, tại khu vực thôn Yên Thành, xã Xuân Ái giáp đường tỉnh lộ 166, nguyên một quả đồi rộng hàng nghìn m2 bị san hạ cốt nền. Thời điểm phóng viên ghi nhận, quả đồi đã bị “đánh bay” chỉ còn lại một phần diện tích nhỏ đang được hai máy xúc liên tục múc đất lẫn đá lên các xe tải để vận chuyển ra ngoài. Vị trí đổ thải của những chiếc xe này là khu đất nông nghiệp của một số hộ dân kinh doanh gỗ sẻ, họ làm mặt bằng để xây dựng nhà xưởng. Điều này không chỉ vi phạm nghiêm trọng Luật Đất đai và các quy định về bảo vệ môi trường, mà còn tiềm ẩn nguy mất an toàn giao thông.

Nguyên một quả đồi bị “đánh bay” ngay mặt đường tỉnh lộ 166, nhưng chính quyền xã Xuân Ái lại thiếu sự giám sát, chưa quyết liệt kiểm tra, xử lý.

Liên quan đến nội dung này, phóng viên đã thông tin tới lãnh đạo xã Xuân Ái. Qua đó, trao đổi nhanh với phóng viên, bà Lê Thị Hằng - Trưởng phòng Kinh tế xã Xuân Ái cho biết; “Vị trí phóng viên phản ánh phía xã đã thành lập đoàn kiểm tra và phát hiện sai phạm, lập biên bản xử phạt, yêu cầu đơn vị thi công dừng việc san gạt, hạ cốt nền từ trong năm 2025. Tuy nhiên, đến nay nhận được phản ánh của phóng viên chúng tôi sẽ cử cán bộ kiểm tra, nếu phát hiện sai phạm chúng tôi sẽ mời bên công an vào làm việc, xử lý nghiêm theo quy định”.

Thực tế cho thấy, tình trạng san gạt, đào đất tự phát tại xã Xuân Ái đang diễn ra một cách công khai. Tuy nhiên, chính quyền địa phương thiếu sự giám sát, vẫn chưa quyết liệt kiểm tra, xử lý, khiến cho hành vi này đang có chiều hướng gia tăng.

Trong khi đó, mới đây UBND tỉnh Lào Cai đã có văn bản yêu cầu các sở, ban, ngành và UBND các xã, phường tăng cường công tác quản lý nhà nước về đất đai, quy hoạch sử dụng đất trên địa bàn tỉnh Lào Cai.

Vị trí đổ thải san lấp mặt bằng chỉ cách vị trí đánh đất khoảng 100m.

Theo chỉ đạo, thủ trưởng các sở, ban, ngành và Chủ tịch UBND các xã, phường phải xác định rõ trách nhiệm, chủ động thực hiện nhiệm vụ theo thẩm quyền; đồng thời tham mưu UBND tỉnh Lào Cai triển khai hiệu quả các nhiệm vụ trọng tâm về quản lý đất đai, quy hoạch. Trọng tâm là quản lý chặt chẽ việc thực hiện các quy hoạch đã được phê duyệt; thực hiện giao đất, cho thuê đất, cho phép chuyển mục đích sử dụng đất đúng quy định pháp luật.

Các địa phương được yêu cầu chủ động phát hiện, ngăn chặn và xử lý nghiêm các hành vi lấn chiếm đất đai, chuyển mục đích sử dụng đất trái quy định, xây dựng trái phép làm phá vỡ quy hoạch, ảnh hưởng đến công tác quản lý và triển khai các dự án.

Bên cạnh đó, UBND tỉnh Lào Cai cũng yêu cầu tăng cường công bố, công khai quy hoạch, bảo đảm minh bạch thông tin để người dân, doanh nghiệp tiếp cận và giám sát; kiểm soát chặt việc đề xuất, chấp thuận chủ trương đầu tư đối với các dự án có sử dụng đất, đặc biệt là đất trồng lúa, đất rừng tự nhiên. Công tác thanh tra, kiểm tra chuyên đề về quản lý quy hoạch và triển khai dự án sử dụng đất được đẩy mạnh, tập trung vào các lĩnh vực, địa bàn nhạy cảm; kiên quyết thu hồi đất, hủy bỏ các quyết định trái pháp luật và xem xét trách nhiệm người đứng đầu nếu để xảy ra vi phạm kéo dài.../.