Du khách quốc tế hào hứng ghi lại khoảnh khắc lễ hội, hòa mình vào không gian văn hóa đặc sắc của phố cổ trong những ngày diễn ra Tết Nguyên Tiêu.

Theo quan niệm dân gian, Rằm tháng Giêng là dịp “Thiên quan Tứ phước”, thời khắc con người hướng về tổ tiên, cầu mong phúc lành, bình an. Ở Hội An, tinh thần ấy được thể hiện rõ nét qua hệ thống nghi lễ truyền thống tổ chức trang trọng tại các thiết chế tín ngưỡng lâu đời như Chùa Ông, Chùa Bà , các hội quán người Hoa, đình làng, nhà thờ tộc và nhiều di tích khác trong khu phố cổ cùng vùng phụ cận.

Lễ cúng Nguyên Tiêu, giỗ Tổ Tiền hiền, nghi thức dâng hương cầu an… được duy trì qua nhiều thế hệ, thể hiện đạo lý “uống nước nhớ nguồn”, gắn kết cộng đồng cư dân trong một mạch nguồn tâm linh bền chặt. Không chỉ là sinh hoạt tín ngưỡng của người dân địa phương, đây còn là dịp để du khách cảm nhận rõ hơn chiều sâu văn hóa và đời sống tinh thần của một đô thị từng là thương cảng sầm uất bậc nhất Đông Nam Á.

Người dân và du khách thành kính dâng hương trong không gian linh thiêng tại Chùa Ông, cầu mong một năm mới bình an, hanh thông trong dịp Tết Nguyên Tiêu.

Trong bối cảnh Hội An được thế giới biết đến như một Di sản Văn hóa Thế giới và Thành phố sáng tạo, việc bảo tồn và phát huy lễ hội truyền thống càng trở nên ý nghĩa. Những giá trị phi vật thể không nằm riêng lẻ trong bảo tàng, mà hiện hữu sống động trong từng nghi lễ, từng nén hương, từng bước chân của người dân trên những con đường lát gạch cổ kính.

Điểm nhấn của lễ hội là lễ dâng hương và diễu hành mừng Nguyên Tiêu, diễn ra vào lúc 8 giờ 30 phút ngày 4/3/2026 (nhằm ngày 16 tháng Giêng năm Bính Ngọ). Nghi lễ được tổ chức tại di tích đình Hội An (27 Lê Lợi) và Quan Công Miếu (24 Trần Phú), thu hút sự tham gia của đông đảo chức sắc, đại diện các hội quán, tộc họ và người dân địa phương.

Trong không khí trang nghiêm, từng đoàn người trong trang phục truyền thống tiến hành nghi thức dâng hương, cầu mong một năm mới mưa thuận gió hòa, gia đạo bình an, làm ăn thịnh vượng. Tiếng trống, tiếng chiêng hòa cùng sắc cờ, sắc áo tạo nên bức tranh lễ hội vừa linh thiêng, vừa rực rỡ sắc màu bản địa.

Sự kiện không chỉ tái hiện tinh thần đoàn kết của cộng đồng cư dân phố Hội còn mở ra cơ hội để du khách hòa mình vào không gian văn hóa bản địa một cách chân thực. Những bước chân diễu hành qua các tuyến phố cổ như một nhịp cầu nối giữa quá khứ và hiện tại, giữa cư dân địa phương và bạn bè bốn phương.

Nếu ban ngày là không gian của nghi lễ và cộng đồng, thì đêm 2/3/2026 (14 tháng Giêng) sẽ là khoảnh khắc lắng đọng với hoạt động tái hiện “Đêm phố cổ Hội An đầu thế kỷ XX”. Khi ánh điện hiện đại được tiết giảm, nhường chỗ cho ánh nến và đèn lồng, phố cổ khoác lên mình diện mạo xưa cũ, trầm mặc mà quyến rũ.

Du khách có thể bắt gặp những tà áo dài thướt tha, những gánh hàng rong, tiếng rao đêm, tiếng nhạc cụ truyền thống vang vọng trong các ngõ nhỏ. Thơ ca, nhạc họa, trò chuyện, giao lưu… hòa quyện trong không gian thanh bình, gợi nhớ về một Hội An của những năm đầu thế kỷ trước – nơi giao thoa văn hóa Đông – Tây nhưng vẫn giữ được cốt cách riêng.

Đoàn diễu hành rực rỡ sắc màu với múa lân – rồng và nghi thức rước lễ đi qua các tuyến phố cổ Hội An, tạo nên không khí tưng bừng mùa trăng Rằm tháng Giêng.

Chính sự kết hợp giữa yếu tố tái hiện lịch sử và trải nghiệm đương đại đã làm nên sức hút đặc biệt cho hoạt động này. Đó không chỉ là một chương trình nghệ thuật mà còn là hành trình ký ức, giúp người tham dự hiểu hơn về chiều dài văn hóa của vùng đất bên sông Hoài.

Xuyên suốt những ngày lễ hội, các hoạt động như diễn xướng Tuồng, Bài Chòi, trưng bày hình ảnh và sinh hoạt tín ngưỡng truyền thống đã góp phần khơi dậy không khí văn hóa đặc trưng của Hội An. Dưới ánh trăng xuân và sắc đèn lồng lung linh, phố cổ trở nên huyền ảo, nơi lễ hội không chỉ là chuỗi sự kiện được tổ chức, mà là nhịp sống tự nhiên của cộng đồng – nơi truyền thống được gìn giữ và tiếp nối bằng chính niềm tin và sự gắn bó của người dân.

Lễ hội Tết Nguyên Tiêu tại Hội An đã được ghi nhận là Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia, minh chứng cho giá trị bền vững của một tập quán văn hóa được lưu truyền qua nhiều thế hệ. Tuy nhiên, điều làm nên sức sống của lễ hội không chỉ nằm ở danh hiệu, mà ở cách cộng đồng tiếp tục thực hành và làm mới truyền thống trong bối cảnh hội nhập và phát triển du lịch bền vững.

Giữa nhịp sống hiện đại, lễ hội vẫn gìn giữ chiều sâu tâm linh và sự gắn kết cộng đồng, đồng thời linh hoạt sáng tạo qua các hoạt động trải nghiệm, tái hiện và biểu diễn nghệ thuật để hòa nhịp cùng đời sống hôm nay. Tết Nguyên Tiêu vì thế không chỉ là sự kiện đầu năm, mà là biểu tượng của đô thị di sản Hội An – nơi giá trị vật thể và phi vật thể giao thoa trong dòng chảy thời gian.

Dưới ánh trăng Rằm tháng Giêng, giữa mái ngói rêu phong và hương trầm bảng lảng, Hội An chào đón người dân, du khách đến không chỉ để dự hội, mà để chạm vào bản sắc của miền di sản./.