Bà Đinh Thị Thuỳ - Giám đốc Ngân Hà biotech, doanh nhân tiên phong trong lĩnh vực nghiên cứu, bảo tồn gen, quy trình chăm sóc phát triển cây dược liệu.

Doanh nghiệp tiên phong trong lĩnh vực bảo tồn gen dược liệu quý

Cao Bằng là địa phương được thiên nhiên ưu đãi về đa dạng sinh học, nơi sinh trưởng của trên 617 loài cây thuốc quý, có giá trị kinh tế cao. Tuy nhiên, xuất phát từ tình trạng khai thác tràn lan, thiếu quy hoạch bảo tồn khiến các loài dược liệu quý trên địa bàn tỉnh đang đứng trước nguy cơ tận diệt. Với mong muốn bảo tồn các loại gen dược liệu quý của Cao Bằng trước nguy cơ bị suy kiệt, công ty TNHH Công nghệ Sinh học Ngân Hà (Ngân Hà biotech), là công ty khoa học Công nghệ duy nhất tại Cao Bằng đã đầu tư vào lĩnh vực nghiên cứu, chọn lọc nhân giống để gìn giữ, bảo tồn và phát triển các loại cây dược liệu tại Cao Bằng.

Theo bà Đinh Thị Thuỳ - Giám đốc Ngân Hà biotech thì Cao Bằng là địa phương có diện tích đất rừng lớn cùng với nhiều loại cây dược liệu phong phú. Đây là nguồn tài nguyên quý hiếm có giá trị, tiềm năng để phát triển kinh tế, nhưng đang bị suy kiệt do khai thác tràn lan và sử dụng không đúng với giá trị, gây thất thoát, lãng phí nguồn dược liệu trong tự nhiên. Trước thực tế đó, năm 2014, Ngân Hà biotech được thành lập với mục tiêu là phát triển cây dược liệu. Theo đó, Ngân Hà biotech đã tập trung đầu tư nghiên cứu, bảo tồn, phát triển nguồn gen cây dược liệu quý của Cao Bằng đang có nguy cơ bị tuyệt chủng, trong đó có cây thạch hộc thiết bì (tên khoa học là Dendrobium sp) được mệnh danh “đại tiên thảo” với nhiều công dụng đối với sức khoẻ con người như: Bổ khí huyết, mạnh xương khớp, bổ thận… Công ty đã xây dựng kế hoạch thực hiện đầu tư nghiên cứu, bảo tồn nguồn gen, phát triển cây thạch hộc thiết bì.

“Công ty định hướng tập trung vào nghiên cứu, bảo tồn nguồn gen, nhân giống phát triển 2 cây thạch hộc thiết bì và lan bạch cập. Đây là 2 cây dược liệu quý đã và đang bị khai thác tràn lan có nguy cơ suy kiệt nguồn giống. Từ năm 2014 – 2015, chúng tôi đã nghiên cứu thành công nguồn gen cây thạch hộc thiết bì. Công ty tiếp tục thực hiện nghiên cứu nguồn gen cây lan bạch cập là dược liệu có công dụng chữa ung thư, cầm máu, làm đẹp trong gian đoạn 2016 - 2023. Để nghiên cứu, bảo tồn thành công nguồn gen, chọn giống đưa ra vườn ươm và đem trồng ít nhất phải mất 5 năm. Đây là một quá trình đòi hỏi sự kiên trì, bền bỉ không mệt mỏi trong đó phải có sự đam mê nghiên cứu khoa học của tất cả các thành viên công ty”, bà Thuỳ - Giám đốc Ngân Hà biotech cho hay.

Trên cơ sở kết quả nghiên cứu bước đầu năm 2015, Ngân Hà biotech ký hợp đồng với Sở Khoa học và Công nghệ (KH&CN) tỉnh Cao Bằng làm chủ dự án và triển khai đề tài khoa học “Ứng dụng công nghệ nuôi cấy mô, nhân giống và phát triển sản xuất cây dược liệu thạch hộc thiết bì trên địa bàn tỉnh Cao Bằng”. Sau 10 tháng triển khai, Ngân Hà biotech tạo ra hơn 50.000 cây thạch hộc thiết bì (in vitro) cấy trong bình thủy tinh. Kết quả đề tài đã xây dựng được quy trình kỹ thuật trồng, chăm sóc cây dược liệu tại huyện Trùng Khánh với diện tích 500m2, được Hội đồng Khoa học và Công nghệ tỉnh Cao Bằng nghiệm thu đạt loại khá.

Bà Đinh Thị Thuỳ - Giám đốc Ngân Hà biotech vinh dự đón nhận Bảng vàng “Doanh nghiệp KH&CN tiêu biểu sáng tạo năm 2023” do Hiệp hội Doanh nghiệp KH&CN Việt Nam tặng.

Song song với việc nghiên cứu, bảo tồn nguồn gen nhân giống các loài dược liệu quý thì từ năm 2016 Ngân Hà biotech cũng tiến hành ươm giống quế hỗ trợ cho nông dân trồng tăng thu nhập vươn lên thoát nghèo ổn định cuộc sống. Đến nay, hơn 1.500 ha cây quế tại các xã trên địa bàn huyện Nguyên Bình có nguồn gốc từ vườn ươm của Ngân Hà biotech đang phát triển xanh tốt. “Thời gian tới, công ty tiếp tục tập trung đầu tư nghiên cứu, bảo tồn nguồn gen, nhân giống để phát triển thêm một số cây dược liệu quý của Cao Bằng”, bà Đinh Thị Thuỳ - Giám đốc Ngân Hà biotech chia sẻ.

Doanh nghiệp đầu tiên được cấp giấy chứng nhận KH&CN

Năm 2018, Ngân Hà biotech là doanh nghiệp Khoa học Công nghệ được Sở KH&CN tỉnh Cao Bằng cấp giấy chứng nhận đầu tiên trên địa bàn, với danh mục sản phẩm, hàng hóa sản xuất được hình thành từ kết quả KH&CN, gồm: Cây giống, cây nguyên liệu thạch hộc thiết bì; Rượu thạch hộc thiết bì; Thực phẩm chức năng bào chế từ cây thạch hộc thiết bì. Các sản phẩm Công ty đang nghiên cứu, sản xuất và kinh doanh là các cây dược liệu (thạch hộc thiết bì, lan bạch cập); cây lâm nghiệp (quế); các sản phẩm chế biến (rượu vang nho rừng, men ngọt hạt dẻ, rượu nếp ong - hạt dẻ, rượu nếp ong, rượu sim, cơm ngọt nếp ong - hạt dẻ).

Đặc biệt, Ngân Hà biotech luôn để cao và thực hiện các tiêu chí đó là chất lượng sản phẩm: Đối với các mặt hàng đặc sản Cao Bằng, Ngân Hà Biotech đều lựa chọn kỹ càng, chặt chẽ và gắt gao trước khi đến tay người tiêu dùng. Các sản phẩm do Ngân Hà Biotech sản xuất đều đảm bảo các tiêu chuẩn khắt khe về vùng nguyên liệu, cách nuôi trồng, thu hoạch... Công ty đã xuất khẩu nguyên liệu thô và sản phẩm chế biến từ gừng, quế, củ kiệu sang các thị trường Nhật Bản, Trung Quốc hướng tới thị trường châu Âu, châu Mỹ, Trung Đông.

Kỳ vọng trở thành công ty xuất khẩu sản phẩm nông nghiệp lớn nhất Cao Bằng, Công ty đã đầu tư phát triển vùng trồng nguyên liệu chất lượng cao, quan tâm xây dựng thương hiệu sản phẩm đáp ứng các tiêu chuẩn khắt khe của các thị trường nhập khẩu khó tính như Hàn Quốc, Nhật Bản, châu Âu.

Từ kết quả nghiên cứu nhân giống thành công, Công ty đã ứng dụng đưa vào trồng 2 ha cây lan bạch cập dược liệu và trồng thử nghiệm 3 ha cây bìm bịp tại xã Khâm Thành, huyện Trùng Khánh, tạo việc làm thường xuyên cho gần 20 lao động cùng hàng chục lao động thời vụ. Bà Hoàng Thị Minh công nhân đã có 3 năm làm việc tại công ty cho biết, công việc hàng ngày làm tại công ty là chăm sóc vườn cây dược liệu phù hợp với sức khoẻ, khả năng của tôi, được công ty trả 6 triệu đồng/tháng, như nhiều công nhân của Công ty thì đây là mức thu nhập tốt đối với lao động nông thôn, giúp gia đình chúng tôi ổn định cuộc sống.

Là doanh nghiệp KH&CN, trong quá trình hoạt động sản xuất, kinh doanh còn gặp không ít khó khăn, song với những thành quả đã đạt được, Công ty TNHH Công nghệ sinh học Ngân Hà đang khẳng định được giá trị doanh nghiệp đi đầu trong lĩnh vực nghiên cứu, bảo tồn và phát triển cây dược liệu quý của Cao Bằng. Công ty là một trong 11 doanh nghiệp KH&CN được Hiệp hội Doanh nghiệp KH&CN Việt Nam vinh danh “Doanh nghiệp KH&CN tiêu biểu sáng tạo toàn quốc năm 2023” và được vinh danh là đơn vị “Vì sự nghiệp phát triển dược liệu Việt gắn với phát triển kinh tế, xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi”, tại Lễ vinh danh do Cục Quản lý Y Dược cổ truyền (Bộ Y tế) phối hợp với Báo Sức khoẻ và Đời sống tổ chức tháng 12/2023.