Giá chè xuất khẩu bình quân của Việt Nam chỉ bằng 65% giá bình quân của các nước hàng đầu - Ảnh minh họa.

Việt Nam là một trong những quốc gia sản xuất và xuất khẩu chè lớn nhất thế giới, với sản phẩm chè có mặt tại hơn 70 quốc gia và vùng lãnh thổ. Tuy nhiên, ngành chè Việt Nam vẫn đang đối mặt với một nghịch lý: sản lượng xuất khẩu lớn nhưng giá trị thu về lại chưa tương xứng. Giá chè xuất khẩu bình quân của Việt Nam chỉ bằng 65% giá bình quân của các nước hàng đầu, và chỉ bằng 55% giá chè xuất khẩu bình quân của Ấn Độ và Sri Lanka.

Nguyên nhân chính của tình trạng này là do chất lượng chè Việt Nam chưa đồng đều, chủ yếu vẫn là chè thô, chưa đáp ứng được yêu cầu khắt khe của thị trường quốc tế. Việc thiếu các thương hiệu chè mạnh, chưa chú trọng đến quảng bá và xây dựng thương hiệu cũng là một hạn chế lớn.

Để nâng cao giá trị chè xuất khẩu, Việt Nam cần tập trung nâng cao chất lượng chè. Đầu tư vào nghiên cứu, chọn tạo và phát triển các giống chè mới có năng suất cao, chất lượng tốt, phù hợp với thị hiếu của người tiêu dùng quốc tế. Đồng thời, áp dụng quy trình sản xuất sạch, an toàn, đạt các tiêu chuẩn quốc tế như VietGAP, GlobalGAP, Organic...

Bên cạnh đó, cần xây dựng thương hiệu chè mạnh, có uy tín trên thị trường quốc tế. Chú trọng đầu tư vào marketing, quảng bá sản phẩm chè Việt Nam đến người tiêu dùng toàn cầu.

Đồng thời, cần đa dạng hóa sản phẩm, phát triển các sản phẩm chè chế biến sâu, có giá trị gia tăng cao như chè túi lọc, chè hòa tan, chè đặc sản... và tăng cường liên kết sản xuất. Hình thành các vùng nguyên liệu tập trung, ứng dụng công nghệ cao vào sản xuất để nâng cao năng suất, chất lượng và giảm giá thành sản phẩm.

Cuối cùng, Việt Nam cần mở rộng thị trường xuất khẩu. Tìm kiếm và khai thác các thị trường mới tiềm năng, đặc biệt là các thị trường cao cấp như châu Âu, Bắc Mỹ, Nhật Bản...

Nhận thức được những thách thức này, ngành chè Việt Nam đang nỗ lực để nâng cao giá trị và sức cạnh tranh của sản phẩm chè trên thị trường quốc tế. Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn đã phê duyệt Đề án phát triển cây chè đến năm 2030, với mục tiêu đưa cây chè trở thành cây công nghiệp chủ lực quốc gia.

Nhiều địa phương đã và đang tập trung xây dựng các vùng chè an toàn, chất lượng cao, đáp ứng các tiêu chuẩn quốc tế. Tiêu biểu như Hà Giang với vùng chè shan tuyết cổ thụ, Thái Nguyên với các giống chè mới, Tuyên Quang với các sản phẩm chè đạt tiêu chuẩn EU...

Với tiềm năng và lợi thế sẵn có, cùng với những nỗ lực của toàn ngành, tin tưởng rằng ngành chè Việt Nam sẽ vượt qua những khó khăn, thách thức, nâng cao giá trị và khẳng định vị thế trên thị trường chè thế giới.