4 tháng đầu năm 2025, xuất khẩu sầu riêng sang thị trường Trung Quốc đạt 105,7 triệu USD, giảm 75,5% so với cùng kỳ năm ngoái. (Ảnh minh họa)

Theo số liệu của Cục Hải quan (Bộ Tài chính), xuất khẩu sầu riêng 4 tháng đầu năm 2025 chỉ đạt 51.860 tấn, tương ứng trị giá 183,5 triệu USD, giảm 53% về lượng và 61% về trị giá so với cùng kỳ năm ngoái; giá xuất khẩu bình quân của sầu riêng giảm 16%, xuống còn 3.538 USD/tấn.

Nguyên nhân chủ yếu là do kim ngạch xuất khẩu sang Trung Quốc, thị trường tiêu thụ sầu riêng lớn nhất của Việt Nam giảm mạnh. 4 tháng đầu năm 2025, xuất khẩu sầu riêng sang thị trường Trung Quốc đạt 105,7 triệu USD, giảm 75,5% so với cùng kỳ năm ngoái.

Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường (NN&MT) Phùng Đức Tiến cho biết, nhờ các nỗ lực ngoại giao, ngày 21/5/2025, Tổng cục Hải quan Trung Quốc (GACC) đã cập nhật thêm 829 mã số vùng trồng và 131 mã số cơ sở đóng gói sầu riêng Việt Nam, nâng tổng số lên 1.396 mã vùng trồng và 188 mã cơ sở đóng gói (sau khi trừ các mã bị thu hồi). Đặc biệt, GACC tiếp tục cho phép xuất khẩu sầu riêng Việt Nam mà không áp biện pháp tạm dừng hay yêu cầu đàm phán lại, đồng thời tự động gia hạn Nghị định thư ký ngày 11/7/2022, có hiệu lực theo chu kỳ 3 năm.

"Đây là dấu hiệu tích cực, thể hiện sự tin tưởng của Trung Quốc vào các biện pháp kiểm soát rủi ro của Việt Nam", ông Tiến nhấn mạnh. Kết quả bước đầu được ghi nhận khi tháng 5/2025, Việt Nam đã xuất khẩu lô sầu riêng đông lạnh đầu tiên sang Trung Quốc, cùng hàng trăm tấn sầu riêng tươi.

Để tận dụng cơ hội và lấy lại đà tăng trưởng, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Công điện số 71/CĐ-TTg, yêu cầu Bộ Nông nghiệp và Môi trường triển khai các giải pháp đồng bộ. Bộ NN&MT đã tổ chức hội nghị "Phát triển ngành hàng sầu riêng bền vững" tại Tây Nguyên, đồng thời Đoàn công tác do Bộ trưởng Đỗ Đức Duy dẫn đầu đã làm việc với GACC từ ngày 27-29/5/2025 để tháo gỡ khó khăn.

Đồng thời, từ ngày 27-29/5/2025, Đoàn công tác của Bộ NN&MT do Bộ trưởng Đỗ Đức Duy làm trưởng đoàn đã sang làm việc với Tổng cục Hải quan Trung Quốc nhằm trao đổi và phối hợp tháo gỡ những khó khăn trong xuất khẩu nông, thủy sản của Việt Nam sang Trung Quốc, đặc biệt là mặt hàng sầu riêng và phối hợp chuẩn bị các giải pháp nhằm đảm bảo thông suốt các hoạt động xuất, nhập khẩu cho vụ vải thiều sắp tới.

Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Đỗ Đức Duy đánh giá, sầu riêng là một trong những mặt hàng nông sản tăng trưởng ấn tượng nhất trong thập kỷ qua.

Tại Hội nghị "Phát triển ngành hàng sầu riêng bền vững", Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Đỗ Đức Duy đánh giá, sầu riêng là một trong những mặt hàng nông sản tăng trưởng ấn tượng nhất trong thập kỷ qua. Diện tích trồng sầu riêng đã tăng gần 6 lần, lên gần 180.000ha, trong đó riêng tỉnh Đắk Lắk chiếm hơn 30.000ha, đưa loại quả này trở thành trái cây chủ lực trong cơ cấu sản xuất nông nghiệp.

Bước ngoặt lớn diễn ra vào tháng 7/2022, khi Việt Nam ký Nghị định thư xuất khẩu chính ngạch sầu riêng sang Trung Quốc. Chỉ sau 2 năm, kim ngạch xuất khẩu mặt hàng này đã vượt 3 tỷ USD, đưa sầu riêng trở thành một trong những sản phẩm chiến lược trong cơ cấu xuất khẩu nông sản của Việt Nam.

Tuy nhiên, bên cạnh thành tựu, Bộ trưởng cảnh báo về những hệ lụy từ phát triển nóng, đặc biệt là các dấu hiệu bất ổn trong 4 tháng đầu năm 2025. Những mâu thuẫn đang ngày càng bộc lộ rõ rệt: giữa tốc độ mở rộng sản xuất và khả năng tổ chức chuỗi cung ứng; giữa yêu cầu kiểm soát chất lượng của thị trường nhập khẩu và năng lực đáp ứng còn hạn chế trong nước.

“Nếu không sớm tái cơ cấu, ngành hàng sầu riêng có nguy cơ đánh mất niềm tin từ khách hàng và làm tổn hại đến uy tín nông sản Việt Nam”, Bộ trưởng Đỗ Đức Duy nhấn mạnh.