Việt Nam phải chi ra 110 triệu USD để nhập khẩu cà phê.

Việt Nam, dù tự hào là cường quốc xuất khẩu cà phê lớn thứ hai thế giới, lại đang đối mặt với một thực tế khó hiểu khi nhập khẩu cà phê không ngừng tăng cao, ngay cả khi xuất khẩu đạt mức kỷ lục.

Theo số liệu từ Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn, trong 7 tháng đầu năm 2024, Việt Nam đã xuất khẩu 964 nghìn tấn cà phê, thu về 3,54 tỷ USD, tăng trưởng ngoạn mục 30,9% so với cùng kỳ năm trước. Dự báo, kim ngạch xuất khẩu cà phê năm 2024 có thể đạt mức kỷ lục từ 5,5 đến 6 tỷ USD. Tuy nhiên, nghịch lý nằm ở chỗ, trong cùng khoảng thời gian, Việt Nam cũng đã chi tới 110 triệu USD để nhập khẩu cà phê.

Nguyên nhân chính là sự khác biệt về chủng loại cà phê. Việt Nam chủ yếu sản xuất cà phê Robusta, chiếm khoảng 90% tổng sản lượng. Trong khi đó, nhu cầu về cà phê Arabica trên thị trường thế giới ngày càng tăng cao, đặc biệt là ở các thị trường cao cấp. Để đáp ứng nhu cầu này, Việt Nam phải nhập khẩu Arabica từ các nước láng giềng như Lào, nơi có điều kiện khí hậu và thổ nhưỡng phù hợp hơn cho loại cà phê này.

Bên cạnh đó, một số loại cà phê đặc biệt với hương vị độc đáo không thể trồng được ở Việt Nam do điều kiện khí hậu và thổ nhưỡng không phù hợp. Việc nhập khẩu những loại cà phê này giúp các doanh nghiệp trong nước đa dạng hóa sản phẩm, tạo ra những dòng sản phẩm cao cấp, đáp ứng nhu cầu ngày càng khắt khe và đa dạng của người tiêu dùng.

Ngoài ra, chi phí sản xuất cà phê ở một số nước như Brazil, Indonesia thấp hơn so với Việt Nam. Do đó, các doanh nghiệp nhập khẩu cà phê nhân từ những nước này để chế biến và tái xuất khẩu, tận dụng lợi thế về giá để tăng lợi nhuận. Theo số liệu của Tổng cục Hải quan, giá cà phê nhập khẩu trung bình trong 7 tháng đầu năm 2024 là 2.186 USD/tấn, trong khi giá cà phê xuất khẩu trung bình là 3.673 USD/tấn.

Sự phát triển của văn hóa cà phê tại Việt Nam cũng góp phần vào sự gia tăng nhập khẩu. Người tiêu dùng ngày càng ưa chuộng các loại cà phê rang xay, cà phê hòa tan từ các thương hiệu quốc tế, dẫn đến sự gia tăng nhập khẩu các sản phẩm này.

Thách thức về nguồn cung cũng là một yếu tố quan trọng. Biến đổi khí hậu và tình trạng chuyển đổi mục đích sử dụng đất trồng cà phê sang các loại cây trồng khác đã ảnh hưởng đến sản lượng cà phê trong nước. Theo dự báo của Hiệp hội Cà phê Ca cao Việt Nam (VICOFA), Việt Nam chỉ còn khoảng 148.000 tấn cà phê để xuất khẩu trong 2 tháng cuối niên vụ 2023/2024.

Mặc dù nhập khẩu cà phê là một hoạt động thương mại bình thường, nhưng nghịch lý này cho thấy sự phụ thuộc của Việt Nam vào nguồn cung từ nước ngoài và những thách thức trong việc phát triển ngành cà phê.

Philippines "rộng cửa" đón gạo Việt Nam

Ngành muối Việt Nam: Bài toán khó giữa tiềm năng và thách thức

Thái Lan "phải lòng" rau quả Việt