Bảo tồn và lưu giữ nguồn gen cây nguyên liệu dầu và cây tinh dầu

Nghiên cứu trao đổi 15/01/2026 16:20

Theo vista.gov.vn

Theo dõi nnhc.vn trên

Tài nguyên di truyền thực vật là một bộ phận của giống, là vật liệu ban đầu để lai tạo ra giống mới và là hạt nhân của đa dạng sinh học nên giữ vai trò rất quan trọng trong chiến lược phát triển nông nghiệp của mỗi quốc gia. Thực tế cho thấy quốc gia nào sở hữu nguồn tài nguyên di truyền sinh vật nói chung và nguồn tài nguyên thực vật nói riêng càng đa dạng và phong phú thì sẽ đạt được nhiều thành tựu nổi bật trong công tác chọn tạo giống mới phục vụ phát triển kinh tế đất nước.

Bảo tồn và lưu giữ nguồn gen cây nguyên liệu dầu và cây tinh dầu - Cổng thông tin điện tử Cục Thông tin, Thống kê

Thuộc nhiệm vụ thường xuyên bảo tồn và lưu giữ nguồn gen thực vật và vi sinh vật ngành công nghiệp, hợp đồng đặt hàng sản xuất và cung cấp dịch vụ sự nghiệp công nghiên cứu khoa học và phát triển công nghệ số: 004.16.NVQG/HĐ-KHCN ngày 20/01/2016 giữa Bộ Công Thương và Viện Nghiên cứu Dầu và Cây có dầu về việc thực hiện nhiệm vụ “Bảo tồn và lưu giữ nguồn gen cây nguyên liệu dầu và cây tinh dầu” năm 2016.

Mục tiêu nhiệm vụ: Thu thập, bảo tồn, tư liệu hóa, đánh giá và tuyển chọn các giống cây nguyên liệu dầu, tinh dầu có nguồn gen quý hiếm để phục vụ cho mục tiêu phát triển kinh tế ngành dầu thực vật.

Sau thời gian nghiên cứu, đề tài đã thu được những kết quả như sau:

- Cây dừa: Đã bảo tồn an toàn trên đồng ruộng (ex-situ) và trong vườn nông dân (on-farm) 51 mẫu giống dừa có nguồn gốc trong nước và nhập từ nước ngoài. Đã cung cấp số liệu đánh giá nguồn gen, góp phần trong việc công nhận chính thức giống dừa Sáp trong năm 2016.

- Cây tinh dầu: Đã bảo tồn an toàn trên đồng ruộng 21 mẫu giống cây tinh dầu hiện có, được chăm sóc trong vườn ươm tại Trung tâm Dừa Đồng Gò và Trung tâm Sản xuất Giống Trảng Bàng.

- Cây phi long: Đã chăm sóc, đánh giá khả năng sinh trưởng, bảo tồn an toàn trên đồng ruộng 3 mẫu giống cây phi long hiện có tại Trung Trung tâm Sản xuất Giống Trảng Bàng.

- Cây Jatropha: Đã bảo tồn an toàn trên đồng ruộng (ex-situ) 86 mẫu giống Jatropha có nguồn gốc trong nước và nhập nội. Đã khảo sát, đánh giá và tư liệu hóa 14 mẫu giống Jatropha.

- Cây lạc: Đã thu thập được 2 mẫu giống lạc mới từ Bình Thuận (ĐP7, ĐP8). Bảo tồn và lưu giữ được 171 mẫu giống tính cho đến cuối năm 2016. Tất cả các mẫu giống thu thập hiện đang được bảo quản tốt trong kho lạnh. Đã khảo sát, đánh giá đặc tính nông sinh học chủ yếu và tư liệu hoá 2 mẫu giống lạc ĐP Bình Thuận. Đã phục tráng được 2 nguồn gen lạc VD01-1, VD01-2. Đã cung cấp nguồn gen, góp phần trong việc công nhận giống sản xuất thử giống lạc VD8.

- Cây vừng: Đã thu thập được 2 mẫu giống vừng mới từ Đồng Tháp (SE49) và Tây Ninh (SE61). Bảo tồn và lưu giữ được 84 mẫu giống tính cho đến cuối năm 2016. Tất cả các mẫu giống thu thập hiện đang được bảo quản tốt trong kho lạnh. Đã khảo sát, đánh giá đặc tính nông sinh học chủ yếu và tư liệu hoá 2 mẫu giống vừng SE49 và SE61. Đã phục tráng được 2 nguồn gen vừng VDM07-7 và VDM08-18. Đã cung cấp nguồn gen, góp phần trong việc công nhận giống sản xuất thử giống vừng VDM3 và VDM34.

- Cây đậu tương: Đã thu thập được 2 mẫu giống đậu tương mới từ An Giang (VDN16) và Cần Thơ (VDN17). Bảo tồn và lưu giữ được 104 mẫu giống tính cho đến cuối năm 2016. Tất cả các mẫu giống thu thập hiện đang được bảo quản tốt trong kho lạnh. Đã khảo sát, đánh giá đặc tính nông sinh học chủ yếu và tư liệu hoá 2 mẫu giống VDN16 và VDN17. Đã phục tráng được 1 nguồn gen đậu tương BC19.

- Đã đăng 1 bài báo “ Bảo tồn và lưu giữ nguồn gen cây nguyên liệu dầu, tinh dầu thực vật giai đoạn 2001-2015 và kế hoạch đến năm 2020” trong Tạp chí khoa học và công nghệ Bộ Công Thương. Năm 2016.

Tóm lại, tính đến tháng 12/2016, Nhiệm vụ thường xuyên “Bảo tồn lưu giữ nguồn gen cây nguyên liệu dầu, tinh dầu thực vật” đã bảo tồn và lưu giữ an toàn được 520 mẫu giống các cây nguyên liệu dầu thực vật, tinh dầu (51 mẫu giống dừa, 21 mẫu giống cây tinh dầu, 3 mẫu giống phi long, 86 mẫu giống Jatropha, 171 mẫu giống lạc, 84 mẫu giống vừng và 104 mẫu giống đậu tương). Điều này khẳng định các phương pháp bảo tồn đang được sử dụng là thích hợp. Trong số các mẫu giống được đánh giá ban đầu và đánh giá chi tiết đã có nhiều giống được sử dụng và khai thác có hiệu quả, góp phần quan trọng cho thành công của công tác chọn tạo giống cây có dầu mới cũng như trực tiếp góp phần gia tăng năng suất, sản lượng, tạo vùng nguyên liệu ổn định cho công nghiệp chế biến dầu thực vật.

Tags:

di truyền sinh học ứng dụng vi sinh vật

Bài liên quan

Cao Bằng: Tổ chức 14 lớp tập huấn bảo tồn di sản, bảo vệ môi trường vùng Công viên địa chất Non nước Cao Bằng

Trong nước 14/01/2026 16:54

Năm 2025, Ban Quản lý Công viên địa chất (CVĐC) Non nước Cao Bằng, tỉnh Cao Bằng phối hợp tổ chức 14 lớp tập huấn cho trên 670 lượt cán bộ, công chức, viên chức, học sinh trên địa bàn tỉnh về bảo tồn di sản, bảo vệ môi trường trong vùng CVĐC Non nước Cao Bằng.

Tăng cường quản lý, bảo tồn loài nguy cấp, quý, hiếm và thực thi Công ước CITES

Chính sách 14/01/2026 10:10

Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã ban hành Thông tư số 85/2025/TT-BNNMT quy định về quản lý loài nguy cấp, quý, hiếm; loài động vật rừng thông thường và thực thi Công ước về buôn bán quốc tế các loài động vật, thực vật hoang dã nguy cấp (CITES). Việc ban hành Thông tư có ý nghĩa quan trọng trong việc cụ thể hóa các quy định của pháp luật về lâm nghiệp, đa dạng sinh học và thủy sản, góp phần nâng cao hiệu quả công tác bảo tồn thiên nhiên và đa dạng sinh học ở Việt Nam.

Nghiên cứu bảo tồn nguồn gen cây chanh rừng tại Lạng Sơn

Tiêu chuẩn hữu cơ 12/01/2026 06:35

Với mục đích bảo tồn và phát triển nguồn gen cây Chanh rừng Lạng Sơn có năng suất cao, chất lượng tốt, góp phần nâng cao thu nhập cho người dân, Viện Nghiên cứu Rau quả đã triển khai đề tài “Nghiên cứu bảo tồn và phát triển nguồn gen cây Chanh rừng tại Lạng Sơn”.

"3 nhà" cùng "chung vai" cho được mùa được giá

Mô hình - Kinh nghiệm 18/02/2026 09:08

Vụ mùa hữu cơ đang đi qua, cá tôm, hạt lúa, hạt cafe, trái bưởi… xếp hàng chờ xe xuôi về phố đón Tết. Màu vàng ấm của nắng chạp như báo tin một vòng quay nữa của đất trời sắp trọn. Giữa không khí ấy, câu chuyện liên kết giữa Nhà nông – Doanh nghiệp – Nhà nước lại trở nên thời sự..., với ước mong ba “nhà” nắm tay nhau bền chặt, sản xuất hữu cơ mới đi được đường dài, nông sản sạch mới đủ sức bước vào thị trường lớn một cách đàng hoàng, tự tin và có sinh lời…

Mất rừng làm gia tăng cơn "khát" máu người của loài muỗi

Hữu cơ và môi trường 26/01/2026 09:21

Khi rừng biến mất, loài muỗi không mất đi, chúng thích nghi và chuyển sang tấn công con người với tần suất ngày càng dày đặc.

Vai trò của vi sinh vật đất trong nông nghiệp

Khoa học công nghệ 14/12/2025 16:04

Vi sinh vật rất có lợi cho sự phát triển của cây trồng. Tìm hiểu và nắm được vai trò của vi sinh vật đất giúp cho việc sản xuất nông nghiệp hiệu quả và bền vững hơn thông qua tận dụng và phát huy được các lợi thế từ chúng.

Màng nhựa sinh học kháng khuẩn từ rau răm

Ứng dụng 09/12/2025 05:45

Từ tinh bột khoai lang và cao chiết rau răm, nhóm nghiên cứu ở Trường Đại học Cần Thơ đã chế tạo màng nhựa sinh học vừa có khả năng kháng khuẩn và nấm mốc, vừa tự phân hủy nhanh trong đất.

Ứng dụng vi sinh vật bản địa trong quản lý dinh dưỡng và kiểm soát dịch hại cây cà phê chuyển đổi hữu cơ ở Đông Nam Bộ

Nghiên cứu trao đổi 24/09/2025 15:25

Ngành sản xuất cà phê của Việt Nam, đặc biệt là tại vùng Đông Nam Bộ, đang đứng trước những thách thức lớn về môi trường và chất lượng sản phẩm do việc lạm dụng phân bón hóa học và thuốc bảo vệ thực vật. Sự chuyển dịch sang canh tác hữu cơ không chỉ là một xu hướng tất yếu mà còn là một chiến lược quan trọng để nâng cao giá trị và tính bền vững của hạt cà phê Việt Nam trên thị trường quốc tế. Trong bối cảnh này, việc nghiên cứu và ứng dụng các giải pháp sinh học, đặc biệt là việc khai thác tiềm năng của vi sinh vật bản địa (Indigenous Microorganisms - IMO), đang trở thành một hướng đi đầy hứa hẹn. Các nghiên cứu đã chỉ ra rằng, IMO không chỉ là một công cụ hiệu quả trong việc quản lý dinh dưỡng cây trồng một cách tự nhiên mà còn là một lá chắn sinh học mạnh mẽ để kiểm soát các loại dịch hại, qua đó tạo nền tảng vững chắc cho quá trình chuyển đổi cà phê sang sản xuất hữu cơ.

CÁC TIN BÀI KHÁC

Phải có giải pháp mạnh với bữa ăn học đường

Nghiên cứu trao đổi 16/04/2026 14:58

Những ngày gần đây, câu chuyện bữa ăn học đường đang nóng lên khi hàng trăm học sinh tại TP.HCM xuất hiện triệu chứng nghi ngộ độc thực phẩm sau khi sử dụng suất ăn bán trú. Vụ việc không chỉ dừng lại ở một sự cố y tế, mà còn gióng lên hồi chuông cảnh báo về những lỗ hổng kéo dài trong công tác quản lý an toàn thực phẩm, lĩnh vực liên quan trực tiếp đến sức khỏe và sự phát triển của trẻ em.

Đặc điểm hình thái giống đào Sớm Địa Linh tỉnh Thái Nguyên

Nghiên cứu trao đổi 15/04/2026 09:51

Giống đào Sớm Địa Linh (tại bản Váng, xã Địa Linh, huyện Ba Bể), nay là xã Chợ Rã, tỉnh Thái Nguyên có đặc điểm quả chín sớm nên ít bị sâu bệnh, cây 14 năm tuổi có năng suất cao, phẩm chất quả ngon, có vị ngọt pha chua hình dáng và mầu quả đẹp, có hương thơm, phù hợp với thị hiếu của người tiêu dùng. Giống đào Sớm Địa Linh thường bị một số đối tượng gây hại: sâu đục thân, sâu ăn lá, ruồi vàng hại quả và bệnh chảy gôm, thủng lá. Cần thường xuyên quan sát vườn cây, phát hiện và kịp thời phòng trừ. Địa phương cần có kế hoạch bảo tồn và phát triển giống đào Sớm Địa Linh góp phần phát triển kinh tế vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi.

Nghiên cứu xây dựng công thức ủ thân chuối thải loại sau thu hoạch thành phân bón hữu cơ chất lượng cao

Nghiên cứu trao đổi 14/04/2026 14:48

Nghiên cứu tập trung vào việc tận dụng thân chuối thải loại để sản xuất phân bón hữu cơ, góp phần giảm chất thải nông nghiệp tại Việt Nam. Nguyên liệu sử dụng trong nghiên cứu là thân chuối sau thu hoạch được lấy từ vườn chuối ogarnic của hộ gia đình chị Lê Tuyết Mai tại xã Xuyên Mộc, Thành phố Hồ Chí Minh.

Ẩm thực chay: Lựa chọn xanh hướng tới lối sống bền vững

Nghiên cứu trao đổi 14/04/2026 08:16

Sự quan tâm đến sức khỏe đang thúc đẩy xu hướng ăn chay trở nên phổ biến rộng rãi trong xã hội hiện đại. Tại các thành phố lớn, nhiều người tìm đến chế độ thuần ăn thực vật với kỳ vọng cải thiện sức khỏe và góp phần điều trị một số bệnh lý. Tuy nhiên, hành trình này thường đối mặt với những thách thức đáng kể, xuất phát từ sự thiếu hụt kiến thức và kinh nghiệm.

Công nghệ xanh và sinh học - Động lực cho tương lai phát triển

Nghiên cứu trao đổi 13/04/2026 08:56

Trong bối cảnh thế giới đang đối mặt với hàng loạt thách thức như biến đổi khí hậu, cạn kiệt tài nguyên, ô nhiễm môi trường và dịch bệnh toàn cầu, hai lĩnh vực Công nghệ xanh và Công nghệ sinh học đang nổi lên như những trụ cột chiến lược, định hình tương lai phát triển dài hạn của nhân loại. Không chỉ mang lại giải pháp cho các vấn đề cấp bách, hai lĩnh vực này còn mở ra một mô hình phát triển mới - hài hòa giữa kinh tế, môi trường và con người.

Công nghệ truy xuất nguồn gốc: “Tấm hộ chiếu” minh bạch cho nông sản du lịch

Chuyển đổi số 12/04/2026 06:38

Trong kỷ nguyên số, khi người tiêu dùng không chỉ ăn bằng vị giác mà còn bằng niềm tin, do vậy việc ứng dụng công nghệ truy xuất nguồn gốc (TXNG) như QR Code hay Blockchain không còn là một lựa chọn cộng thêm, mà đã trở thành xu hướng tất yếu - một “tấm hộ chiếu” quyền lực giúp nông sản tự tin bước vào thị trường du lịch cao cấp.

Triển khai thực hiện Chiến lược Sở hữu trí tuệ đến năm 2030: Động lực thúc đẩy đổi mới sáng tạo và phát triển

Nghiên cứu trao đổi 11/04/2026 10:56

Trong bối cảnh kinh tế tri thức và cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ tư đang phát triển mạnh mẽ, sở hữu trí tuệ (SHTT) ngày càng trở thành nguồn lực quan trọng để nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia.

Giải pháp tạo nguồn thực phẩm sạch cho phát triển du lịch

Nghiên cứu trao đổi 11/04/2026 10:53

Hiện nay, ẩm thực ngày càng đóng vai trò quan trọng trong việc tạo nên bản sắc của du lịch Việt Nam. Không chỉ dừng lại ở việc thưởng thức món ăn, du khách ngày nay quan tâm nhiều hơn đến nguồn gốc nguyên liệu, quy trình sản xuất và mức độ an toàn của thực phẩm. Do đó cần nhìn nhận rõ vai trò, đánh giá đúng thực trạng nguồn cung thực phẩm sạch để có những giải pháp phát triển phù hợp.

Thuyết di truyền Mendel - Nền tảng của di truyền học hiện đại

Nghiên cứu trao đổi 10/04/2026 15:32

Thuyết di truyền của Gregor Mendel được xem là nền tảng của di truyền học hiện đại, mở ra một cách hiểu hoàn toàn mới về cách các đặc điểm sinh học được truyền từ thế hệ này sang thế hệ khác. Dù được công bố từ giữa thế kỷ XIX, những phát hiện của Mendel vẫn giữ nguyên giá trị khoa học và được ứng dụng rộng rãi trong nông nghiệp, y học và công nghệ sinh học ngày nay.

Du lịch xanh cần “chuẩn hóa” thực phẩm sạch

Nghiên cứu trao đổi 10/04/2026 11:08

Du lịch xanh không thể chỉ được đo bằng cảnh quan trong lành, vật liệu thân thiện với môi trường hay những khẩu hiệu giảm phát thải. Với du khách, “màu xanh” của một điểm đến còn nằm ngay trong bữa ăn hằng ngày - thực phẩm có an toàn hay không, có minh bạch nguồn gốc hay không, có được kiểm soát xuyên suốt từ vùng nguyên liệu đến bàn ăn hay không. Khi khái niệm “thực phẩm sạch” vẫn còn được hiểu theo nhiều cách khác nhau, việc chuẩn hóa từ tiêu chuẩn, chứng nhận đến truy xuất và hậu kiểm đang trở thành yêu cầu cấp thiết để du lịch xanh phát triển đúng nghĩa và bền vững.

Đảm bảo an toàn thực phẩm mùa lễ hội: Đồng bộ nhiều giải pháp

Nghiên cứu trao đổi 09/04/2026 10:58

Mùa lễ hội đầu năm luôn là thời điểm sôi động của đời sống văn hóa - xã hội tại Việt Nam. Từ các lễ hội truyền thống ở làng quê đến những sự kiện văn hóa, du lịch quy mô lớn, hàng triệu người dân và du khách cùng tham gia, kéo theo nhu cầu tiêu dùng thực phẩm tăng mạnh. Tuy nhiên, bên cạnh không khí vui tươi và giá trị văn hóa đặc sắc, vấn đề an toàn thực phẩm trong mùa lễ hội luôn là mối lo thường trực của xã hội. Trong bối cảnh lượng thực phẩm tiêu thụ lớn, hoạt động kinh doanh mang tính thời vụ và điều kiện kiểm soát còn nhiều hạn chế, nguy cơ mất an toàn thực phẩm có thể gia tăng nếu không có những giải pháp quản lý và nâng cao nhận thức kịp thời.

Lúa mì (tiểu mạch) - Nền tảng của văn minh nông nghiệp nhân loại

Nghiên cứu trao đổi 08/04/2026 08:55

Lúa mì, hay còn gọi là tiểu mạch, có tên khoa học là Triticum spp., là một trong những cây lương thực quan trọng nhất của nhân loại. Cùng với lúa gạo và ngô, lúa mì tạo thành “bộ ba” cây trồng nuôi sống phần lớn dân số thế giới. Không chỉ là nguồn cung cấp năng lượng chủ yếu, lúa mì còn gắn liền với lịch sử phát triển của các nền văn minh cổ đại và hiện đại.

XEM THÊM