Bảo tồn và lưu giữ nguồn gen cây nguyên liệu dầu và cây tinh dầu

Nghiên cứu trao đổi 15/01/2026 16:20

Theo vista.gov.vn

Theo dõi nnhc.vn trên

Tài nguyên di truyền thực vật là một bộ phận của giống, là vật liệu ban đầu để lai tạo ra giống mới và là hạt nhân của đa dạng sinh học nên giữ vai trò rất quan trọng trong chiến lược phát triển nông nghiệp của mỗi quốc gia. Thực tế cho thấy quốc gia nào sở hữu nguồn tài nguyên di truyền sinh vật nói chung và nguồn tài nguyên thực vật nói riêng càng đa dạng và phong phú thì sẽ đạt được nhiều thành tựu nổi bật trong công tác chọn tạo giống mới phục vụ phát triển kinh tế đất nước.

Bảo tồn và lưu giữ nguồn gen cây nguyên liệu dầu và cây tinh dầu - Cổng thông tin điện tử Cục Thông tin, Thống kê

Thuộc nhiệm vụ thường xuyên bảo tồn và lưu giữ nguồn gen thực vật và vi sinh vật ngành công nghiệp, hợp đồng đặt hàng sản xuất và cung cấp dịch vụ sự nghiệp công nghiên cứu khoa học và phát triển công nghệ số: 004.16.NVQG/HĐ-KHCN ngày 20/01/2016 giữa Bộ Công Thương và Viện Nghiên cứu Dầu và Cây có dầu về việc thực hiện nhiệm vụ “Bảo tồn và lưu giữ nguồn gen cây nguyên liệu dầu và cây tinh dầu” năm 2016.

Mục tiêu nhiệm vụ: Thu thập, bảo tồn, tư liệu hóa, đánh giá và tuyển chọn các giống cây nguyên liệu dầu, tinh dầu có nguồn gen quý hiếm để phục vụ cho mục tiêu phát triển kinh tế ngành dầu thực vật.

Sau thời gian nghiên cứu, đề tài đã thu được những kết quả như sau:

- Cây dừa: Đã bảo tồn an toàn trên đồng ruộng (ex-situ) và trong vườn nông dân (on-farm) 51 mẫu giống dừa có nguồn gốc trong nước và nhập từ nước ngoài. Đã cung cấp số liệu đánh giá nguồn gen, góp phần trong việc công nhận chính thức giống dừa Sáp trong năm 2016.

- Cây tinh dầu: Đã bảo tồn an toàn trên đồng ruộng 21 mẫu giống cây tinh dầu hiện có, được chăm sóc trong vườn ươm tại Trung tâm Dừa Đồng Gò và Trung tâm Sản xuất Giống Trảng Bàng.

- Cây phi long: Đã chăm sóc, đánh giá khả năng sinh trưởng, bảo tồn an toàn trên đồng ruộng 3 mẫu giống cây phi long hiện có tại Trung Trung tâm Sản xuất Giống Trảng Bàng.

- Cây Jatropha: Đã bảo tồn an toàn trên đồng ruộng (ex-situ) 86 mẫu giống Jatropha có nguồn gốc trong nước và nhập nội. Đã khảo sát, đánh giá và tư liệu hóa 14 mẫu giống Jatropha.

- Cây lạc: Đã thu thập được 2 mẫu giống lạc mới từ Bình Thuận (ĐP7, ĐP8). Bảo tồn và lưu giữ được 171 mẫu giống tính cho đến cuối năm 2016. Tất cả các mẫu giống thu thập hiện đang được bảo quản tốt trong kho lạnh. Đã khảo sát, đánh giá đặc tính nông sinh học chủ yếu và tư liệu hoá 2 mẫu giống lạc ĐP Bình Thuận. Đã phục tráng được 2 nguồn gen lạc VD01-1, VD01-2. Đã cung cấp nguồn gen, góp phần trong việc công nhận giống sản xuất thử giống lạc VD8.

- Cây vừng: Đã thu thập được 2 mẫu giống vừng mới từ Đồng Tháp (SE49) và Tây Ninh (SE61). Bảo tồn và lưu giữ được 84 mẫu giống tính cho đến cuối năm 2016. Tất cả các mẫu giống thu thập hiện đang được bảo quản tốt trong kho lạnh. Đã khảo sát, đánh giá đặc tính nông sinh học chủ yếu và tư liệu hoá 2 mẫu giống vừng SE49 và SE61. Đã phục tráng được 2 nguồn gen vừng VDM07-7 và VDM08-18. Đã cung cấp nguồn gen, góp phần trong việc công nhận giống sản xuất thử giống vừng VDM3 và VDM34.

- Cây đậu tương: Đã thu thập được 2 mẫu giống đậu tương mới từ An Giang (VDN16) và Cần Thơ (VDN17). Bảo tồn và lưu giữ được 104 mẫu giống tính cho đến cuối năm 2016. Tất cả các mẫu giống thu thập hiện đang được bảo quản tốt trong kho lạnh. Đã khảo sát, đánh giá đặc tính nông sinh học chủ yếu và tư liệu hoá 2 mẫu giống VDN16 và VDN17. Đã phục tráng được 1 nguồn gen đậu tương BC19.

- Đã đăng 1 bài báo “ Bảo tồn và lưu giữ nguồn gen cây nguyên liệu dầu, tinh dầu thực vật giai đoạn 2001-2015 và kế hoạch đến năm 2020” trong Tạp chí khoa học và công nghệ Bộ Công Thương. Năm 2016.

Tóm lại, tính đến tháng 12/2016, Nhiệm vụ thường xuyên “Bảo tồn lưu giữ nguồn gen cây nguyên liệu dầu, tinh dầu thực vật” đã bảo tồn và lưu giữ an toàn được 520 mẫu giống các cây nguyên liệu dầu thực vật, tinh dầu (51 mẫu giống dừa, 21 mẫu giống cây tinh dầu, 3 mẫu giống phi long, 86 mẫu giống Jatropha, 171 mẫu giống lạc, 84 mẫu giống vừng và 104 mẫu giống đậu tương). Điều này khẳng định các phương pháp bảo tồn đang được sử dụng là thích hợp. Trong số các mẫu giống được đánh giá ban đầu và đánh giá chi tiết đã có nhiều giống được sử dụng và khai thác có hiệu quả, góp phần quan trọng cho thành công của công tác chọn tạo giống cây có dầu mới cũng như trực tiếp góp phần gia tăng năng suất, sản lượng, tạo vùng nguyên liệu ổn định cho công nghiệp chế biến dầu thực vật.

Tags:

di truyền sinh học ứng dụng vi sinh vật

Bài liên quan

Cao Bằng: Tổ chức 14 lớp tập huấn bảo tồn di sản, bảo vệ môi trường vùng Công viên địa chất Non nước Cao Bằng

Trong nước 14/01/2026 16:54

Năm 2025, Ban Quản lý Công viên địa chất (CVĐC) Non nước Cao Bằng, tỉnh Cao Bằng phối hợp tổ chức 14 lớp tập huấn cho trên 670 lượt cán bộ, công chức, viên chức, học sinh trên địa bàn tỉnh về bảo tồn di sản, bảo vệ môi trường trong vùng CVĐC Non nước Cao Bằng.

Tăng cường quản lý, bảo tồn loài nguy cấp, quý, hiếm và thực thi Công ước CITES

Chính sách 14/01/2026 10:10

Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã ban hành Thông tư số 85/2025/TT-BNNMT quy định về quản lý loài nguy cấp, quý, hiếm; loài động vật rừng thông thường và thực thi Công ước về buôn bán quốc tế các loài động vật, thực vật hoang dã nguy cấp (CITES). Việc ban hành Thông tư có ý nghĩa quan trọng trong việc cụ thể hóa các quy định của pháp luật về lâm nghiệp, đa dạng sinh học và thủy sản, góp phần nâng cao hiệu quả công tác bảo tồn thiên nhiên và đa dạng sinh học ở Việt Nam.

Nghiên cứu bảo tồn nguồn gen cây chanh rừng tại Lạng Sơn

Tiêu chuẩn hữu cơ 12/01/2026 06:35

Với mục đích bảo tồn và phát triển nguồn gen cây Chanh rừng Lạng Sơn có năng suất cao, chất lượng tốt, góp phần nâng cao thu nhập cho người dân, Viện Nghiên cứu Rau quả đã triển khai đề tài “Nghiên cứu bảo tồn và phát triển nguồn gen cây Chanh rừng tại Lạng Sơn”.

"3 nhà" cùng "chung vai" cho được mùa được giá

Kinh tế nông nghiệp 18/02/2026 09:08

Vụ mùa hữu cơ đang đi qua, cá tôm, hạt lúa, hạt cafe, trái bưởi… xếp hàng chờ xe xuôi về phố đón Tết. Màu vàng ấm của nắng chạp như báo tin một vòng quay nữa của đất trời sắp trọn. Giữa không khí ấy, câu chuyện liên kết giữa Nhà nông – Doanh nghiệp – Nhà nước lại trở nên thời sự..., với ước mong ba “nhà” nắm tay nhau bền chặt, sản xuất hữu cơ mới đi được đường dài, nông sản sạch mới đủ sức bước vào thị trường lớn một cách đàng hoàng, tự tin và có sinh lời…

Mất rừng làm gia tăng cơn "khát" máu người của loài muỗi

Hữu cơ và môi trường 26/01/2026 09:21

Khi rừng biến mất, loài muỗi không mất đi, chúng thích nghi và chuyển sang tấn công con người với tần suất ngày càng dày đặc.

Vai trò của vi sinh vật đất trong nông nghiệp

Khoa học công nghệ 14/12/2025 16:04

Vi sinh vật rất có lợi cho sự phát triển của cây trồng. Tìm hiểu và nắm được vai trò của vi sinh vật đất giúp cho việc sản xuất nông nghiệp hiệu quả và bền vững hơn thông qua tận dụng và phát huy được các lợi thế từ chúng.

Màng nhựa sinh học kháng khuẩn từ rau răm

Ứng dụng 09/12/2025 05:45

Từ tinh bột khoai lang và cao chiết rau răm, nhóm nghiên cứu ở Trường Đại học Cần Thơ đã chế tạo màng nhựa sinh học vừa có khả năng kháng khuẩn và nấm mốc, vừa tự phân hủy nhanh trong đất.

Ứng dụng vi sinh vật bản địa trong quản lý dinh dưỡng và kiểm soát dịch hại cây cà phê chuyển đổi hữu cơ ở Đông Nam Bộ

Nghiên cứu trao đổi 24/09/2025 15:25

Ngành sản xuất cà phê của Việt Nam, đặc biệt là tại vùng Đông Nam Bộ, đang đứng trước những thách thức lớn về môi trường và chất lượng sản phẩm do việc lạm dụng phân bón hóa học và thuốc bảo vệ thực vật. Sự chuyển dịch sang canh tác hữu cơ không chỉ là một xu hướng tất yếu mà còn là một chiến lược quan trọng để nâng cao giá trị và tính bền vững của hạt cà phê Việt Nam trên thị trường quốc tế. Trong bối cảnh này, việc nghiên cứu và ứng dụng các giải pháp sinh học, đặc biệt là việc khai thác tiềm năng của vi sinh vật bản địa (Indigenous Microorganisms - IMO), đang trở thành một hướng đi đầy hứa hẹn. Các nghiên cứu đã chỉ ra rằng, IMO không chỉ là một công cụ hiệu quả trong việc quản lý dinh dưỡng cây trồng một cách tự nhiên mà còn là một lá chắn sinh học mạnh mẽ để kiểm soát các loại dịch hại, qua đó tạo nền tảng vững chắc cho quá trình chuyển đổi cà phê sang sản xuất hữu cơ.

CÁC TIN BÀI KHÁC

Khi nông dân và nhà khoa học cùng viết nên kỳ tích

Nghiên cứu trao đổi 01/03/2026 13:43

Năm 2025, trong dòng chảy đổi mới mạnh mẽ của nền nông nghiệp nước nhà, danh hiệu “Nông dân Việt Nam xuất sắc” và “Nhà khoa học của nhà nông” tiếp tục tỏa sáng như những biểu tượng sinh động của trí tuệ, bản lĩnh và khát vọng vươn lên. Đây không chỉ là những phần thưởng tôn vinh cá nhân tiêu biểu, mà còn là sự ghi nhận xứng đáng cho lớp người đang ngày đêm bám đất, bám đồng, làm chủ khoa học – công nghệ, góp phần đưa nông nghiệp Việt Nam chuyển mình theo hướng xanh, sạch và bền vững.

Mô hình nông nghiệp hữu cơ và tái thiết nông thôn bền vững ở Linh Khâu (Trung Quốc) và gợi mở cho Việt Nam

Nghiên cứu trao đổi 27/02/2026 09:58

Trong bối cảnh nhiều quốc gia đang tìm kiếm con đường phát triển nông nghiệp xanh và bền vững, huyện Linh Khâu (Trung Quốc) nổi lên như một trường hợp đáng chú ý khi lựa chọn nông nghiệp hữu cơ làm trụ cột tái thiết nông thôn. Từ lợi thế tự nhiên đến quyết sách chiến lược dài hạn, mô hình của Linh Khâu cho thấy nông nghiệp hữu cơ có thể vượt ra ngoài vai trò sản xuất, trở thành động lực kết nối tăng trưởng kinh tế, bảo vệ sinh thái và phát triển cộng đồng.

Giải pháp tổ chức sản xuất nông nghiệp hiện đại: Đẩy mạnh mô hình cánh đồng mẫu lớn

Nghiên cứu trao đổi 26/02/2026 11:08

Nông nghiệp Việt Nam đang chuyển đổi theo hướng hiện đại, nâng cao giá trị gia tăng và phát triển bền vững, việc tổ chức lại sản xuất là yêu cầu cấp thiết. Tình trạng sản xuất manh mún, nhỏ lẻ, thiếu liên kết từ lâu đã làm hạn chế năng suất, chất lượng và khả năng cạnh tranh của nông sản.

Hoa Kỳ lần đầu tiên cấp chứng nhận thuốc bảo vệ thực vật hữu cơ

Nghiên cứu trao đổi 26/02/2026 10:33

Chính phủ Hoa Kỳ vừa cấp chứng nhận đầu tiên cho một loại thuốc bảo vệ thực vật đạt tiêu chuẩn hữu cơ, đánh dấu bước tiến quan trọng trong việc mở rộng công cụ kiểm soát dịch hại cho nông dân canh tác hữu cơ. Động thái này được kỳ vọng giúp giảm phụ thuộc vào hóa chất tổng hợp, đồng thời hỗ trợ ngành nông nghiệp đáp ứng nhu cầu ngày càng tăng đối với thực phẩm hữu cơ.

An ninh lương thực nền tảng của tiến trình phát triển bền vững

Nghiên cứu trao đổi 26/02/2026 06:50

An ninh lương thực là một trong những nền tảng quan trọng của sự ổn định xã hội, phát triển kinh tế và bảo đảm an ninh quốc gia. Đặc biệt với Việt Nam một quốc gia đi lên từ nông nghiệp, cuộc sống của người dân gắn bó với nghề nông hàng ngàn năm.

Năng lượng tái tạo - Nền tảng cho phát triển bền vững

Nghiên cứu trao đổi 25/02/2026 09:07

Khác với các nguồn năng lượng không tái tạo như than đá, dầu mỏ hay khí tự nhiên, năng lượng tái tạo có khả năng tái sinh liên tục trong tự nhiên và ít gây tác động tiêu cực đến môi trường. Việc phát triển và sử dụng năng lượng tái tạo không chỉ góp phần đảm bảo an ninh năng lượng mà còn đóng vai trò quan trọng trong chiến lược phát triển bền vững của mỗi quốc gia.

Vai trò của nông nghiệp hữu cơ trong việc tăng cường sức khoẻ đất, giảm phát thải khí nhà kính và giảm nhẹ biến đổi khí hậu

Nghiên cứu trao đổi 24/02/2026 08:12

Nông nghiệp hữu cơ (NNHC) có vai trò thiết yếu trong việc tăng cường sức khỏe đất (cải thiện cấu trúc, giữ nước, tăng chất hữu cơ), giảm phát thải khí nhà kính (giảm N2ON sub 2 ON2O từ phân đạm, tăng hấp thụ carbon) và giảm nhẹ biến đổi khí hậu (tăng khả năng chống chịu, tạo hệ sinh thái bền vững), hướng tới một nền nông nghiệp xanh, sạch, an toàn và bền vững.

Khuyến nông Hà Tĩnh - "nhịp cầu" đưa nông nghiệp hữu cơ vào thực tiễn

Nghiên cứu trao đổi 24/02/2026 08:10

Trong không khí rộn ràng đón Xuân Bính Ngọ, Tạp chí Hữu cơ Việt Nam đã có cuộc trò chuyện thân mật với ông Nguyễn Hữu Ngọc, Giám đốc Trung tâm Khuyến nông Hà Tĩnh để cùng nhìn lại những thành tựu đáng tự hào trong năm qua và lắng nghe những kế hoạch, kỳ vọng mà ngành sẽ triển khai nhằm mang lại một diện mạo mới mẻ, đậm đà bản sắc cho mảnh đất và con người Hà Tĩnh trong năm mới.

Xu hướng toàn cầu và "sân chơi" hữu cơ

Nghiên cứu trao đổi 22/02/2026 07:38

Trong bối cảnh hội nhập sâu rộng, khi các hiệp định thương mại tự do thế hệ mới mở ra nhiều cơ hội nhưng cũng đặt ra tiêu chuẩn cao hơn, nông nghiệp hữu cơ chính là chìa khóa để nông sản Việt Nam bước vào những “cánh cửa” thị trường khó tính nhất. Nếu tận dụng tốt tiềm năng, khắc phục những điểm nghẽn và xây dựng được chuỗi giá trị bền vững, nông nghiệp hữu cơ hoàn toàn có thể trở thành một trụ cột mới trong chiến lược xuất khẩu nông sản của Việt Nam trong tương lai.

Kinh tế biển và khoa học về biển trong chiến lược phát triển của Việt Nam

Nghiên cứu trao đổi 22/02/2026 07:32

Biển và đại dương chiếm hơn 70% diện tích bề mặt Trái Đất, giữ vai trò vô cùng quan trọng đối với sự sống và sự phát triển của nhân loại. Đối với Việt Nam - một quốc gia ven biển thuộc khu vực Đông Nam Á, biển không chỉ mang ý nghĩa về tài nguyên, kinh tế mà còn có giá trị đặc biệt về quốc phòng, an ninh và chủ quyền quốc gia. Vì vậy, phát triển kinh tế biển gắn với đẩy mạnh khoa học về biển là yêu cầu cấp thiết và mang tính chiến lược lâu dài.

Xây dựng thương hiệu: “Đòn bẩy” để nông nghiệp hữu cơ Việt Nam vươn xa

Nghiên cứu trao đổi 21/02/2026 05:15

Trong bối cảnh người tiêu dùng ngày càng quan tâm đến sức khỏe và môi trường, nông nghiệp hữu cơ được xem là xu hướng tất yếu của phát triển bền vững. Tại Việt Nam, sản xuất nông nghiệp hữu cơ đã có những bước tiến đáng kể, với hàng nghìn hecta canh tác và hàng trăm doanh nghiệp, hợp tác xã tham gia. Tuy nhiên, thực tế cho thấy nhiều sản phẩm hữu cơ vẫn loay hoay tìm chỗ đứng trên thị trường. Một trong những “nút thắt” lớn nhất chính là truyền thông và xây dựng thương hiệu chưa tương xứng với tiềm năng.

Rừng ngập mặn: “Vườn ươm” sinh vật biển, lá phổi xanh cho tương lai

Biến đổi khí hậu 21/02/2026 05:00

Rừng ngập mặn đóng vai trò như “lá phổi xanh” của vùng ven biển, hấp thu lượng lớn CO2, qua đó góp phần quan trọng vào nỗ lực giảm phát thải và thích ứng biến đổi khí hậu. Không những thế, hệ sinh thái rừng ngập mặn còn là nơi ương dưỡng tự nhiên cho nhiều loài thủy sinh vật, cung cấp nguồn thức ăn, nơi trú ẩn và môi trường sinh sản thiết yếu.

XEM THÊM