Bò tót (Bos Gaurus) tại Khu bảo tồn thiên nhiên Ea Sô, tỉnh Đắk Lắk.

Theo Thông tư, các loài nguy cấp, quý, hiếm được phân thành hai nhóm quản lý là Nhóm I và Nhóm II, căn cứ vào mức độ đe dọa tuyệt chủng cũng như giá trị khoa học, sinh thái của từng loài. Trong đó, Nhóm I bao gồm các loài bị nghiêm cấm khai thác, sử dụng mẫu vật từ tự nhiên vì mục đích thương mại; Nhóm II là các loài hạn chế khai thác, sử dụng và phải được quản lý, kiểm soát chặt chẽ theo quy định của pháp luật. Việc phân nhóm này nhằm bảo đảm áp dụng các biện pháp quản lý phù hợp, hiệu quả, góp phần bảo vệ các loài đang bị suy giảm nghiêm trọng trong tự nhiên.

Thông tư 85/2025/TT-BNNMT cũng quy định rõ các nguyên tắc bảo tồn và bảo vệ loài nguy cấp, quý, hiếm. Theo đó, mọi hoạt động khai thác, nuôi, trồng, vận chuyển, kinh doanh, xuất khẩu, nhập khẩu mẫu vật của các loài thuộc danh mục quản lý phải bảo đảm nguồn gốc hợp pháp, không gây ảnh hưởng tiêu cực đến sự tồn tại và phát triển của loài trong môi trường tự nhiên. Các tổ chức, cá nhân có liên quan phải tuân thủ nghiêm ngặt trình tự, thủ tục và chịu sự kiểm tra, giám sát của cơ quan có thẩm quyền.

Chà vá chân xám (Pygathrix cinerea) tại Khu Bảo tồn thiên nhiên Ea Sô.

Đáng chú ý, Thông tư quy định việc nuôi sinh sản, xuất khẩu loài nguy cấp, quý, hiếm được ưu tiên bảo vệ phục vụ mục đích thương mại chỉ được thực hiện đối với các cá thể từ thế hệ F2 trở đi. Đồng thời, các hoạt động này phải được Cơ quan khoa học CITES Việt Nam xác nhận, bảo đảm không gây tác động xấu đến quần thể loài trong tự nhiên và phù hợp với các quy định của Công ước CITES mà Việt Nam là thành viên.

Bên cạnh đó, Thông tư cũng quy định cụ thể về công tác cứu hộ, thả động vật hoang dã về môi trường tự nhiên, chuyển vị bảo tồn, cũng như việc trao đổi, tặng cho mẫu vật của các loài nguy cấp, quý, hiếm được ưu tiên bảo vệ. Các hoạt động này phải được thực hiện đúng trình tự, thủ tục, thẩm quyền theo quy định của pháp luật, bảo đảm mục tiêu bảo tồn lâu dài và phát triển bền vững các loài trong tự nhiên.

Việc ban hành Thông tư số 85/2025/TT-BNNMT góp phần hoàn thiện hành lang pháp lý về bảo tồn thiên nhiên, tăng cường hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước đối với các loài nguy cấp, quý, hiếm và động vật hoang dã. Qua đó, góp phần ngăn chặn tình trạng khai thác, buôn bán trái phép động, thực vật hoang dã, bảo vệ đa dạng sinh học, đồng thời khẳng định cam kết mạnh mẽ của Việt Nam trong việc thực hiện đầy đủ các nghĩa vụ quốc tế về bảo tồn thiên nhiên và đa dạng sinh học.