Khai thác thủy sản bằng kích điện, hiểm họa từ cách đánh bắt tận thu

Lực lượng Cảnh sát giao thông Công an tỉnh Cà Mau phối hợp với Công an phường Lý Văn Lâm phát hiện trường hợp sử dụng ghe gắn máy có trang bị bộ kích điện để khai thác thủy sản trái phép trên sông Gành Hào. Ảnh: Công an tỉnh Cà Mau.

Phát hiện hai trường hợp dùng kích điện đánh bắt thủy sản

Khoảng 23 giờ 30 phút ngày 22/10/2026, trong quá trình tuần tra trên sông Gành Hào, đoạn thuộc khóm Bào Sơn, phường Lý Văn Lâm, tỉnh Cà Mau, tổ công tác của Trạm Cảnh sát đường thủy Hòa Trung, Phòng Cảnh sát giao thông Công an tỉnh Cà Mau phối hợp với Công an phường Lý Văn Lâm phát hiện N.V.H. (sinh ngày 1/1/1989, trú khóm 5, phường An Xuyên, tỉnh Cà Mau) sử dụng ghe gắn máy có trang bị bộ kích điện để khai thác thủy sản trái phép.

Qua kiểm tra, lực lượng chức năng phát hiện thiết bị kích điện được đấu nối với hệ thống điện trên phương tiện. Tổ công tác đã lập biên bản, tạm giữ phương tiện và tang vật liên quan, đồng thời bàn giao vụ việc cho Công an phường Lý Văn Lâm tiếp tục xác minh, xử lý theo quy định.

Trước đó, khoảng 14 giờ 10 phút ngày 20/10/2026, Công an xã Tân Khánh Trung, tỉnh Đồng Tháp phát hiện Võ Thanh D. (sinh năm 1979, trú ấp Tân Thạnh, xã Lấp Vò, tỉnh Đồng Tháp) sử dụng công cụ kích điện để khai thác thủy sản tại khu vực ven kênh Mương Khai, thuộc ấp Hưng Hòa, xã Tân Khánh Trung.

Lực lượng công an đã yêu cầu người này chấm dứt hành vi, lập biên bản làm việc và tạm giữ tang vật liên quan để hoàn thiện hồ sơ, xử lý theo quy định pháp luật.

Đánh bắt bằng kích điện tiềm ẩn nguy cơ suy giảm nguồn lợi thủy sản

Việc sử dụng xung điện, dòng điện để khai thác thủy sản có thể gây chết hoặc làm tổn thương các loài thủy sinh, trong đó có cá nhỏ và các loài chưa đến tuổi sinh sản. Nếu diễn ra thường xuyên, phương thức đánh bắt này có nguy cơ ảnh hưởng đến khả năng tái tạo nguồn lợi thủy sản tự nhiên.

Bên cạnh tác động đến môi trường, thiết bị kích điện còn tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn đối với người trực tiếp đánh bắt và những người hoạt động trên sông, kênh, rạch. Vì vậy, việc phát hiện, ngăn chặn và xử lý hành vi sử dụng kích điện trái phép là cần thiết nhằm hạn chế tình trạng khai thác tận thu, góp phần bảo vệ nguồn lợi thủy sản.

Ảnh: Minh hoạ

Dùng kích điện khai thác thủy sản có thể bị phạt đến 40 triệu đồng

Theo Nghị định số 246/2026/NĐ-CP của Chính phủ, có hiệu lực từ ngày 18/8/2026, hành vi sử dụng xung điện, dòng điện để khai thác thủy sản bị xử phạt theo quy định tại Điều 29, tùy thuộc vào cách thức vi phạm và loại phương tiện sử dụng.

Cụ thể, hành vi sử dụng công cụ kích điện để khai thác thủy sản khi không sử dụng tàu cá, nếu chưa đến mức truy cứu trách nhiệm hình sự, bị phạt tiền từ 3–5 triệu đồng.

Đối với thuyền trưởng tàu cá sử dụng công cụ kích điện hoặc sử dụng trực tiếp dòng điện từ máy phát điện trên tàu để khai thác thủy sản, mức phạt được xác định theo chiều dài tàu. Tàu có chiều dài lớn nhất dưới 6 m bị phạt từ 5–10 triệu đồng; từ 6 m đến dưới 12 m bị phạt từ 15–20 triệu đồng; từ 12 m đến dưới 15 m bị phạt từ 20–30 triệu đồng; tàu dài từ 15 m trở lên bị phạt từ 30–40 triệu đồng.

Riêng hành vi sử dụng trực tiếp dòng điện từ điện lưới để khai thác thủy sản có thể bị phạt từ 40–50 triệu đồng nếu chưa đến mức truy cứu trách nhiệm hình sự.

Ngoài phạt tiền, người vi phạm còn có thể bị tịch thu công cụ kích điện, máy phát điện, ngư cụ và thủy sản đã chết. Trường hợp vi phạm thuộc các điểm b, c, d khoản 2 Điều 29, thuyền trưởng tàu cá còn có thể bị tước quyền sử dụng văn bằng, chứng chỉ thuyền trưởng từ 3–6 tháng. Người vi phạm cũng bị buộc thả thủy sản còn sống trở lại môi trường sống và nộp lại số tiền tương đương trị giá tang vật đã bị tiêu thụ, tẩu tán hoặc tiêu hủy trái quy định.

Bên cạnh đó, Điều 30 của Nghị định quy định mức phạt từ 5–50 triệu đồng đối với thuyền trưởng tàu cá sử dụng chất cấm, hóa chất cấm, chất độc hoặc chất nổ để khai thác thủy sản, tùy theo chiều dài tàu. Các hình thức xử phạt bổ sung và biện pháp khắc phục hậu quả được áp dụng theo từng trường hợp cụ thể.

Việc liên tiếp phát hiện các trường hợp sử dụng kích điện khai thác thủy sản trái phép đặt ra yêu cầu nâng cao trách nhiệm quản lý địa bàn của lực lượng chức năng, nhất là tại các tuyến sông, kênh, rạch thường diễn ra hoạt động đánh bắt. Bên cạnh tăng cường tuần tra, kiểm tra và xử lý nghiêm vi phạm, chính quyền địa phương cần đẩy mạnh tuyên truyền, vận động người dân chấp hành quy định, kịp thời phát hiện và ngăn chặn hành vi khai thác tận diệt. Quản lý chặt chẽ, xử lý quyết liệt và duy trì kiểm tra thường xuyên là những yếu tố quan trọng để bảo vệ nguồn lợi thủy sản, giữ gìn môi trường sinh thái và hạn chế vi phạm tái diễn./.