Việc áp dụng thuế giá trị gia tăng (GTGT) 5% cho phân bón đang được xem là một chính sách cần thiết - Ảnh minh họa.

Việc áp dụng thuế giá trị gia tăng (GTGT) 5% cho phân bón đang được xem là một chính sách cần thiết và kịp thời. Chính sách này góp phần tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp, tạo sự công bằng trên thị trường và thúc đẩy sự phát triển bền vững của ngành nông nghiệp. Trước đó, Luật thuế 71/2014/QH1 (có hiệu lực từ 1/1/2015) đã đưa phân bón vào đối tượng không chịu thuế GTGT. Tuy nhiên, chính sách này, tưởng chừng hỗ trợ nông dân, nhưng lại vô tình tạo ra nghịch lý cho doanh nghiệp sản xuất trong nước.

Doanh nghiệp vẫn phải chịu thuế GTGT đầu vào cho nguyên vật liệu, máy móc, điện, nước... dẫn đến tình trạng "tích lũy hoàn thuế GTGT". Toàn bộ thuế GTGT đầu vào không được khấu trừ và phải hạch toán vào chi phí giá thành sản phẩm. Điều này khiến giá thành và giá bán phân bón tăng lên, gây khó khăn cho nhiều doanh nghiệp, thậm chí buộc họ phải thu hẹp sản xuất. Kết quả là sản lượng phân bón trong nước giảm sút, trong khi lượng phân bón nhập khẩu ngày càng tăng. Giá thành phân bón trong nước cũng tăng đáng kể so với những năm còn áp dụng thuế GTGT 5%.

Việc miễn thuế GTGT đầu ra cho phân bón còn tạo ra sự bất bình đẳng cạnh tranh giữa doanh nghiệp trong nước và doanh nghiệp nhập khẩu. Phân bón nhập khẩu được hưởng lợi thế cạnh tranh, trong khi doanh nghiệp nội địa phải chịu thiệt thòi. Chính sách thuế GTGT bất hợp lý khiến phân bón nội địa "lép vế" so với sản phẩm nhập khẩu vốn đang được ưu đãi về thuế. Các doanh nghiệp sản xuất phân bón trong nước khó cạnh tranh với phân bón nhập khẩu, dần giảm công suất sản xuất và có nguy cơ dừng sản xuất.

Sự bất bình đẳng này không chỉ ảnh hưởng đến doanh nghiệp, mà còn tác động đến cả nền kinh tế. Nó làm giảm sức cạnh tranh của ngành sản xuất phân bón trong nước, tăng sự phụ thuộc vào nguồn cung phân bón nhập khẩu và ảnh hưởng đến an ninh lương thực quốc gia.

Áp dụng thuế GTGT 5% cho phân bón được kỳ vọng là giải pháp "gỡ rối" cho thị trường và "nâng tầm" ngành nông nghiệp. Khi được khấu trừ thuế GTGT đầu vào, giá vốn sản xuất sẽ giảm, tạo dư địa cho doanh nghiệp giảm giá bán, từ đó mang lại lợi ích cho người nông dân. Doanh nghiệp có thêm nguồn lực để thúc đẩy sản xuất kinh doanh, tăng tích tụ vốn, đầu tư chiều sâu, đổi mới công nghệ để tạo ra sản phẩm phân bón thế hệ mới, chất lượng cao, hạ giá thành sản phẩm.

Người nông dân cũng được hưởng lợi từ nguồn cung phân bón ổn định, chất lượng và giá cả cạnh tranh. Ngân sách nhà nước có thêm nguồn thu để đầu tư phát triển nông nghiệp, nghiên cứu khoa học, hỗ trợ nông dân.

Đây là một chính sách cần thiết và kịp thời, góp phần gỡ rối cho thị trường, nâng tầm ngành nông nghiệp và đảm bảo an ninh lương thực quốc gia. Tuy nhiên, việc triển khai chính sách này cần đi kèm với các biện pháp quản lý thị trường chặt chẽ, ngăn chặn hành vi lợi dụng chính sách để tăng giá bất hợp lý đồng thời hỗ trợ doanh nghiệp trong nước nâng cao năng lực cạnh tranh.