Anh Trần Văn Doanh, thôn Hưng Đạo, xã Bình Định tận dụng phụ phẩm nông nghiệp để trồng nấm.

Mỗi vụ, anh Trần Văn Doanh, thôn Hưng Đạo, xã Bình Định thu gom hàng chục mẫu rơm làm nguyên liệu sản xuất nấm. Không chỉ làm giàu với thu nhập hàng trăm triệu đồng mỗi năm, việc tận dụng phụ phẩm nông nghiệp để trồng nấm giúp giảm chi phí, giảm thiểu ô nhiễm môi trường do đốt rơm, rạ.

Ngoài nấm sò, anh Doanh còn trồng thêm nhiều giống nấm khác như: Nấm rơm, mộc nhĩ, nấm linh chi… sản lượng đạt trên 20 tấn/năm. Sau khi thu hoạch hết nấm, túi phôi nhẹ và khô, không còn khả năng ra nấm nữa thì tháo bỏ, tận dụng ủ làm phân bón vi sinh. Sản xuất nấm ăn, nấm dược liệu từ các phế, phụ phẩm trong nông nghiệp như: Cám, trấu, mùn cưa, bã mía, lõi ngô, rơm rạ... là một trong rất nhiều ứng dụng thành tựu CNSH thời gian qua, qua đó tối ưu hóa hiệu quả sản xuất, tạo sản phẩm sạch, bảo vệ môi trường, tiết kiệm chi phí cho người dân. CNSH cũng đã giúp chọn lọc, duy trì và phục tráng nhiều giống lúa có phẩm chất tốt, thích ứng với biến đổi khí hậu bổ sung vào cơ cấu giống lúa của tỉnh. Tiêu biểu như Dự án “Chọn lọc, duy trì, sản xuất giống gốc nếp Thơm Hưng Yên và chọn tạo giống lúa mới phục vụ nhu cầu sản xuất lúa trên địa bàn tỉnh Hưng Yên giai đoạn 2023 - 2027”.

Với khoảng 16ha sản xuất hạt giống siêu nguyên chủng và 60 - 100ha/năm sản xuất hạt giống nguyên chủng đã đưa ra thị trường khoảng 500 - 700 tấn giống nếp Thơm Hưng Yên đạt tiêu chuẩn chất lượng theo quy định, góp phần chủ động nguồn giống phục vụ nhu cầu sản xuất của nông dân trong và ngoài tỉnh, khắc phục tình trạng người dân tự để giống lúa, gây ảnh hưởng đến hiệu quả sản xuất.

Trong bối cảnh biến đổi khí hậu diễn ra gay gắt, việc bảo đảm an ninh lương thực và hội nhập quốc tế đòi hỏi đẩy mạnh nghiên cứu, ứng dụng CNSH vào sản xuất. Thực hiện Quyết định số 429/QĐ-TTg ngày 24/3/2021 của Thủ tướng Chính phủ về việc phê duyệt Đề án phát triển công nghiệp sinh học ngành nông nghiệp đến năm 2030, thời gian qua, UBND tỉnh đã phê duyệt triển khai trên 100 nhiệm vụ khoa học công nghệ (KHCN); hỗ trợ ứng dụng, chuyển giao thành tựu KHCN, tăng cường quản lý nhà nước về KHCN và đổi mới sáng tạo. Trong đó, các nhiệm vụ KHCN điển hình như: Nghiên cứu xử lý phế phụ phẩm trong chế biến nghệ làm phân hữu cơ vi sinh phục vụ sản xuất nông nghiệp trên địa bàn tỉnh Hưng Yên; nghiên cứu công nghệ sản xuất chế phẩm vi sinh ứng dụng xử lý chất thải rắn trong chăn nuôi gia súc trên địa bàn tỉnh Hưng Yên.

Việc ứng dụng CNSH đã giúp tăng năng suất và chất lượng sản phẩm nông nghiệp tại các vùng trọng điểm. Các mô hình nông nghiệp công nghệ cao đã được nhân rộng, đặc biệt là trong trồng trọt và chăn nuôi, thủy sản. Hằng năm, tỉnh thực hiện khảo nghiệm trình diễn các giống cây trồng mới, áp dụng các biện pháp chọn tạo giống để chọn ra những giống có triển vọng về năng suất, chất lượng, thích ứng với biến đổi khí hậu đưa vào cơ cấu của tỉnh.

Trong chăn nuôi, ứng dụng CNSH đã nâng cao chất lượng và năng suất đàn vật nuôi. Công nghệ thụ tinh nhân tạo trên lợn, trâu, bò, gà giúp giảm chi phí giống, tạo đàn ưu việt. Nuôi trồng thủy sản tiếp tục khai thác có hiệu quả trên cả ba loại hình mặt nước (mặn, lợ, ngọt), phát triển đa dạng các hình thức nuôi như thâm canh, bán thâm canh, công nghệ cao... Điển hình như ứng dụng CNSH, công nghệ nuôi tôm trong nhà màng qua đông thích ứng biến đổi khí hậu, nuôi theo hệ thống tuần hoàn tiết kiệm nước, hạn chế dịch bệnh từ môi trường ngoài; nuôi thủy sản trong ao bán nổi tự động hóa cho ăn...

Nông dân xã Diên Hà sử dụng đệm lót sinh học trong chăn nuôi bò.

Bên cạnh những kết quả đạt được, việc ứng dụng CNSH trong sản xuất nông nghiệp còn nhiều khó khăn như: Hạ tầng một số vùng nuôi thủy sản tập trung đã xuống cấp, không đủ điều kiện để ứng dụng và nhân rộng công nghiệp sinh học trong sản xuất với công nghệ hiện đại. Phần lớn các mô hình ứng dụng CNSH vẫn dừng ở quy mô thí điểm, chưa được nhân rộng thành chuỗi giá trị hoặc sản xuất hàng hóa lớn. Một bộ phận người dân còn e dè, chưa mạnh dạn áp dụng công nghệ mới do chi phí đầu tư ban đầu cao và tâm lý sợ rủi ro...

Đồng chí Nguyễn Đức Kiền, Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường Hưng Yên chia sẻ: Để triển khai hiệu quả Đề án phát triển công nghiệp sinh học ngành nông nghiệp đến năm 2030, ngành nông nghiệp đang tích cực phối hợp với các địa phương tuyên truyền, phổ biến và quán triệt các chủ trương của Đảng, chính sách của Nhà nước về phát triển CNSH ngành nông nghiệp để tạo sự chuyển biến mạnh mẽ trong nhận thức của các cấp, các ngành và toàn xã hội đồng thời lồng ghép các nội dung ứng dụng CNSH vào các chương trình, dự án phát triển nông nghiệp xanh, thích ứng với biến đổi khí hậu. Để CNSH thực sự phát triển, đóng vai trò quan trọng trong việc thúc đẩy phát triển nông nghiệp bền vững cần hoàn thiện thể chế, cơ chế chính sách, phát triển tiềm lực KHCN và nguồn nhân lực chất lượng cao; phát triển thị trường, hệ sinh thái khởi nghiệp đổi mới sáng tạo và hợp tác quốc tế.