Giống lúa BL9 nâng giá trị hạt gạo trên vùng đất nhiễm mặn ở Cà Mau

Thích nghi từ ruộng mặn, tạo nên hạt gạo đặc sản

Trong bối cảnh xâm nhập mặn ngày càng gia tăng, nhiều vùng sản xuất tại Đồng bằng sông Cửu Long (ĐBSCL), đặc biệt là Cà Mau, buộc phải thay đổi phương thức canh tác. Độ mặn dao động từ 2–6‰ khiến mô hình lúa truyền thống gặp nhiều hạn chế, năng suất có nơi chỉ đạt 3–4 tấn/ha.

Chính trong điều kiện đó, mô hình lúa – tôm được phát triển mạnh, với diện tích toàn tỉnh khoảng 280.000–300.000 ha. Đây không chỉ là giải pháp thích ứng mà còn tạo nền tảng cho những giống lúa đặc thù ra đời, trong đó có BL9.

Theo ngành nông nghiệp, BL9 là giống lúa thơm có thời gian sinh trưởng từ 100–105 ngày, chiều cao cây khoảng 95–105 cm, năng suất trung bình đạt 5,5–7 tấn/ha. Đặc biệt, giống lúa này có khả năng chịu mặn khoảng 4‰, đồng thời kháng khá tốt các loại sâu bệnh như đạo ôn, rầy nâu, sâu đục thân, khô vằn.

Không chỉ phù hợp với điều kiện tự nhiên, BL9 còn thích ứng tốt với mô hình canh tác sinh thái. Nhờ tận dụng nguồn dinh dưỡng tự nhiên từ vụ nuôi tôm, nông dân có thể giảm đáng kể lượng phân bón và thuốc bảo vệ thực vật, qua đó giảm chi phí sản xuất từ 15–20%.

Chính môi trường canh tác “thuận thiên” này đã tạo nên chất lượng đặc trưng cho hạt gạo BL9: hạt dài, trắng trong, cơm dẻo, thơm nhẹ và có vị ngọt hậu, những yếu tố ngày càng được thị trường ưa chuộng.

Sau nhiều năm đưa vào sản xuất, diện tích trồng BL9 đã phát triển lên khoảng 1.000 ha mỗi năm. Dù quy mô chưa lớn, nhưng đây là bước đi quan trọng trong việc hình thành vùng nguyên liệu cho dòng gạo đặc sản ven biển.

Hợp tác xã Nông nghiệp tổng hợp Ba Đình, tỉnh Cà Mau đạt giải nhất tại Cuộc thi Gạo ngon Đồng bằng sông Cửu Long lần thứ I năm 2026.

Bệ phóng danh hiệu và kỳ vọng nâng tầm gạo Việt

Ngày 25/4/2026, tại Cuộc thi “Gạo ngon Đồng bằng sông Cửu Long” lần thứ I, BL9 được vinh danh là loại gạo ngon nhất khu vực. Danh hiệu này không chỉ ghi nhận chất lượng sản phẩm, mà còn phản ánh xu hướng chuyển dịch của ngành lúa gạo miền Tây, từ chạy theo sản lượng sang nâng cao giá trị.

Trong bối cảnh giá lúa phổ thông tại ĐBSCL hiện dao động khoảng 5.400–6.100 đồng/kg và thị trường có dấu hiệu chững lại, các dòng gạo chất lượng cao như BL9 đang mở ra hướng đi khác. Với mức giá có thể cao hơn từ 15–30%, BL9 giúp gia tăng thu nhập trên cùng diện tích canh tác, giảm áp lực về sản lượng.

Đáng chú ý, câu chuyện của BL9 cũng gắn với bài toán lớn của ĐBSCL trong bối cảnh biến đổi khí hậu ngày càng rõ nét. Khi xâm nhập mặn, thiếu nước ngọt và sụt lún đất diễn ra thường xuyên, việc chuyển đổi sang các mô hình thích ứng như lúa – tôm và phát triển giống lúa chịu mặn trở thành xu thế tất yếu.

Theo đánh giá của ngành chức năng, chiến thắng của BL9 là bệ phóng quan trọng để Cà Mau tiếp tục nâng cao giá trị hạt gạo, xây dựng thương hiệu gạo sinh thái, đồng thời góp phần định vị lại hình ảnh gạo Việt Nam trên thị trường.

Từ những cánh đồng nhiễm mặn tưởng chừng bất lợi, BL9 đã cho thấy một hướng đi rõ ràng: không cần chạy theo số lượng, chỉ cần làm tốt chất lượng. Và trong hành trình tái cấu trúc nông nghiệp miền Tây, những hạt gạo như BL9 có thể sẽ là lời giải cho bài toán phát triển bền vững trong tương lai./.