Quang cảnh diễn đàn tại phường Buôn Ma Thuột, tỉnh Đắk Lắk.

Diễn đàn là cơ hội để các cơ quan quản lý, địa phương và doanh nghiệp cùng trao đổi, làm rõ các quy định, quy trình và cơ chế hỗ trợ, qua đó thúc đẩy triển khai hiệu quả chính sách EPR trong thực tiễn. Chương trình thu hút đông đảo đại biểu đại diện các cơ quan quản lý nhà nước ở Trung ương, địa phương và các nhà khoa học, tổ chức quốc tế, doanh nghiệp… tham dự theo hình thức trực tiếp và trực tuyến.

EPR là viết tắt của “Extended Producer Responsibility”, tạm hiểu là “Trách nhiệm mở rộng của nhà sản xuất, nhập khẩu”. Đây là một cách tiếp cận chính sách môi trường. Theo đó, trách nhiệm của doanh nghiệp được mở rộng tới toàn bộ vòng đời sản phẩm, bao gồm cả giai đoạn sau sử dụng. Cơ chế này không chỉ góp phần hiện thực hóa nguyên tắc “người gây ô nhiễm phải trả tiền” mà còn thúc đẩy cách tiếp cận quản lý theo vòng đời sản phẩm, nền tảng của kinh tế tuần hoàn.

Theo ông Nguyễn Thanh Yên, Phó Trưởng phòng Chính sách pháp chế, Cục Môi trường, Bộ Nông nghiệp và Môi trường việc Chính phủ ban hành Nghị định EPR vào đầu tháng 4/2026 đã đánh dấu một bước hoàn thiện quan trọng trong khuôn khổ pháp lý về EPR. Nghị định này đã cụ thể hóa đầy đủ cơ chế thực hiện trách nhiệm tái chế và xử lý chất thải của nhà sản xuất, nhập khẩu, đồng thời thiết lập rõ ràng quy trình quản lý, sử dụng nguồn đóng góp tài chính và cơ chế hỗ trợ cho các hoạt động xử lý chất thải. Qua đó, cơ chế EPR tại Việt Nam đã được hoàn thiện theo hướng đồng bộ, minh bạch và khả thi hơn, bao quát toàn bộ chu trình từ đóng góp nguồn lực đến phân bổ và sử dụng hiệu quả nguồn lực đó trong thực tiễn.

Do thiếu kinh phí nên hoạt động thu gom, tái chế và xử lý chất thải bao bì thuốc bảo vệ thực vật tại nhiều địa phương ở Tây Nguyên chưa bảo đảm đúng quy định.

Đối với lĩnh vực nông nghiệp, đặc biệt là bao bì thuốc bảo vệ thực vật, một loại chất thải có tính đặc thù và khó xử lý, nên Nghị định này tạo nền tảng quan trọng để xây dựng hệ thống thu gom và xử lý bền vững trên phạm vi toàn quốc.

Nghị định đã quy định và đưa ra các hướng dẫn chi tiết như: Cụ thể hóa cơ chế đóng góp tài chính và sử dụng quỹ để hỗ trợ hoạt động tái chế và xử lý chất thải, trong đó có thu gom và xử lý bao gói thuốc bảo vệ thực vật; thiết lập nguyên tắc phân bổ kinh phí quỹ đóng góp rõ ràng hơn giúp bảo đảm tính minh bạch và hiệu quả của việc sử dụng quỹ; tách riêng nguồn kinh phí cho bao gói thuốc bảo vệ thực vật, bảo đảm nguồn lực đóng góp từ các tổ chức, cá nhân kinh doanh nhập khẩu thuốc bảo vệ thực vật chỉ được sử dụng cho việc thu gom xử lý bao gói thuốc bảo vệ thực vật, do đây là một trong các loại bao bì khá đặc thù và có các quy trình kỹ thuật riêng biệt; đơn giản hóa quy trình tiếp cận nguồn hỗ trợ cho địa phương, tạo điều kiện thúc đẩy triển khai trên thực tế.

Phát biểu tại diễn đàn, ông Trần Cao, Phó Tổng Biên tập Báo Nông nghiệp và Môi trường cho biết, Diễn đàn không chỉ dừng lại ở việc phổ biến chính sách, mà quan trọng hơn là tăng cường sự hiểu biết và đồng thuận giữa các bên liên quan; thúc đẩy việc áp dụng thực tế cơ chế EPR tại các địa phương, đặc biệt tại khu vực Tây Nguyên; từng bước hình thành hệ thống thu gom, xử lý bao bì thuốc bảo vệ thực vật bền vững, hiệu quả trên phạm vi toàn quốc.

Phó Tổng Biên tập Báo Nông nghiệp và Môi trường Trần Cao phát biểu tại Diễn đàn.

Về cơ chế hỗ trợ địa phương triển khai xử lý bao bì thuốc bảo vệ thực vật, theo các quy định hiện hành về quản lý bao gói thuốc bảo vệ thực vật như Thông tư liên tịch số 05/2016/TTLT-BNNPTNT-BTNMT và các văn bản hợp nhất liên quan, Ủy ban nhân dân các cấp có trách nhiệm tổ chức quản lý, xây dựng kế hoạch và bố trí nguồn lực cho hoạt động thu gom, xử lý bao gói thuốc bảo vệ thực vật sau sử dụng tại địa phương.

Theo quy định về cơ chế EPR tại Việt Nam, nguồn kinh phí đóng góp từ các nhà sản xuất, nhập khẩu được tập trung tại Quỹ Bảo vệ môi trường Việt Nam và được phân bổ cho các địa phương nhằm triển khai các hoạt động thu gom, vận chuyển và xử lý bao bì thuốc bảo vệ thực vật.

Sau khi tiếp nhận kinh phí, các địa phương chủ động tổ chức thực hiện và chịu trách nhiệm về việc sử dụng nguồn lực được phân bổ, bảo đảm đúng mục đích và hiệu quả.

Việc triển khai cơ chế EPR, đặc biệt đối với bao bì thuốc bảo vệ thực vật được kỳ vọng sẽ góp phần nâng cao hiệu quả quản lý chất thải nông nghiệp, giảm thiểu tác động tiêu cực đến môi trường và sức khỏe cộng đồng, đồng thời thúc đẩy sự tham gia chủ động và trách nhiệm của doanh nghiệp trong quá trình phát triển bền vững.