Bán hàng online: Con đường mới cho người dân tiếp cận thị trường

Chỉ cần một khoảng sân rộng, than củi và chiếc điện thoại vợ chồng anh Sâm đã tạo ra một phòng 'Livestream mini" bán cá thu.

Từ chợ truyền thống đến chợ trên mạng

Trong vùng biển Tiên Trang, Thanh Hóa, mỗi buổi sáng, gia đình anh Ngô Sâm đều chuẩn bị bữa cơm tối tại căn bếp nhỏ, biến không gian thường ngày thành một "phòng livestream mini" nhỏ bé. Trên chiếc bàn inox còn ấm than củi, từng lát cá thu vàng rộm vừa mới ra lò được xếp ngay ngắn để đóng gói, bên cạnh là chiếc điện thoại liên tục phát ra tiếng thông báo đơn hàng mới.

Anh Sâm vừa lật những lát cá nướng vừa trò chuyện với khách qua livestream, gọi hàng cho chị ở Hà Nội, hỏi kèm xem cá vừa nướng có đúng vị không. Sau gần 20 năm rong ruổi khắp chợ quê từ đồng bằng đến miền núi xứ Thanh, anh giờ đã trở thành một "ngư dân số" thành công, thay đổi hoàn toàn cách kinh doanh đặc sản địa phương.

Anh Sâm nhớ lại, năm 2025, anh thử đăng vài hình ảnh bán cá lên mạng xã hội để xem có khách hàng hay không. Bất ngờ là bạn bè và khách quen từ xa bắt đầu nhắn tin đặt mua hàng của vợ chồng anh. Sau nhiều đêm bàn bạc, vợ chồng anh quyết định dừng việc "chạy chợ" truyền thống, đưa thương hiệu "Sâm - Hải sản xứ Thanh" lên TikTok và Facebook.

Những lát cá thu ngon và chất lượng được hút chân không vừa ra lò được chuẩn bị gửi cho khách hàng.

Khác với nhiều livestream bán hàng bóng bẩy trên mạng, "trường quay" của vợ chồng anh rất giản dị: chỉ có không gian sân nhà, phên phơi cá, bếp than và một chiếc điện thoại. Tất cả được quay lại nguyên bản, không chỉnh sửa màu sắc, không kịch bản trau chuốt, không màn giải trí câu tương tác. Chính sự chân chất ấy lại là điểm chính thu hút lượng theo dõi lớn của kênh bán hàng “Sâm - Hải sản xứ Thanh”.

Với cách giới thiệu mộc mạc của người miền biển và cách nướng cá được livestream trực tiếp khiến nhiều khách hàng thích thú. Chị Thanh và anh Sâm vừa cười nói, vừa giới thiệu sản phẩm đồng thời nhanh tay đóng gói những đơn hàng cho khách. Có thời điểm, 8 video liên tiếp của kênh bất ngờ "lên xu hướng", đơn hàng đổ về dồn dập đến mức hai vợ chồng phải thức nhiều đêm để đóng gói.

Mẫu mã bao bì cũng được vợ chồng anh Sâm chị Thanh quan tâm tạo nên cảm giác đẹp mắt đối với khách hàng.

Hiện nay, khi nhiều khác hàng đã biết đến kênh “Sâm - Hải sản xứ Thanh” thì mỗi ngày anh chị nhận từ 60 - 70 đơn hàng của khách trên khắp cả nước. Nhiều gia đình tại xã Tiên Trang đã xây dựng "studio mini" tại nhà với vài bóng đèn, tấm nền trắng và điện thoại trên tripod để bán hàng trực tuyến.

Không chỉ bán hàng trực tuyến, người dân quê biển Tiên Trang còn học cách lập kênh, tạo giỏ hàng, chạy quảng cáo và đóng gói hàng đông lạnh. Nhiều phụ nữ từng chỉ quen với bếp lửa giờ cũng tập quay video hướng dẫn làm nước mắm, thanh niên thành thạo livestream trả lời khách hàng online. Toàn bộ cộng đồng làng biển đang dần thay đổi tư duy kinh doanh, chuyển từ mô hình bán hàng nhanh cho hết sang xây dựng thương hiệu đặc sản địa phương.

Khi thương mại điện tử trở thành cầu nối cho người dân

“Ban đầu mất cả trăm triệu đồng để học cách tạo kênh, tạo đơn hàng và vận chuyển. Đôi khi hàng bị hỏng, bị hoàn trả hoặc bị “bom hàng” vì các đơn hàng giả mạo vi phạm chính sách nền tảng. Đối với tôi, uy tín là điều quan trọng nhất, luôn giữ sự trung thực với khách hàng, sẵn sàng trả lại tiền nếu có sự cố để giữ niềm tin lâu dài. Hiện nay, gia đình đầu tư kỹ thuật để khâu hút chân không, bảo quản bằng đá lạnh dẻo và chọn phương thức giao hàng phù hợp, tránh tình trạng hàng bị hỏng” - anh Sâm tâm sự.

Cá thu sau khi nướng được vợ chồng anh Sâm bảo quản trong tủ bảo ôn.

Sau nhiều tháng thử nghiệm, anh Sâm đã tìm ra khung giờ livestream hiệu quả nhất là từ 16h đến 18h. Đây là thời điểm các bà nội trợ bắt đầu chuẩn bị bữa tối và thường tìm đồ ăn trên mạng. Từ đó, lượng tương tác và đơn hàng của anh Sâm cũng tăng đáng kể.

Hiện nay, không chỉ anh Sâm biết vận dụng nền tảng số để buôn bán mà đối với người dân vùng biển, vùng núi của Thanh Hóa họ đã quen với việc buôn bán trên nền tảng thương mại điện tử. Sự phát triển của thương mại điện tử đang tạo nên cuộc chuyển mình mạnh mẽ cho nhiều làng nghề ở Thanh Hóa. Trước đây, hải sản, nông sản... chủ yếu được thương lái mua lại với giá thấp, nhưng giờ người dân có thể tiếp cận khách hàng trực tiếp qua TikTok Shop, Facebook, Zalo hay các sàn thương mại điện tử khác.

Những mẻ cá thu được chọn từ những con cá tươi ngon nhất đem nướng để bán cho khách hàng.

Cách làm này không chỉ tăng doanh thu, giảm sức lao động, chi phí và nâng cao giá trị sản phẩm địa phương. Điều thú vị nhất trong hành trình của anh Sâm không nằm ở số lượng đơn hàng hay lượt xem livestream, mà ở cách một ngư dân bình thường đã từng bước trở thành đại diện cho thương hiệu hải sản quê hương Quảng Nham. Nhiều người gọi vợ chồng anh là "TikToker bán cá".

Đối với anh Sâm, bán được nhiều hàng chưa phải điều quan trọng nhất. Quan trọng hơn là giữ được uy tín, làm sao khách hàng nhớ đến hải sản Quảng Nham như một sản phẩm tử tế, sạch sẽ và đáng tin. Trong thời đại mà ai cũng có thể lên mạng bán hàng, sự chân thành đôi khi lại là "chiến lược" bền vững nhất.