Lâm Đồng tập trung tháo gỡ vướng mắc giải phóng mặt bằng và khoáng sản cho các dự án

Theo báo cáo của Sở Nông nghiệp và Môi trường, một trong những vấn đề đáng chú ý hiện nay là công tác quản lý đất đai và xây dựng cơ sở dữ liệu địa chính tại nhiều địa phương vẫn chưa hoàn thiện. Sở cho biết, đang tiếp tục xin chủ trương xây dựng cơ sở dữ liệu hồ sơ địa chính đối với các xã còn lại; đồng thời đề nghị UBND cấp xã tăng cường quản lý nhà nước về đất đai nhằm hạn chế tình trạng lấn chiếm đất, chuyển nhượng bằng giấy tay và kéo dài tranh chấp đất đai.

Trong lĩnh vực bồi thường, hỗ trợ khi Nhà nước thu hồi đất, nhiều địa phương gặp khó khăn trong việc xác định giá đất cụ thể để lập phương án bồi thường. Theo quy định của Luật Đất đai năm 2024, giá đất tính bồi thường được xác định trên cơ sở giá giao dịch thị trường. Tuy nhiên, việc thu thập thông tin từ các hợp đồng chuyển nhượng hiện nay chưa phản ánh đầy đủ giá trị thực tế nên ảnh hưởng đến kết quả định giá.

Sở Nông nghiệp và Môi trường cũng cho biết, Nghị quyết số 254/2025/QH15 của Quốc hội đã quy định việc tính tiền bồi thường khi Nhà nước thu hồi đất sẽ áp dụng theo bảng giá đất và hệ số điều chỉnh giá đất, trong đó hệ số được điều chỉnh hằng năm để phù hợp với biến động thị trường. Đây được xem là cơ sở để các địa phương tháo gỡ khó khăn trong quá trình lập phương án bồi thường.

Ngoài bồi thường về đất, người dân có đất bị thu hồi còn được hưởng nhiều chính sách hỗ trợ khác như hỗ trợ ổn định đời sống, di dời vật nuôi, đào tạo nghề, tìm kiếm việc làm, tái định cư và hỗ trợ tháo dỡ tài sản theo quy định của Luật Đất đai năm 2024.

Đối với công tác tái định cư, Sở Nông nghiệp và Môi trường nhấn mạnh việc bố trí quỹ đất tái định cư phải hoàn thành trước khi ban hành quyết định thu hồi đất. Theo quy định, UBND cấp xã có trách nhiệm tổ chức lập và thực hiện dự án tái định cư nhằm bảo đảm chủ động bố trí nơi ở mới cho người dân bị ảnh hưởng bởi các dự án.

Bên cạnh đó, khu tái định cư phải bảo đảm đầy đủ hạ tầng kỹ thuật, hạ tầng xã hội và phù hợp với điều kiện sinh hoạt, phong tục tập quán của người dân từng vùng miền. Địa điểm tái định cư được ưu tiên bố trí tại địa bàn có đất bị thu hồi hoặc khu vực có điều kiện tương đương, thuận lợi hơn nơi ở cũ.

Một trong những khó khăn lớn hiện nay là việc tạo sự đồng thuận của người dân trong công tác bồi thường, hỗ trợ và tái định cư. Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường, các phương án bồi thường trước khi phê duyệt đều phải lấy ý kiến người dân và công khai theo quy định. Do đó, các địa phương cần tăng cường tuyên truyền, giải thích để người dân hiểu và đồng thuận với chủ trương thực hiện dự án.

Liên quan đến công tác giải quyết khiếu nại, tranh chấp đất đai, Sở đề nghị UBND cấp xã xử lý theo đúng thẩm quyền. Trường hợp người dân không chấp hành, địa phương có thể thực hiện cưỡng chế theo quy định của Luật Đất đai năm 2024.

Ngoài lĩnh vực đất đai, nhiều dự án trên địa bàn tỉnh cũng đang gặp khó khăn liên quan đến quy hoạch và khai thác khoáng sản. Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường, một số dự án bị chồng lấn với quy hoạch khoáng sản hoặc khu vực dự trữ khoáng sản quốc gia, dẫn đến phải thực hiện thêm các thủ tục đánh giá tác động và xin ý kiến cơ quan Trung ương.

Để tháo gỡ vướng mắc, Sở đã hướng dẫn nhiều doanh nghiệp thực hiện hồ sơ đánh giá mức độ ảnh hưởng của dự án đến tài nguyên khoáng sản. Một số dự án điện gió, điện mặt trời và cụm công nghiệp đã được yêu cầu rà soát, bổ sung hồ sơ liên quan trước khi triển khai.

Tình trạng thiếu hụt đất đắp, cát, đá và vật liệu xây dựng phục vụ các công trình cũng được xem là vấn đề đáng lo ngại. Theo đó, Sở Nông nghiệp và Môi trường đã tham mưu UBND tỉnh khoanh định 20 khu vực không đấu giá quyền khai thác khoáng sản nhằm bổ sung nguồn vật liệu cho các dự án trọng điểm. Đồng thời, Sở cũng hướng dẫn các doanh nghiệp thực hiện thủ tục nâng công suất khai thác tại các mỏ đang hoạt động để đáp ứng nhu cầu vật liệu xây dựng.

Bên cạnh đó, việc chuyển mục đích sử dụng rừng sang mục đích khác tiếp tục là nội dung mất nhiều thời gian trong quá trình triển khai dự án. Sở Nông nghiệp và Môi trường cho rằng, nguyên nhân chủ yếu do hồ sơ phải trải qua nhiều bước rà soát, kiểm tra và thẩm định. Sở đề nghị các chủ đầu tư phối hợp với đơn vị tư vấn có năng lực để hoàn thiện hồ sơ đúng quy định, hạn chế việc phải chỉnh sửa nhiều lần gây kéo dài thời gian xử lý.

Thời gian tới, Sở sẽ tiếp tục tham mưu UBND tỉnh Lâm Đồng tổ chức các cuộc họp chuyên đề nhằm tháo gỡ khó khăn, vướng mắc trong công tác giải phóng mặt bằng, khoáng sản và môi trường cho các dự án đầu tư trên địa bàn, góp phần đẩy nhanh tiến độ thực hiện các công trình trọng điểm của tỉnh./.