Nhiều thủ tục lĩnh vực nông nghiệp, môi trường được đơn giản hóa và phân cấp cho địa phương

Cùng với các Nghị quyết 17/2026/NQ-CP, Nghị quyết 66.19/2026/NQ-CP, Thông tư 22/2026/TT-BNNMT được ban hành nhằm tiếp tục đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính, tạo thuận lợi cho người dân và doanh nghiệp; đồng thời nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước trong các lĩnh vực thuộc phạm vi quản lý của Bộ. Đây cũng là bước cụ thể hóa các chủ trương lớn của Đảng, đặc biệt là các nghị quyết của Bộ Chính trị liên quan đến đổi mới công tác xây dựng pháp luật và thúc đẩy phát triển kinh tế tư nhân.

Thông tư quán triệt quan điểm lấy người dân và doanh nghiệp làm trung tâm phục vụ; đồng thời gắn cải cách thủ tục hành chính với tăng cường hậu kiểm, giám sát và xử lý vi phạm. Theo đó, nội dung của Thông tư gồm 8 chương, 19 điều và nhiều phụ lục kèm theo, điều chỉnh hàng loạt lĩnh vực như: trồng trọt và bảo vệ thực vật, chăn nuôi và thú y, môi trường, biến đổi khí hậu, khoa học công nghệ, quản lý tài nguyên biển và hải đảo.

Theo ông Phan Tuấn Hùng, Vụ trưởng Vụ Pháp chế (Bộ Nông nghiệp và Môi trường), Thông tư 22/2026/TT-BNNMT đã cắt giảm 18 thủ tục hành chính và đơn giản hóa thêm 20 thủ tục khác. Theo tính toán, việc cải cách này có thể giúp giảm khoảng 676 ngày xử lý thủ tục và tiết kiệm khoảng 4,6 tỷ đồng chi phí tuân thủ cho tổ chức, cá nhân và doanh nghiệp. Bên cạnh đó, có 22 thủ tục hành chính thuộc thẩm quyền giải quyết của Bộ được phân cấp cho địa phương thực hiện, trong đó có 2 thủ tục được phân cấp một phần.

Việc ban hành Thông tư 22/2026/TT-BNNMT được kỳ vọng sẽ tạo chuyển biến rõ nét trong cải cách hành chính của ngành Nông nghiệp và Môi trường, góp phần xây dựng nền hành chính hiện đại, minh bạch và phục vụ tốt hơn nhu cầu của người dân cũng như cộng đồng doanh nghiệp.

Đẩy mạnh phân cấp, chuyển giao nhiều thủ tục cho địa phương

Một trong những nội dung đáng chú ý nhất của Thông tư 22/2026/TT-BNNMT là việc đẩy mạnh phân cấp cho địa phương trong nhiều lĩnh vực quản lý chuyên ngành, đặc biệt là hoạt động kiểm tra an toàn thực phẩm nhập khẩu.

Theo quy định mới, 2 thủ tục kiểm tra nhà nước về an toàn thực phẩm nhập khẩu theo phương thức kiểm tra thông thường và kiểm tra chặt sẽ được chuyển giao từ cơ quan chuyên ngành thuộc Bộ về cho địa phương thực hiện. Chủ tịch UBND cấp tỉnh sẽ là người giao hoặc chỉ định cơ quan thực hiện nhiệm vụ kiểm tra.

Như vậy, các đơn vị chuyên ngành trước đây thuộc Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn như Cục Thú y và Cục Bảo vệ thực vật sẽ không còn trực tiếp thực hiện hoạt động kiểm tra chuyên ngành trước thông quan đối với hàng hóa nhập khẩu thuộc diện kiểm tra an toàn thực phẩm.

Dù được phân cấp về địa phương, hoạt động kiểm tra vẫn tiếp tục thực hiện theo quy định tại Nghị định 15/2018/NĐ-CP nhằm bảo đảm tính thống nhất và đồng bộ trong công tác quản lý nhà nước.

Cũng theo ông Phan Tuấn Hùng, việc phân cấp này đã được Bộ báo cáo Thủ tướng Chính phủ từ trước. Tuy nhiên, để tránh nguy cơ ùn tắc thủ tục cũng như tạo điều kiện cho các địa phương chuẩn bị đầy đủ nguồn lực, quy định nàysẽ chính thức có hiệu lực từ ngày 1/9/2026 thay vì áp dụng cùng thời điểm có hiệu lực chung của Thông tư là 19/5/2026.

Một nội dung đáng chú ý khác, Thông tư 22/2026/TT-BNNMT đã sửa đổi, bổ sung nhiều quy định liên quan đến thị trường carbon và quản lý phát thải khí nhà kính.

Thông tư sửa đổi một số nội dung của Thông tư 11/2026/TT-BNNMT theo hướng tăng thẩm quyền cho chính quyền địa phương trong quản lý tín chỉ carbon. Theo đó, Chủ tịch UBND cấp tỉnh được giao quyền hủy đăng ký tín chỉ carbon tự nguyện khi chủ tài khoản có nhu cầu.

Hồ sơ có thể được nộp trực tiếp, qua đường bưu chính hoặc trực tuyến thông qua Cổng Dịch vụ công quốc gia và ứng dụng định danh điện tử quốc gia. Trong thời hạn 2 ngày làm việc kể từ khi nhận đủ hồ sơ hợp lệ, cơ quan có thẩm quyền phải thực hiện hủy đăng ký tín chỉ carbon trên hệ thống đăng ký quốc gia và thông báo kết quả cho chủ tài khoản.

Trường hợp số lượng tín chỉ đề nghị hủy vượt quá số dư hiện có, cơ quan chức năng sẽ từ chối giải quyết và nêu rõ lý do nhằm bảo đảm tính minh bạch trong quản lý và giao dịch tín chỉ carbon.

Thông tư cũng quy định rõ trách nhiệm của Chủ tịch UBND cấp tỉnh trong việc tiếp nhận, xử lý hồ sơ chuyển quyền sở hữu hạn ngạch phát thải khí nhà kính và tín chỉ carbon ngoài hệ thống giao dịch. Theo quy định mới, cơ quan tiếp nhận chỉ xem xét tính hợp lệ của hồ sơ và không chịu trách nhiệm đối với các tranh chấp, vi phạm hoặc thiệt hại phát sinh trước và sau thời điểm nộp hồ sơ.

Theo đánh giá của nhiều chuyên gia, việc tăng cường phân cấp cho địa phương là xu hướng phù hợp trong bối cảnh yêu cầu cải cách hành chính và phát triển kinh tế xanh ngày càng cao. Điều này không chỉ giúp nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước mà còn tạo điều kiện để địa phương chủ động hơn trong giải quyết công việc, phục vụ người dân và doanh nghiệp nhanh chóng, hiệu quả hơn.