Hình ảnh sản phẩm của HTX Thanh long sạch Hòa Lệ

Báo cáo của Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh cho thấy, nhiều HTX đã khẳng định vai trò hạt nhân trong phát triển kinh tế tập thể, nâng cao giá trị nông sản địa phương và cải thiện đời sống nông dân.

15 HTX tiêu biểu được lựa chọn

Thực hiện Nghị quyết số 106/NQ-CP của Chính phủ về phát triển HTX nông nghiệp, Lâm Đồng đã lựa chọn 15 HTX tham gia đề án xây dựng mô hình điển hình. Trong đó, có 3 HTX thuộc Lâm Đồng, 7 HTX tại Đắk Nông và 5 HTX tại Bình Thuận. Đây đều là những đơn vị đáp ứng các tiêu chí bắt buộc như: hoạt động đúng luật, không nợ thuế, kinh doanh hiệu quả và đạt xếp loại từ khá trở lên.

Đặc biệt, nhiều HTX không chỉ dừng lại ở sản xuất nông nghiệp mà còn mở rộng sang dịch vụ, chế biến, ứng dụng công nghệ cao và chuyển đổi số. Nhiều sản phẩm đã đạt chuẩn VietGAP, GlobalGAP, hữu cơ, tham gia chương trình OCOP và đạt chứng nhận từ 3 sao trở lên.

Bước tiến trong quản trị và sản xuất

Theo báo cáo, các HTX được lựa chọn đã có bước tiến rõ rệt trong năng lực quản trị. Ban giám đốc, ban quản trị được đào tạo về kỹ năng quản lý, lập kế hoạch sản xuất kinh doanh. Bên cạnh đó, HTX đã chủ động ứng dụng tiến bộ kỹ thuật, từng bước hình thành các vùng sản xuất tập trung, liên kết theo chuỗi giá trị từ sản xuất, chế biến đến tiêu thụ.

Một số HTX nổi bật có thể kể đến như: HTX Thanh long sạch Hòa Lệ (Bình Thuận) sản xuất theo chuẩn GlobalGAP và xuất khẩu sang Mỹ, Nhật Bản; HTX DVNN Hữu cơ Song Vũ (Đà Lạt) phát triển cà phê hữu cơ gắn với du lịch nông thôn; HTX Đoàn Kết (Đắk Nông) xây dựng vùng nguyên liệu tập trung, ứng dụng công nghệ cao vào sản xuất. Các mô hình này không chỉ nâng tầm thương hiệu mà còn giúp nông sản địa phương vươn ra thị trường quốc tế.

Hiệu quả kinh tế - xã hội rõ rệt

Nhờ chính sách hỗ trợ về vốn, hạ tầng, máy móc, xúc tiến thương mại, các HTX đã từng bước cải thiện hiệu quả sản xuất, tăng doanh thu và lợi nhuận. Đồng thời, HTX cũng tạo thêm nhiều việc làm cho lao động nông thôn, trong đó có phụ nữ và thanh niên. Đây là nhân tố quan trọng góp phần xây dựng nông thôn mới bền vững.

Bên cạnh đó, nhiều HTX đã mạnh dạn tham gia đổi mới sáng tạo, chế biến sâu nông sản. Sản phẩm như rượu vang thanh long, thanh long sấy, cà phê đặc sản, rau củ quả hữu cơ không chỉ nâng giá trị kinh tế mà còn mở rộng thị trường tiêu thụ trong và ngoài nước.

Khó khăn và kiến nghị

Tuy đạt nhiều kết quả tích cực, nhưng báo cáo cũng chỉ rõ khó khăn: nhiều HTX chưa được cấp kinh phí hỗ trợ theo nhu cầu, phần lớn chỉ được hưởng lợi từ các chương trình lồng ghép. Điều này phần nào hạn chế sự bứt phá của các mô hình.

Để khắc phục, Lâm Đồng kiến nghị Trung ương sớm ban hành chính sách hỗ trợ kinh tế tập thể giai đoạn 2026-2030. Ở cấp địa phương, Sở Tài chính cần tham mưu UBND tỉnh ban hành quy định cụ thể về điều kiện hỗ trợ cho HTX, đồng thời triển khai khảo sát, lựa chọn HTX tham gia các đề án mới. Về phía HTX, yêu cầu đặt ra là phải chủ động phát huy nội lực, tăng cường liên kết với doanh nghiệp, ứng dụng khoa học công nghệ để phát triển bền vững.

Hướng tới giai đoạn mới

Việc xây dựng các mô hình HTX điển hình không chỉ mang lại hiệu quả kinh tế trước mắt mà còn tạo nền tảng cho phát triển lâu dài. Từ sản xuất nhỏ lẻ, nhiều HTX đã vươn lên thành hạt nhân kinh tế tập thể, đóng góp tích cực cho chuỗi giá trị nông sản và đời sống người dân. Với sự đồng hành của chính quyền và sự nỗ lực của HTX, Lâm Đồng kỳ vọng sẽ tiếp tục nhân rộng các mô hình tiêu biểu, tạo sức lan tỏa trong khu vực và cả nước../.