Sinh ra trong một vùng quê miền núi nghèo nằm cạnh sông Ngàn Sâu thơ mộng, lớn lên chị Trâm mơ ước phải làm gì và làm thế nào để gia đình chị cũng như người dân nơi đây thoát cảnh đói nghèo đã bám chặt họ suốt bao đời nay.

Vốn có tính năng động, tháo vát, lớn lên chị đã từng rời quê hương vào làm cán bộ phụ nữ ở tỉnh Đắk Lắk. Sau đó, chị lại về quê vay vốn lập trang trại nuôi bò, nuôi lợn ở xã Đức Lập, Đức Thọ cũ. Nhưng rồi kinh doanh, làm ăn lại thua lỗ. Năm 2007, chị sang Thái Lan tìm việc làm, kinh doanh buôn bán. Năm 2020, chị về nước lại gặp phải đại dịch Covid-19 hoành hành, kinh tế cả nước gặp rất nhiều khó khăn. Vợ chồng chị lại bỏ vốn ra kinh doanh bất động sản, mua bán đất đai, mua thêm 2 cần cẩu loại 20 tấn để cho thuê, nhờ đó thu nhập có khá hơn.

Nhưng cuộc đời và số phận mỗi con người nhiều khi không ai nghĩ đến chữ “ngờ” lại tạo nên một bước ngoặt, một ngã rẽ làm thay đổi tư duy và cuộc sống của họ. Trong đó, gia đình chị là một ví dụ khá điển hình.

Đó là tình cờ trong một số buổi dự liên hoan ăn uống, giao lưu vui vẻ với bạn bè ở thành phố Vinh, ở Hà Tĩnh và một số tỉnh miền Tây Nam Bộ, chị thấy thực khách gọi món ăn là một con chồn hương nặng khoảng 2,5 - 2,7 kg, nhưng khi trả tiền phải mất 15 - 16 triệu đồng. Tuy vậy, hầu hết thực khách đều khen món thịt chồn quá ngon và giá cả như vậy là phải chăng, chấp nhận được.

Là một phụ nữ rất nhạy bén trong nghề kinh doanh, chị Trâm bắt đầu thấy rất hưng phấn và hướng tâm trí vào việc nuôi và kinh doanh chồn hương. Được bạn bè khuyến khích, động viên, năm 2023, bước đầu vợ chồng chị bỏ vốn ra mua 41 con chồn giống từ Kỳ Anh (Hà Tĩnh), đóng 51 cái chuồng. Nhưng không may, ngay từ hôm đầu, 3 con chồn giống đã bị sổng chuồng.

Từ mấy chục con chồn giống, trọng lượng mỗi con chỉ nặng từ 5 đến 7 lạng, đến nay đàn chồn hương vừa sinh sản vừa thương phẩm của chị đã lên đến 200 con. Theo thời giá hiện nay, mỗi con bán hơn 10 triệu đồng. Như vậy, gia đình chị đang có một nguồn thu từ nuôi chồn là không nhỏ. Đó là chưa kể giá một con chồn cái hậu bị là 15 triệu đồng. Sau một năm, nếu đẻ 6 con sẽ cho thu nhập 90 triệu đồng. Riêng con đực biết nhảy có giá lên đến 40 triệu đồng.

Theo chị Trâm, tính ra nuôi chồn hương cho thu lợi nhuận gấp 17 lần nuôi bò và 20 lần nuôi lợn. Rõ ràng, thực tế nuôi chồn hương cả hậu bị và thương phẩm đều mang lại hiệu quả kinh tế rất cao.

Có được thành quả như ngày hôm nay, vợ chồng chị đã phải bỏ ra rất nhiều công sức, tiền của rồi miệt mài sưu tầm, học hỏi kinh nghiệm chăn nuôi, giải quyết đầu vào, đầu ra từ nhiều người, nhiều nguồn, nhiều mô hình, trại nuôi chồn khác nhau.

Chồn hương là loại động vật hoang dã, muốn thuần thục, nắm được quy luật sinh tồn của nó, người nuôi phải theo dõi, để mắt từng tí hay nói văn hoa một chút là phải có “tâm hồn đồng điệu” mới hiểu và thuần phục được loài thú hoang dã này. Chẳng hạn, nếu nuôi chồn sinh sản, phải biết được “thời điểm vàng” khi con cái động đực để ghép con đực, con cái với nhau. Và sau khi chúng giao phối xong, khoảng 2 - 3 ngày phải tách chúng ra để chồn cái dưỡng thai...

Lo thức ăn, giữ vệ sinh chuồng trại giữ vai trò rất quan trọng. Rất nhiều người tò mò: chồn hoang dã chúng ăn uống thế nào? Thức ăn chủ yếu của chúng là gì?

Chị Trâm cho biết, chồn hương là giống ăn tạp: trái cây, côn trùng, đầu gà, cá tạp, phổi lợn... Nhưng 60% là thực vật như: chuối chín, ngô, đu đủ. Khi mẹ chồn sinh sản cho ăn cháo gạo, ngô...

Chuồng nuôi chồn cần làm ở vị trí cao, thoáng mát, yên tĩnh, tránh gần các loài động vật khác, có lỗ thoát nước để giữ chuồng luôn khô ráo, sạch sẽ, không gây mùi hôi thối, ảnh hưởng đến môi trường xung quanh.

Là người nuôi chồn thành đạt, chị Phan Thị Hồng Trâm rất vui và nhiệt tình mong muốn được chia sẻ kinh nghiệm, sẵn sàng trực tiếp chỉ dẫn cách nuôi, chăm sóc chồn cho những ai có đủ điều kiện và đam mê nuôi chồn như chị.

Điều trăn trở và mong muốn hiện nay của vợ chồng chị là chính quyền địa phương tạo điều kiện cho gia đình mua thêm một hai trăm mét đất hiện còn bỏ hoang phía sau nhà để đầu tư, mở rộng thêm diện tích xây chuồng trại nhằm phát triển đàn chồn hậu bị và thương phẩm lên nhiều hơn nữa, góp phần vào phong trào xây dựng các điển hình, mô hình và đà tăng trưởng kinh tế nhanh, năng động của Đức Đồng trong thời gian tới.