Đà Nẵng: Xã Trà Vân phát triển sinh kế từ nông lâm nghiệp bền vững

Cây quế tại nóc Ông Ní (thôn 2, xã Trà Vân) được công nhận là Cây di sản

Tại xã Trà Vân, thành phố Đà Nẵng, sản xuất nông nghiệp gắn với quản lý, bảo vệ rừng thời gian qua có nhiều chuyển biến tích cực. Địa phương đang tập trung triển khai các chương trình hỗ trợ cây giống, vật nuôi, đồng thời khôi phục diện tích canh tác, từng bước tạo dựng nguồn sinh kế lâu dài và nâng cao đời sống cho cộng đồng dân cư miền núi.

Đẩy mạnh phát triển cây trồng, dược liệu

Trong lĩnh vực trồng trọt, chính quyền địa phương tập trung duy trì diện tích gieo trồng lúa nước và các loại cây hoa màu như ngô, sắn, rau, củ, qua đó bảo đảm nguồn lương thực và phục vụ nhu cầu sản xuất của người dân.

Cùng với đó, các dự án liên kết chuỗi giá trị và chương trình mục tiêu quốc gia đang tạo thêm động lực phát triển những loại dược liệu có giá trị kinh tế cao. Trên địa bàn hiện ghi nhận hàng chục nghìn gốc sâm Ngọc Linh cùng các diện tích tre sinh khối được theo dõi, chăm sóc. Bước đầu, các mô hình cho thấy khả năng sinh trưởng tích cực.

Đặc biệt, hoạt động khảo sát các vùng chuyên canh dược liệu được địa phương triển khai thường xuyên. Đây là cơ sở để đánh giá tiềm năng, xác định vùng sản xuất phù hợp và đề xuất các cơ chế thu hút doanh nghiệp đầu tư sâu hơn vào khâu chế biến, qua đó nâng cao giá trị sản phẩm và tạo thêm sinh kế cho người dân.

Việc phát triển dược liệu theo hướng gắn sản xuất với chế biến và thị trường được kỳ vọng sẽ mở ra hướng đi mới cho kinh tế nông nghiệp miền núi. Thay vì chỉ dừng ở sản xuất nguyên liệu, địa phương có thể từng bước hình thành chuỗi giá trị, nâng cao giá trị gia tăng và tăng tính ổn định của đầu ra.

Cây quế gắn với sinh kế và bảo vệ rừng

Bên cạnh cây dược liệu, cây quế được xác định là một hướng đi quan trọng trong định hướng phát triển lâm nghiệp lâu dài của địa phương.

Cây quế không chỉ có giá trị kinh tế mà còn gắn với đời sống và bản sắc văn hóa của cộng đồng Cadong, Cor. Vì vậy, phát triển vùng quế được đặt trong mối quan hệ hài hòa giữa nâng cao thu nhập, phát triển lâm nghiệp và bảo vệ hệ sinh thái rừng.

Ông Hồ Quang Bửu (áo trắng) - Phó Chủ tịch UBND thành phố Đà Nẵng - trong chuyến thăm vườn quế.

Để phát huy tiềm năng này, địa phương đã xây dựng đề án mở rộng diện tích chuyên canh quế. Lực lượng chức năng phối hợp với người dân triển khai trồng mới hàng chục hecta quế, đồng thời chuẩn bị mạng lưới vườn ươm tại chỗ nhằm chủ động nguồn giống đạt chuẩn.

Việc kết hợp trồng rừng sản xuất với chi trả dịch vụ môi trường rừng không chỉ góp phần nâng cao độ che phủ, giữ nước và hạn chế nguy cơ sạt lở mà còn tạo thêm nguồn thu cho người dân. Về lâu dài, nguồn nguyên liệu từ cây quế có thể mở ra cơ hội phát triển các sản phẩm chế biến, trong đó có tinh dầu và các sản phẩm OCOP, góp phần nâng cao giá trị kinh tế của rừng.

Đây cũng là hướng tiếp cận phù hợp với yêu cầu phát triển lâm nghiệp theo hướng bền vững, trong đó người dân vừa là chủ thể tham gia sản xuất, vừa có trách nhiệm và lợi ích trực tiếp từ công tác bảo vệ tài nguyên rừng.

Chăn nuôi hướng tới an toàn sinh học

Cùng với trồng trọt và lâm nghiệp, lĩnh vực chăn nuôi tại Trà Vân tiếp tục được duy trì ổn định. Các loại dịch bệnh nguy hiểm trên đàn gia súc, gia cầm được kiểm soát; công tác vệ sinh, tiêu độc, khử trùng tại khu vực chăn nuôi được các cơ quan chuyên môn triển khai thường xuyên.

Nhiều mô hình khuyến nông được thực hiện theo hướng phù hợp với điều kiện tự nhiên và tập quán của người dân miền núi như nuôi gà thả vườn, vịt cỏ, gà đen H'Mông và heo bản địa theo hướng an toàn sinh học.

Bước đầu, các mô hình đã mang lại hiệu quả kinh tế thực tế, góp phần giúp người dân từng bước thay đổi phương thức chăn nuôi, hạn chế những tập quán sản xuất lạc hậu và nâng cao ý thức phòng, chống dịch bệnh.

Việc phát triển các vật nuôi bản địa, kết hợp với quy trình chăn nuôi an toàn sinh học, cũng mở ra khả năng xây dựng những sản phẩm đặc trưng của địa phương. Nếu được tổ chức tốt từ khâu sản xuất, kiểm soát chất lượng đến chế biến và tiêu thụ, đây có thể trở thành một hướng quan trọng để đa dạng hóa sinh kế cho người dân.

Gắn phát triển sinh kế với bảo vệ rừng

Công tác quản lý, bảo vệ và phòng cháy, chữa cháy rừng được duy trì thường xuyên thông qua sự phối hợp giữa chính quyền địa phương, lực lượng kiểm lâm và công an. Các đợt tuần tra liên ngành được tổ chức nhằm kịp thời phát hiện, xử lý các hành vi xâm hại tài nguyên thiên nhiên, giải tỏa lán trại trái phép và bảo đảm an toàn cho diện tích rừng trong mùa khô.

Địa phương cũng đã hoàn thành việc bàn giao hàng nghìn hecta rừng tự nhiên và rừng phòng hộ cho ban quản lý chuyên trách, góp phần nâng cao hiệu quả quản lý, bảo vệ và bảo tồn hệ sinh thái rừng.

Đối với một địa bàn miền núi, rừng không chỉ là tài nguyên tự nhiên mà còn là nền tảng của sinh kế và môi trường sống. Vì vậy, phát triển nông lâm nghiệp tại Trà Vân cần được đặt trong mối quan hệ chặt chẽ giữa sản xuất - bảo vệ rừng - bảo tồn đa dạng sinh học - nâng cao thu nhập cho người dân.

Việc phát triển dược liệu, cây quế, các sản phẩm nông nghiệp đặc trưng và chăn nuôi an toàn sinh học, song song với bảo vệ rừng, đang mở ra hướng đi phù hợp để Trà Vân từng bước xây dựng mô hình sinh kế bền vững. Khi người dân có thể tạo thu nhập từ chính những lợi thế về đất đai, khí hậu, rừng và nguồn gen bản địa, mục tiêu giảm nghèo gắn với bảo vệ môi trường sẽ có thêm nền tảng để thực hiện lâu dài.