Quảng Ngãi: Măng Ri khai thác tiềm năng, tạo đà phát triển vùng cao

Vẻ đẹp trù phú, bình yên của những thửa ruộng bậc thang uốn lượn dưới chân núi Ngọc Linh tại xã Măng Ri – tiềm năng lớn để địa phương phát triển du lịch cộng đồng gắn với bảo tồn cảnh quan tự nhiên.

Sở hữu lợi thế về khí hậu và điều kiện tự nhiên phù hợp với nhiều loại cây trồng có giá trị, xã Măng Ri, tỉnh Quảng Ngãi, đang có những nền tảng để phát triển kinh tế nông nghiệp, cải thiện sinh kế và nâng cao đời sống người dân. Tuy nhiên, địa bàn miền núi với hạ tầng chưa đồng bộ và nguồn lực đầu tư còn hạn chế cũng đặt ra yêu cầu phải có những giải pháp phù hợp để khai thác hiệu quả tiềm năng sẵn có.

Cà phê và sâm Ngọc Linh là những cây trồng đáng chú ý trong cơ cấu sản xuất của địa phương. Theo báo cáo tình hình kinh tế - xã hội 9 tháng đầu năm 2026, diện tích cà phê xứ lạnh của xã đạt khoảng 1.652 ha; diện tích sâm Ngọc Linh trồng mới dưới tán rừng trong năm đạt 431 ha, nâng tổng diện tích sâm lên khoảng 2.820 ha. Đây là cơ sở quan trọng để Măng Ri tiếp tục phát triển nông nghiệp gắn với lợi thế đặc thù của vùng núi.

Dù vậy, kết quả sản xuất giữa các lĩnh vực vẫn chưa đồng đều. Một số chỉ tiêu về ngô, chăn nuôi và nuôi trồng thủy sản chưa đạt kế hoạch. Quy mô sản xuất còn nhỏ lẻ, việc áp dụng tiến bộ kỹ thuật chưa đồng đều, trong khi điều kiện thời tiết bất lợi tiếp tục ảnh hưởng đến hoạt động sản xuất. Những hạn chế này cho thấy phát triển kinh tế địa phương không chỉ phụ thuộc vào lợi thế tự nhiên mà còn cần cải thiện phương thức sản xuất, nâng cao hiệu quả canh tác và tổ chức sản xuất phù hợp hơn.

Đồng bào Xơ Đăng rộn ràng trong điệu múa xoang và tiếng cồng chiêng truyền thống trước mái nhà rông, góp phần gìn giữ và lan tỏa các giá trị văn hóa đặc sắc của buôn làng.

Bên cạnh nông nghiệp, hoàn thiện hạ tầng và nâng cao chất lượng các dịch vụ thiết yếu cũng là những điều kiện quan trọng để thúc đẩy phát triển. Báo cáo của địa phương cho thấy Măng Ri hiện đạt 4 trong 10 tiêu chí nông thôn mới. Việc huy động người dân tham gia vệ sinh môi trường, phát quang và mở rộng đường giao thông nông thôn đã góp phần cải thiện cảnh quan, từng bước xây dựng môi trường sống khang trang hơn. Tuy nhiên, địa hình miền núi và hạ tầng chưa hoàn thiện vẫn là những trở ngại đối với thu hút đầu tư và mở rộng các hoạt động kinh tế.

Trong lĩnh vực giáo dục, nhu cầu đầu tư cơ sở vật chất tiếp tục được đặt ra. Kinh phí đầu tư giáo dục thuộc Chương trình số 417 giai đoạn 2026–2030 chưa được phân bổ từ nguồn vốn cấp tỉnh tại thời điểm báo cáo. Trước thực tế này, UBND xã đã đưa vào dự thảo trình HĐND xã phương án bố trí khoảng 1,5 tỷ đồng từ nguồn cân đối ngân sách địa phương để sửa chữa, nâng cấp Trường Phổ thông dân tộc bán trú Tiểu học và THCS Ngọc Lây. Đây mới là phương án đề xuất, chưa phải khoản đầu tư đã được phê duyệt.

Vườn ươm và bảo tồn giống gốc Sâm Ngọc Linh dưới tán rừng tại địa bàn miền núi.

Cùng với việc sắp xếp mạng lưới trường học, bảo đảm điều kiện học tập cho học sinh vùng đồng bào dân tộc thiểu số vẫn là nhiệm vụ cần được quan tâm. Năm học 2025–2026, địa phương có hơn 2.100 học sinh; tỷ lệ tốt nghiệp THCS đạt 99% và báo cáo ghi nhận không có học sinh bỏ học giữa chừng. Những kết quả này là nền tảng để Măng Ri tiếp tục duy trì việc học tập, đồng thời cần thêm nguồn lực nhằm cải thiện cơ sở vật chất và điều kiện dạy, học.

Với lợi thế về cây trồng đặc hữu cùng sự tham gia của cộng đồng trong xây dựng nông thôn, Măng Ri có cơ sở để tiếp tục tìm kiếm động lực phát triển từ chính những tiềm năng của địa phương. Để chuyển lợi thế thành kết quả kinh tế bền vững, bài toán đặt ra là nâng cao hiệu quả sản xuất, hoàn thiện hạ tầng và huy động nguồn lực cho các lĩnh vực thiết yếu, qua đó tạo điều kiện để người dân cải thiện sinh kế và chất lượng cuộc sống.