Phường Hà Giang I phát triển hài hòa từ quê ra phố

Trụ sở phường khang trang

Từ nền tảng làng quê đến không gian đô thị

Hà Giang là vùng đất có địa hình đặc thù, nơi núi non, sông suối, những khu dân cư lâu đời và không gian đô thị đan xen. Trong quá trình phát triển, sự chuyển đổi từ các khu vực mang dáng dấp nông thôn sang không gian đô thị tạo ra nhiều cơ hội mới, nhưng cũng đặt ra yêu cầu phải tổ chức phát triển hợp lý, tránh tình trạng nơi tập trung quá nhiều nguồn lực, nơi lại thiếu hạ tầng và dịch vụ thiết yếu.

Với phường Hà Giang I, định hướng phát triển hài hòa từ quê ra phố cần được nhìn nhận trên cả ba phương diện: không gian, kinh tế và đời sống xã hội. Đó là quá trình kết nối các khu dân cư, cải thiện hạ tầng giao thông, phát triển thương mại – dịch vụ, nâng cao chất lượng môi trường và bảo tồn những nét văn hóa đặc trưng của địa phương.

Điều quan trọng là đô thị hóa không đồng nghĩa với việc xóa bỏ những giá trị nông thôn. Những vườn cây, khoảng xanh, nếp sinh hoạt cộng đồng, tình làng nghĩa xóm và các giá trị văn hóa bản địa vẫn có thể trở thành nguồn lực cho phát triển. Khi được quy hoạch và khai thác phù hợp, những yếu tố ấy góp phần tạo nên bản sắc riêng, giúp đô thị không chỉ khang trang hơn mà còn gần gũi, thân thiện hơn với người dân.

Một địa bàn phát triển tốt không nhất thiết phải có mọi khu vực giống nhau. Khu vực trung tâm có thể phát huy vai trò thương mại, dịch vụ và hành chính; những khu dân cư ven đô có thể phát triển theo hướng sinh thái, cải thiện điều kiện sống, kết nối với các hoạt động sản xuất và dịch vụ phù hợp. Sự khác biệt về chức năng, nếu được tổ chức hài hòa, sẽ bổ trợ cho nhau và tạo nên sức sống chung của toàn phường.

Ven đô vẫn tiếp tục phát triển

Phát huy lợi thế nông nghiệp, văn hóa và du lịch

Một trong những điểm đáng chú ý trong định hướng phát triển Hà Giang I là khả năng kết nối không gian đô thị với những vùng có lợi thế về cảnh quan, nông nghiệp và văn hóa truyền thống. Theo Nghị quyết số 1684/NQ-UBTVQH15 năm 2025, phường Hà Giang I được hình thành trên cơ sở sắp xếp toàn bộ phường Nguyễn Trãi, xã Phương Thiện, xã Phương Độ và một phần phường Quang Trung. Đây là cơ sở để mở rộng không gian quản lý, tăng cường liên kết giữa khu vực đô thị với những địa bàn vốn có đặc điểm nông thôn.

Phương Độ, Phương Thiện cùng những khu vực dân cư có truyền thống canh tác lâu đời mang đến cho không gian phát triển những giá trị riêng. Bên cạnh việc cải thiện hạ tầng, địa phương có thể nghiên cứu phát huy các mô hình nông nghiệp đô thị, vườn sinh thái, sản phẩm nông nghiệp đặc trưng và dịch vụ trải nghiệm văn hóa bản địa. Đây không chỉ là hướng tạo thêm sinh kế mà còn góp phần bảo tồn cảnh quan, duy trì bản sắc cộng đồng trong quá trình đô thị hóa.

Đối với địa bàn có lợi thế về du lịch, việc kết nối các điểm tham quan, không gian văn hóa, ẩm thực và sản phẩm địa phương có thể tạo ra chuỗi giá trị bổ trợ cho nhau. Khách du lịch đến Hà Giang không chỉ dừng chân ở các tuyến phố mà còn có cơ hội tìm hiểu đời sống, phong tục, kiến trúc và sinh hoạt của cộng đồng dân cư.

Tuy nhiên, phát triển du lịch gắn với nông thôn cần tránh chạy theo số lượng hoặc khai thác cảnh quan một cách thiếu kiểm soát. Điều cần thiết là xây dựng sản phẩm có chất lượng, bảo đảm vệ sinh môi trường, giữ gìn không gian sống và để người dân địa phương thực sự được hưởng lợi từ hoạt động dịch vụ.

Làng quê vẫn đậm chất miền núi, rừng vẫn xanh

Hạ tầng đồng bộ, nâng cao chất lượng sống

Muốn phát triển hài hòa từ quê ra phố, hạ tầng phải đi trước một bước và được đầu tư theo nhu cầu thực tế. Đường giao thông kết nối các khu dân cư cần được cải thiện đồng bộ với hệ thống thoát nước, chiếu sáng, cấp nước sạch, thu gom rác thải và các công trình phục vụ dân sinh.

Ở khu vực trung tâm, yêu cầu đặt ra là nâng cao chất lượng không gian công cộng, tổ chức giao thông hợp lý, phát triển thương mại và dịch vụ văn minh. Trong khi đó, tại các khu dân cư có đặc điểm nông thôn, cần quan tâm đến đường đi lại, trường học, cơ sở y tế, thiết chế văn hóa và khả năng tiếp cận các dịch vụ hành chính.

Sự chênh lệch về điều kiện sống giữa các khu vực nếu không được quan tâm đúng mức có thể trở thành rào cản đối với mục tiêu phát triển bền vững. Vì vậy, đầu tư công cần dựa trên việc khảo sát nhu cầu của từng cộng đồng dân cư, xác định những điểm nghẽn cấp thiết và xây dựng lộ trình thực hiện phù hợp với nguồn lực.

Cùng với hạ tầng vật chất, chuyển đổi số cũng cần được xem là một công cụ quan trọng. Việc mở rộng dịch vụ công trực tuyến, ứng dụng dữ liệu trong quản lý dân cư, phản ánh hiện trường và giải quyết thủ tục hành chính sẽ giúp chính quyền nâng cao hiệu quả phục vụ. Người dân ở khu vực xa trung tâm cần được hỗ trợ để tiếp cận các dịch vụ số thuận lợi, tránh tình trạng khoảng cách địa lý trở thành khoảng cách trong thụ hưởng tiện ích công.

Một đô thị đáng sống không chỉ được đánh giá bằng những tuyến đường mới hay các công trình hiện đại, mà còn bằng mức độ an toàn, sự thuận tiện và khả năng tiếp cận dịch vụ của mỗi người dân.

Phát triển kinh tế xanh, gìn giữ bản sắc địa phương

Trong bối cảnh biến đổi khí hậu và yêu cầu chuyển đổi xanh ngày càng rõ nét, Hà Giang I có thể định hướng phát triển theo mô hình đô thị xanh, lấy môi trường và chất lượng sống làm những tiêu chí quan trọng. Những hàng cây, mặt nước, vườn hộ, không gian sinh hoạt cộng đồng và cảnh quan tự nhiên cần được xem là tài sản chung, có vai trò thiết yếu đối với sự phát triển lâu dài.

Cùng với đó, cần khuyến khích các hộ kinh doanh, cơ sở dịch vụ và doanh nghiệp thực hiện phân loại rác tại nguồn, hạn chế đồ nhựa dùng một lần, tiết kiệm năng lượng và sử dụng các sản phẩm thân thiện với môi trường. Các hoạt động sản xuất, kinh doanh ở khu vực chuyển tiếp giữa nông thôn và đô thị cần được tổ chức phù hợp, hạn chế ô nhiễm và bảo đảm hài hòa với khu dân cư.

Một hướng đi có ý nghĩa khác là phát triển kinh tế dựa trên bản sắc văn hóa. Các giá trị kiến trúc, phong tục, ẩm thực, nghề truyền thống và tri thức bản địa nếu được gìn giữ đúng cách sẽ tạo nên sức hấp dẫn riêng cho địa phương. Khi văn hóa được kết nối với du lịch và các sản phẩm dịch vụ có chất lượng, người dân không chỉ là đối tượng thụ hưởng mà còn trở thành chủ thể gìn giữ, phát huy di sản.

Dẫu vậy, mọi định hướng phát triển cần dựa trên quy hoạch, điều kiện thực tế và sự tham gia của cộng đồng. Không gian xanh không thể chỉ dừng lại ở những khẩu hiệu; kinh tế xanh cũng không chỉ là việc trồng thêm cây hay tổ chức vài hoạt động vệ sinh môi trường. Điều cốt lõi là đưa các tiêu chí về môi trường, hiệu quả sử dụng tài nguyên và lợi ích xã hội vào quá trình ra quyết định đầu tư, quản lý và phát triển kinh tế.

Người dân là trung tâm của sự phát triển

Sau sắp xếp đơn vị hành chính, yêu cầu đối với chính quyền cơ sở không chỉ là ổn định tổ chức mà còn phải nâng cao chất lượng quản trị, tạo điều kiện để các khu dân cư phát huy lợi thế và giải quyết kịp thời những vấn đề phát sinh. Việc công khai quy hoạch, lắng nghe ý kiến người dân và minh bạch trong triển khai các dự án sẽ góp phần tạo đồng thuận xã hội.

Đặc biệt, cần quan tâm đến sinh kế của những hộ gia đình có hoạt động sản xuất nông nghiệp, kinh doanh nhỏ hoặc làm dịch vụ du lịch. Khi không gian đô thị mở rộng, người dân cần được hỗ trợ tiếp cận thị trường, nâng cao kỹ năng nghề nghiệp, ứng dụng công nghệ và chuyển đổi sinh kế nếu cần thiết. Quá trình phát triển chỉ thực sự bền vững khi người dân có cơ hội cải thiện thu nhập, đồng thời giữ được những giá trị văn hóa và môi trường sống của mình.

Thanh niên có thể tham gia phát triển các mô hình kinh doanh số, quảng bá sản phẩm địa phương; phụ nữ phát huy vai trò trong dịch vụ, ẩm thực và sản xuất hàng hóa đặc trưng; người cao tuổi tiếp tục truyền dạy tri thức, phong tục và kinh nghiệm sống cho thế hệ sau. Sự kết nối giữa các thế hệ sẽ giúp quá trình đô thị hóa diễn ra mềm mại hơn, không làm đứt gãy những mối quan hệ cộng đồng vốn được hình thành qua nhiều năm.

Phát triển hài hòa từ quê ra phố không phải là biến mọi vùng quê thành phố thị, mà là tạo điều kiện để mỗi khu vực phát huy thế mạnh và cùng tiến lên. Với Hà Giang I, hướng đi đó cần được cụ thể hóa bằng quy hoạch hợp lý, hạ tầng đồng bộ, kinh tế xanh, dịch vụ chất lượng và một nền quản trị gần dân, vì dân.

Khi những tuyến phố ngày càng khang trang nhưng bản sắc làng quê vẫn được gìn giữ; khi người dân ở trung tâm và các khu vực ven đô đều có cơ hội tiếp cận dịch vụ, việc làm và môi trường sống tốt hơn, sự phát triển mới thực sự có chiều sâu. Đó cũng là nền tảng để phường Hà Giang I từng bước xây dựng diện mạo đô thị văn minh, hiện đại mà vẫn đậm đà bản sắc miền núi phía Bắc./.