Tình trạng thiếu hụt gạo nghiêm trọng tại Nhật Bản đã buộc các siêu thị phải giới hạn số lượng gạo mỗi người mua chỉ còn một túi - Ảnh minh họa.

Nhật Bản đang trải qua tình trạng thiếu hụt gạo nghiêm trọng nhất trong ba thập kỷ qua, do tác động kép của thiên tai và những sai lầm trong chính sách nông nghiệp. Hạn hán kéo dài và lượng khách du lịch tăng vọt đã làm trầm trọng thêm tình trạng này, dẫn đến việc siêu thị phải giới hạn số lượng gạo mỗi người mua chỉ còn một túi.

Các cánh đồng lúa tại Nhật Bản đang chịu ảnh hưởng nặng nề bởi hạn hán, một hiện tượng được cho là ngày càng trầm trọng hơn do biến đổi khí hậu. Ước tính khoảng 200.000 tấn gạo đã bị ảnh hưởng và không thể cung cấp ra thị trường. Hạn hán không chỉ là mối đe dọa duy nhất, mà các hiện tượng thời tiết cực đoan khác như lũ lụt, bão cũng ngày càng gia tăng về tần suất và cường độ, gây ra những thiệt hại to lớn cho sản xuất nông nghiệp.

Đáng chú ý, chính ngành nông nghiệp cũng góp phần vào những vấn đề môi trường này. Việc sử dụng phân bón hóa học và thuốc trừ sâu quá mức đã gây ô nhiễm nguồn nước và đất, làm suy giảm đa dạng sinh học và ảnh hưởng đến sức khỏe con người. Sản xuất lúa gạo, đặc biệt là phương pháp canh tác truyền thống, cũng thải ra một lượng lớn khí methane, một loại khí nhà kính mạnh hơn nhiều so với CO2.

Trong khi đó, lượng khách du lịch tăng cao đã đẩy nhu cầu tiêu thụ gạo, đặc biệt là các món ăn như sushi, lên cao. Ước tính lượng gạo tiêu thụ bởi khách du lịch đã tăng từ 19.000 tấn trong giai đoạn tháng 7/2022-6/2023, lên 51.000 tấn giai đoạn tháng 7/2023-6/2024. Tuy nhiên, các chuyên gia cho rằng chính sách nông nghiệp của Nhật Bản, đặc biệt là việc hạn chế nhập khẩu gạo và tập trung vào sản xuất nội địa, mới là nguyên nhân chính dẫn đến khủng hoảng.

Tuy nhiên, các chuyên gia cho rằng chính sách nông nghiệp của Nhật Bản mới là nguyên nhân chính dẫn đến khủng hoảng. Việc hạn chế nhập khẩu gạo và tập trung vào sản xuất nội địa đã khiến nguồn cung gạo của nước này dễ bị tổn thương trước các cú sốc về sản lượng.

Chính phủ Nhật Bản áp mức thuế 778% đối với gạo nhập khẩu để bảo vệ nông dân trong nước. Mặc dù nước này có nhập khẩu một lượng gạo nhất định theo quy định của WTO, nhưng phần lớn gạo nhập khẩu được sử dụng cho chế biến và chăn nuôi, không dành cho người tiêu dùng.

Tình trạng thiếu hụt gạo đã đẩy giá gạo tăng cao, đạt 16.133 yen (112,67 USD) mỗi 60 kg trong tháng 8, tăng 3% so với tháng trước và tăng 5% so với đầu năm. Tồn kho gạo tư nhân của nước này chỉ còn 1,56 triệu tấn vào tháng 6, mức thấp nhất kể từ năm 1999. Các chuyên gia cảnh báo rằng nếu tình trạng này tiếp diễn, Nhật Bản có thể không đảm bảo được nguồn cung gạo ổn định trong tương lai.

Vì sao giá gạo Nhật ngày càng đắt đỏ?

Nông dân hướng tới sản xuất xanh trong ngành lúa gạo

Cần Thơ: Nâng tầm sản xuất lúa, vươn xa trên thị trường gạo quốc tế