Theo một số nghiên cứu, trong cây xương rồng có chứa nhiều hoạt chất có tác dụng chống viêm, giảm đau và chống oxy hóa như friedelan-3a-ol, axit citric, flavonoid, fumaric, taraxerol, α-euphorbol, γ-euphorbol…

Y học cổ truyền cho rằng, xương rồng có tính hàn, vị đắng và chứa độc tố. Mỗi bộ phận của cây có tác dụng khác nhau:

Thân cây: thường được dùng để hỗ trợ điều trị thống phong, tiêu thũng, viêm mủ ngoài da, rối loạn đại tiểu tiện.

Lá cây: có tác dụng thanh nhiệt, giải độc, hỗ trợ điều trị ứ tích gây bí đại tiểu tiện, đinh nhọt.

Nhựa cây: được dùng trong một số bài thuốc dân gian trị thấp khớp, cổ trướng, xơ gan, mụn cóc, đau răng, ngứa và nấm da.

Một số bài thuốc dân gian từ cây xương rồng

Chữa đau lưng

Với xương rồng bẹ, có thể áp dụng hai cách phổ biến. Cách thứ nhất là bỏ gai, rửa sạch xương rồng, thái nhỏ, giã nhuyễn rồi sao nóng cùng muối hạt, sau đó bọc trong vải sạch và đắp lên vùng lưng bị đau. Cách thứ hai là nướng nóng bẹ xương rồng đã làm sạch, bọc vải và chườm trực tiếp lên lưng trong khoảng 30 phút, mỗi ngày thực hiện hai lần.

Với xương rồng ba cạnh, dân gian thường dùng đọt non nấu cùng cá quả. Xương rồng sau khi bỏ gai, rửa sạch, thái mỏng, bóp muối để loại bỏ mủ, đem nấu với cá đã sơ chế trong khoảng 15 phút. Món ăn này dùng liên tục trong vài ngày được cho là giúp giảm đau lưng. Ngoài ra, xương rồng ba cạnh phơi khô, sao vàng, hạ thổ rồi sắc nước uống mỗi ngày cũng được sử dụng như một bài thuốc hỗ trợ.

Chữa đau răng: Cành xương rồng bỏ gai được nướng nóng cho mềm, giã nhuyễn, thêm một ít muối rồi đắp vào chân răng đau. Sau khoảng 10 phút, súc miệng sạch bằng nước ấm.

Chữa viêm da mủ, mụn nhọt: Thân xương rồng sau khi bỏ gai được nướng chín vàng, để nguội, giã nhuyễn rồi đắp trực tiếp lên vùng da bị viêm hoặc mụn nhọt.

Lưu ý khi sử dụng cây xương rồng làm dược liệu

Mặc dù có nhiều công dụng trong dân gian, xương rồng vẫn là loài cây chứa độc tố. Việc sử dụng không đúng cách có thể gây hại cho sức khỏe. Người dùng cần lưu ý không để nhựa xương rồng tiếp xúc trực tiếp với da và mắt; phải rửa thật sạch, loại bỏ hoàn toàn phần mủ trước khi chế biến hoặc sắc uống.

Chỉ nên sử dụng đúng loại xương rồng bẹ và xương rồng ba cạnh, không dùng tùy tiện các giống xương rồng khác. Khi chườm hoặc đắp,