ki-niem-15-voaa
Thứ tư 18/11/2026 15:55Thứ tư 18/11/2026 15:55 Hotline: 0326.050.977Hotline: 0326.050.977 Email: toasoan@tapchihuucovietnam.vnEmail: [email protected]

Tag

“Được mùa chớ phụ ngô khoai…”: Bài học của cha ông về tầm nhìn

Tăng
aa
Giảm
Chia sẻ Facebook
Bình luận
In bài viết
Câu ca dao “Được mùa chớ phụ ngô khoai, đến khi thất bát lấy ai bạn cùng” là một lời răn dạy thấm thía được truyền lại từ bao đời nay trong văn hóa Việt Nam, đặc biệt là trong nền văn minh nông nghiệp lúa nước. Câu ca dao ngắn gọn nhưng chứa đựng những bài học sâu sắc về sự trân trọng thành quả lao động, tinh thần tiết kiệm, sự sẻ chia và tầm quan trọng của tình làng nghĩa xóm.
“Được mùa chớ phụ ngô khoai…”: Bài học của cha ông về tầm nhìn
Ảnh minh họa.

“Được mùa chớ phụ ngô khoai”: Vế đầu tiên khuyên nhủ con người khi được mùa màng bội thu, ngô khoai đầy bồ đầy bộng thì chớ nên khinh thường, coi rẻ. “Phụ” ở đây có nghĩa là coi thường, khinh bạc, không trân trọng. Ngô khoai là những loại lương thực quen thuộc sau lúa, gắn bó mật thiết với đời sống của người nông dân. Trong xã hội xưa, khi lúa gạo còn khan hiếm, ngô khoai là nguồn lương thực quan trọng, thậm chí là cứu cánh trong những lúc giáp hạt. Do đó, việc trân trọng ngô khoai cũng chính là trân trọng thành quả lao động vất vả của mình và của cả cộng đồng.

“Đến khi thất bát lấy ai bạn cùng”: Vế thứ hai đưa ra một tình huống giả định, đến khi mất mùa, thất bát, đói kém thì lấy ai làm bạn, lấy gì để sống qua ngày đoạn tháng. “Thất bát” chỉ tình trạng mùa màng thất thu, mất mùa. “Bạn cùng” ở đây không chỉ đơn thuần là bạn bè mà còn mang ý nghĩa rộng hơn là những người cùng cảnh ngộ, cùng chia sẻ khó khăn, hoạn nạn. Vế câu này nhấn mạnh hậu quả của việc không biết trân trọng những gì mình đang có, đến khi gặp khó khăn sẽ không có ai bên cạnh giúp đỡ.

Câu ca dao “Được mùa chớ phụ ngô khoai, đến khi thất bát lấy ai bạn cùng” không chỉ đơn thuần là lời khuyên về cách ứng xử với lương thực mà còn mang nhiều ý nghĩa sâu xa hơn: Bài học về sự trân trọng: Câu ca dao dạy con người biết trân trọng những thành quả lao động, dù là nhỏ bé nhất. Ngô khoai tuy là những loại lương thực dân dã, quen thuộc nhưng lại là kết quả của quá trình lao động vất vả, đổ mồ hôi sôi nước mắt của người nông dân. Việc trân trọng ngô khoai cũng chính là trân trọng công sức lao động, trân trọng giá trị của cuộc sống.

Bài học về sự tiết kiệm: Câu ca dao khuyên con người không nên phung phí, hoang phí khi cuộc sống sung túc. Khi được mùa, không nên ăn chơi xa xỉ, coi thường của cải mà cần biết tiết kiệm, dành dụm cho những lúc khó khăn. Sự tiết kiệm không chỉ là tiết kiệm vật chất mà còn là tiết kiệm thời gian, công sức và các nguồn lực khác.

Bài học về tính cộng đồng: Câu ca dao đề cao tinh thần tương thân tương ái, lá lành đùm lá rách trong cộng đồng. Khi gặp khó khăn, hoạn nạn, con người cần sự giúp đỡ, sẻ chia của những người xung quanh. Việc biết trân trọng và giúp đỡ người khác khi họ gặp khó khăn sẽ tạo dựng những mối quan hệ tốt đẹp, bền vững trong cộng đồng.

Bài học về tầm nhìn xa trông rộng: Câu ca dao nhắc nhở con người cần có tầm nhìn xa trông rộng, không nên chỉ nhìn vào hiện tại mà quên đi tương lai. Cuộc sống luôn tiềm ẩn những biến động, khó khăn. Việc biết trân trọng những gì mình đang có, tiết kiệm và xây dựng những mối quan hệ tốt đẹp sẽ giúp con người vượt qua những khó khăn trong tương lai.

Trong xã hội hiện đại, dù cuộc sống đã có nhiều thay đổi, nhưng những bài học mà câu ca dao “Được mùa chớ phụ ngô khoai, đến khi thất bát lấy ai bạn cùng” mang lại vẫn còn nguyên giá trị: Trong lĩnh vực kinh tế: Câu ca dao nhắc nhở các doanh nghiệp và cá nhân không nên chủ quan, tự mãn khi đạt được thành công mà cần phải có kế hoạch dự phòng cho những rủi ro có thể xảy ra. Cần biết tiết kiệm, đầu tư hợp lý và xây dựng mối quan hệ tốt với đối tác, khách hàng.

Trong lĩnh vực xã hội, Câu ca dao đề cao tinh thần đoàn kết, tương trợ trong cộng đồng. Trong bối cảnh dịch bệnh, thiên tai diễn biến phức tạp, tinh thần sẻ chia, giúp đỡ lẫn nhau càng trở nên quan trọng hơn bao giờ hết. Trong đời sống cá nhân: Câu ca dao nhắc nhở mỗi người cần biết trân trọng những gì mình đang có, không nên lãng phí thời gian, tiền bạc và các nguồn lực khác. Cần xây dựng những mối quan hệ tốt đẹp với gia đình, bạn bè và những người xung quanh.

Câu ca dao “Được mùa chớ phụ ngô khoai, đến khi thất bát lấy ai bạn cùng” có sự tương đồng với nhiều câu ca dao, tục ngữ khác trong kho tàng văn học dân gian Việt Nam, như: “Ăn quả nhớ kẻ trồng cây”; “Uống nước nhớ nguồn”; “Lá lành đùm lá rách”; “Có phúc cùng hưởng, có họa cùng chia”. Những câu ca dao, tục ngữ này đều hướng con người đến những giá trị tốt đẹp như lòng biết ơn, sự trân trọng, tinh thần tương thân tương ái và ý thức cộng đồng.

Câu ca dao “Được mùa chớ phụ ngô khoai, đến khi thất bát lấy ai bạn cùng” là một bài học quý giá về sự tiết kiệm, sẻ chia và tinh thần cộng đồng. Trong bối cảnh hiện đại, những bài học này vẫn còn nguyên giá trị, giúp con người sống tốt đẹp hơn, xây dựng một xã hội văn minh và phát triển bền vững. Việc hiểu và vận dụng những bài học từ câu ca dao này vào cuộc sống sẽ giúp mỗi người trở nên tốt đẹp hơn, góp phần xây dựng một xã hội văn minh, giàu lòng nhân ái./.

Bài liên quan

CÁC TIN BÀI KHÁC

Quảng Ngãi: Chủ tịch UBND tỉnh dự Ngày hội Đại đoàn kết tại thôn An Hoài

Quảng Ngãi: Chủ tịch UBND tỉnh dự Ngày hội Đại đoàn kết tại thôn An Hoài

Chủ tịch UBND tỉnh Nguyễn Đức Tâm dự Ngày hội Đại đoàn kết tại thôn An Hoài, xã Mỏ Cày, ghi nhận kết quả xây dựng khu dân cư và chăm lo an sinh xã hội.
CATP Huế phát huy đại đoàn kết toàn dân gắn với bảo đảm an ninh trật tự

CATP Huế phát huy đại đoàn kết toàn dân gắn với bảo đảm an ninh trật tự

Phát huy sức mạnh đại đoàn kết toàn dân, gắn phát triển kinh tế với bảo tồn bản sắc văn hóa và bảo đảm an ninh trật tự sẽ là nền tảng cho sự phát triển bền vững.
Quảng Tân quyết tâm không để trộm cắp nông sản xảy ra

Quảng Tân quyết tâm không để trộm cắp nông sản xảy ra

Mùa thu hoạch sầu riêng, cà phê, hồ tiêu đang đến gần cũng là lúc xã Quảng Tân bước vào giai đoạn cao điểm về an ninh, trật tự. Diện tích sản xuất lớn, rẫy phân tán, lượng thương lái, lao động thời vụ và phương tiện vận chuyển tăng đột biến đã đặt ra yêu cầu phải bảo vệ nông sản một cách bài bản, chủ động hơn bao giờ hết.
Lâm Đồng tăng cường quản lý, bảo vệ và phát triển rừng đặc dụng, rừng phòng hộ

Lâm Đồng tăng cường quản lý, bảo vệ và phát triển rừng đặc dụng, rừng phòng hộ

Năm 2026, công tác quản lý, bảo vệ và phát triển rừng đặc dụng, rừng phòng hộ trên địa bàn tỉnh Lâm Đồng tiếp tục được triển khai đồng bộ. Bên cạnh những kết quả đạt được, địa phương cũng đang tập trung tháo gỡ khó khăn về nhân lực, kinh phí và cơ chế chính sách nhằm nâng cao hiệu quả bảo vệ tài nguyên rừng trong thời gian tới.
Ưu đãi thuế "tiếp sức" doanh nghiệp nông nghiệp đầu tư xanh

Ưu đãi thuế "tiếp sức" doanh nghiệp nông nghiệp đầu tư xanh

Chính sách miễn thuế thu nhập doanh nghiệp trong ba năm đối với doanh nghiệp nhỏ và vừa đăng ký kinh doanh lần đầu tạo điều kiện giữ lại nguồn lực để phát triển sản xuất. Với doanh nghiệp nông nghiệp, chế biến nông sản, khoản ưu đãi có thể hỗ trợ đầu tư công nghệ, nâng chất lượng và mở rộng thị trường nếu được sử dụng phù hợp.
Ba Bể nâng cao nhận thức pháp luật, xây dựng cộng đồng an toàn

Ba Bể nâng cao nhận thức pháp luật, xây dựng cộng đồng an toàn

Tại Giáo họ Ba Bể, thôn Phiêng Chi, xã Ba Bể, tỉnh Thái Nguyên, Sở Dân tộc và Tôn giáo vừa tổ chức hội nghị phổ biến pháp luật cho chức sắc, chức việc và tín đồ Công giáo. Chương trình kết hợp hướng dẫn về tín ngưỡng, tôn giáo với tuyên truyền phòng, chống ma túy và nhận diện lừa đảo trên không gian mạng.
Cử tri Ea Kar kiến nghị nâng cấp hạ tầng, quan tâm môi trường nông thôn

Cử tri Ea Kar kiến nghị nâng cấp hạ tầng, quan tâm môi trường nông thôn

Tại hội nghị tiếp xúc với Tổ đại biểu số 08 HĐND tỉnh Đắk Lắk, cử tri xã Ea Kar đề nghị quan tâm đầu tư giao thông nông thôn, điện sinh hoạt, bảo vệ môi trường và nâng cấp các công trình phục vụ sinh hoạt cộng đồng.
TP.HCM yêu cầu xử lý nghiêm việc lạm dụng thanh tra, kiểm tra để nhũng nhiễu doanh nghiệp

TP.HCM yêu cầu xử lý nghiêm việc lạm dụng thanh tra, kiểm tra để nhũng nhiễu doanh nghiệp

UBND TP.HCM yêu cầu thực hiện nghiêm quy định về xử lý trách nhiệm đối với tổ chức, cá nhân lạm dụng thanh tra, kiểm tra để gây phiền hà, nhũng nhiễu hoặc làm ảnh hưởng đến hoạt động bình thường của doanh nghiệp.
Huế tăng cường phối hợp bảo đảm an toàn thực phẩm quanh trường học

Huế tăng cường phối hợp bảo đảm an toàn thực phẩm quanh trường học

Công an thành phố Huế phối hợp với ngành Giáo dục và Đào tạo rà soát nguy cơ mất an toàn thực phẩm tại khu vực trường học, trong đó chú trọng thức ăn đường phố quanh cổng trường, nhằm bảo vệ sức khỏe học sinh.
Hà Tĩnh tập huấn xây dựng nông thôn mới gắn với kinh tế xanh

Hà Tĩnh tập huấn xây dựng nông thôn mới gắn với kinh tế xanh

Sáng 12/11, Văn phòng Điều phối nông thôn mới tỉnh Hà Tĩnh khai mạc hội nghị tập huấn về Bộ tiêu chí xã nông thôn mới và xã nông thôn mới hiện đại giai đoạn 2026–2030 cho gần 300 đại biểu cấp xã. Chương trình chú trọng tổ chức sản xuất, phát triển kinh tế xanh, bảo vệ môi trường và nâng chất lượng sống của người dân.
Lâm Đồng đề xuất 7 nhóm sản phẩm trồng trọt chủ lực

Lâm Đồng đề xuất 7 nhóm sản phẩm trồng trọt chủ lực

Cà phê, hồ tiêu, cây ăn quả, rau củ quả, hoa, cây lương thực và cây dược liệu được đề xuất đưa vào danh mục sản phẩm trồng trọt chủ lực của tỉnh Lâm Đồng. Định hướng tập trung vào nâng chất lượng vùng nguyên liệu, phát triển chế biến sâu, bảo quản và liên kết tiêu thụ theo chuỗi giá trị.
Nghệ An hỗ trợ, phát triển ít nhất 50 mô hình nông dân khởi nghiệp sáng tạo

Nghệ An hỗ trợ, phát triển ít nhất 50 mô hình nông dân khởi nghiệp sáng tạo

UBND tỉnh Nghệ An vừa ban hành Quyết định số 4796/QĐ-UBND ngày 10/11/2026 phê duyệt Đề án “Hướng dẫn, hỗ trợ nông dân khởi nghiệp sáng tạo trên địa bàn tỉnh Nghệ An, giai đoạn 2026-2030”. Đề án hướng tới hình thành các mô hình sản xuất, kinh doanh có tính đổi mới, gắn với sản phẩm đặc trưng, OCOP và ứng dụng khoa học công nghệ.
XEM THÊM
dam-ca-mau-chi-vi-hoa
Based on MasterCMS Ultimate Edition 2026 v2.9
Quay về đầu trang
Giao diện máy tính