ki-niem-15-voaa
Thứ bảy 21/11/2026 16:49Thứ bảy 21/11/2026 16:49 Hotline: 0326.050.977Hotline: 0326.050.977 Email: toasoan@tapchihuucovietnam.vnEmail: [email protected]

Tag

“Được mùa chớ phụ ngô khoai…”: Bài học của cha ông về tầm nhìn

Tăng
aa
Giảm
Chia sẻ Facebook
Bình luận
In bài viết
Câu ca dao “Được mùa chớ phụ ngô khoai, đến khi thất bát lấy ai bạn cùng” là một lời răn dạy thấm thía được truyền lại từ bao đời nay trong văn hóa Việt Nam, đặc biệt là trong nền văn minh nông nghiệp lúa nước. Câu ca dao ngắn gọn nhưng chứa đựng những bài học sâu sắc về sự trân trọng thành quả lao động, tinh thần tiết kiệm, sự sẻ chia và tầm quan trọng của tình làng nghĩa xóm.
“Được mùa chớ phụ ngô khoai…”: Bài học của cha ông về tầm nhìn
Ảnh minh họa.

“Được mùa chớ phụ ngô khoai”: Vế đầu tiên khuyên nhủ con người khi được mùa màng bội thu, ngô khoai đầy bồ đầy bộng thì chớ nên khinh thường, coi rẻ. “Phụ” ở đây có nghĩa là coi thường, khinh bạc, không trân trọng. Ngô khoai là những loại lương thực quen thuộc sau lúa, gắn bó mật thiết với đời sống của người nông dân. Trong xã hội xưa, khi lúa gạo còn khan hiếm, ngô khoai là nguồn lương thực quan trọng, thậm chí là cứu cánh trong những lúc giáp hạt. Do đó, việc trân trọng ngô khoai cũng chính là trân trọng thành quả lao động vất vả của mình và của cả cộng đồng.

“Đến khi thất bát lấy ai bạn cùng”: Vế thứ hai đưa ra một tình huống giả định, đến khi mất mùa, thất bát, đói kém thì lấy ai làm bạn, lấy gì để sống qua ngày đoạn tháng. “Thất bát” chỉ tình trạng mùa màng thất thu, mất mùa. “Bạn cùng” ở đây không chỉ đơn thuần là bạn bè mà còn mang ý nghĩa rộng hơn là những người cùng cảnh ngộ, cùng chia sẻ khó khăn, hoạn nạn. Vế câu này nhấn mạnh hậu quả của việc không biết trân trọng những gì mình đang có, đến khi gặp khó khăn sẽ không có ai bên cạnh giúp đỡ.

Câu ca dao “Được mùa chớ phụ ngô khoai, đến khi thất bát lấy ai bạn cùng” không chỉ đơn thuần là lời khuyên về cách ứng xử với lương thực mà còn mang nhiều ý nghĩa sâu xa hơn: Bài học về sự trân trọng: Câu ca dao dạy con người biết trân trọng những thành quả lao động, dù là nhỏ bé nhất. Ngô khoai tuy là những loại lương thực dân dã, quen thuộc nhưng lại là kết quả của quá trình lao động vất vả, đổ mồ hôi sôi nước mắt của người nông dân. Việc trân trọng ngô khoai cũng chính là trân trọng công sức lao động, trân trọng giá trị của cuộc sống.

Bài học về sự tiết kiệm: Câu ca dao khuyên con người không nên phung phí, hoang phí khi cuộc sống sung túc. Khi được mùa, không nên ăn chơi xa xỉ, coi thường của cải mà cần biết tiết kiệm, dành dụm cho những lúc khó khăn. Sự tiết kiệm không chỉ là tiết kiệm vật chất mà còn là tiết kiệm thời gian, công sức và các nguồn lực khác.

Bài học về tính cộng đồng: Câu ca dao đề cao tinh thần tương thân tương ái, lá lành đùm lá rách trong cộng đồng. Khi gặp khó khăn, hoạn nạn, con người cần sự giúp đỡ, sẻ chia của những người xung quanh. Việc biết trân trọng và giúp đỡ người khác khi họ gặp khó khăn sẽ tạo dựng những mối quan hệ tốt đẹp, bền vững trong cộng đồng.

Bài học về tầm nhìn xa trông rộng: Câu ca dao nhắc nhở con người cần có tầm nhìn xa trông rộng, không nên chỉ nhìn vào hiện tại mà quên đi tương lai. Cuộc sống luôn tiềm ẩn những biến động, khó khăn. Việc biết trân trọng những gì mình đang có, tiết kiệm và xây dựng những mối quan hệ tốt đẹp sẽ giúp con người vượt qua những khó khăn trong tương lai.

Trong xã hội hiện đại, dù cuộc sống đã có nhiều thay đổi, nhưng những bài học mà câu ca dao “Được mùa chớ phụ ngô khoai, đến khi thất bát lấy ai bạn cùng” mang lại vẫn còn nguyên giá trị: Trong lĩnh vực kinh tế: Câu ca dao nhắc nhở các doanh nghiệp và cá nhân không nên chủ quan, tự mãn khi đạt được thành công mà cần phải có kế hoạch dự phòng cho những rủi ro có thể xảy ra. Cần biết tiết kiệm, đầu tư hợp lý và xây dựng mối quan hệ tốt với đối tác, khách hàng.

Trong lĩnh vực xã hội, Câu ca dao đề cao tinh thần đoàn kết, tương trợ trong cộng đồng. Trong bối cảnh dịch bệnh, thiên tai diễn biến phức tạp, tinh thần sẻ chia, giúp đỡ lẫn nhau càng trở nên quan trọng hơn bao giờ hết. Trong đời sống cá nhân: Câu ca dao nhắc nhở mỗi người cần biết trân trọng những gì mình đang có, không nên lãng phí thời gian, tiền bạc và các nguồn lực khác. Cần xây dựng những mối quan hệ tốt đẹp với gia đình, bạn bè và những người xung quanh.

Câu ca dao “Được mùa chớ phụ ngô khoai, đến khi thất bát lấy ai bạn cùng” có sự tương đồng với nhiều câu ca dao, tục ngữ khác trong kho tàng văn học dân gian Việt Nam, như: “Ăn quả nhớ kẻ trồng cây”; “Uống nước nhớ nguồn”; “Lá lành đùm lá rách”; “Có phúc cùng hưởng, có họa cùng chia”. Những câu ca dao, tục ngữ này đều hướng con người đến những giá trị tốt đẹp như lòng biết ơn, sự trân trọng, tinh thần tương thân tương ái và ý thức cộng đồng.

Câu ca dao “Được mùa chớ phụ ngô khoai, đến khi thất bát lấy ai bạn cùng” là một bài học quý giá về sự tiết kiệm, sẻ chia và tinh thần cộng đồng. Trong bối cảnh hiện đại, những bài học này vẫn còn nguyên giá trị, giúp con người sống tốt đẹp hơn, xây dựng một xã hội văn minh và phát triển bền vững. Việc hiểu và vận dụng những bài học từ câu ca dao này vào cuộc sống sẽ giúp mỗi người trở nên tốt đẹp hơn, góp phần xây dựng một xã hội văn minh, giàu lòng nhân ái./.

Bài liên quan

CÁC TIN BÀI KHÁC

Kinh tế bạc từ một tổ dân phố: Phát huy nguồn lực người cao tuổi

Kinh tế bạc từ một tổ dân phố: Phát huy nguồn lực người cao tuổi

Tại tổ dân phố số 4, phường Cầu Giấy, Hà Nội, ý tưởng thành lập tổ kinh tế bạc đang được xúc tiến nhằm kết nối kinh nghiệm, chuyên môn và nhu cầu của người cao tuổi với các hoạt động phục vụ cộng đồng. Từ những lớp hỗ trợ kỹ năng số, hoạt động chăm sóc sức khỏe và du lịch trải nghiệm đã có, khu dân cư hướng đến cách tổ chức bài bản hơn, vừa phát huy năng lực người cao tuổi, vừa nâng chất lượng đời sống.
Phú Thọ gỡ vướng vốn hỗ trợ vùng đồng bào dân tộc thiểu số

Phú Thọ gỡ vướng vốn hỗ trợ vùng đồng bào dân tộc thiểu số

Nguồn vốn chuyển tiếp còn lớn, tiến độ giải ngân chậm đang đặt ra yêu cầu tháo gỡ vướng mắc tại từng dự án ở Phú Thọ. Trong những tháng cuối năm 2026, tỉnh tập trung xử lý thủ tục, rà soát khả năng thực hiện và ưu tiên các công trình, hoạt động hỗ trợ sản xuất phục vụ người dân vùng khó khăn.
Lâm Đồng từng bước kiện toàn tổ chức quản lý, khai thác công trình thủy lợi

Lâm Đồng từng bước kiện toàn tổ chức quản lý, khai thác công trình thủy lợi

Thực hiện chủ trương sắp xếp tổ chức bộ máy, phù hợp với mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, tỉnh Lâm Đồng đang triển khai kiện toàn tổ chức quản lý, khai thác công trình thủy lợi trên địa bàn. Đến nay, nhiều công trình, nhân sự và nhiệm vụ quản lý dự án đã được chuyển giao cho các đơn vị tiếp nhận. Tuy nhiên, quá trình thực hiện vẫn còn một số khó khăn liên quan đến hồ sơ pháp lý tài sản, cơ chế tài chính và thủ tục điều chuyển.
Lâm Đồng đề xuất đầu tư hơn 461 tỷ đồng nâng cấp hệ thống cấp nước sạch vùng đồng bào dân tộc thiểu số

Lâm Đồng đề xuất đầu tư hơn 461 tỷ đồng nâng cấp hệ thống cấp nước sạch vùng đồng bào dân tộc thiểu số

Dù tỷ lệ hộ dân nông thôn được sử dụng nước hợp vệ sinh trên địa bàn tỉnh Lâm Đồng đã đạt hơn 98%, tỷ lệ sử dụng nước sạch bảo đảm theo quy chuẩn mới đạt 58,7%. Trước thực tế nhiều công trình xuống cấp, hoạt động kém bền vững, tỉnh đề xuất đầu tư xây dựng mới, nâng cấp và sửa chữa 57 công trình cấp nước trong giai đoạn 2026–2030, với tổng kinh phí dự kiến hơn 461 tỷ đồng.
Đà Nẵng: Phường Hương Trà sôi nổi các hoạt động chào mừng Ngày truyền thống MTTQ Việt Nam

Đà Nẵng: Phường Hương Trà sôi nổi các hoạt động chào mừng Ngày truyền thống MTTQ Việt Nam

Các tổ dân phố tại phường Hương Trà, TP Đà Nẵng tổ chức nhiều hoạt động văn hóa, văn nghệ, thể thao và chăm lo an sinh xã hội, góp phần lan tỏa tinh thần đại đoàn kết trong cộng đồng dân cư.
Giám đốc CATP Huế thăm, chúc mừng Đại học Huế  và Đại chủng viện Huế

Giám đốc CATP Huế thăm, chúc mừng Đại học Huế và Đại chủng viện Huế

CATP Huế thăm, chúc mừng Đại học Huế và Đại chủng viện Huế, tăng cường phối hợp, củng cố đoàn kết, góp phần xây dựng môi trường bình yên, phát triển bền vững...
Tăng cường phòng ngừa, đấu tranh với tội phạm liên quan đến khai thác khoáng sản kim loại

Tăng cường phòng ngừa, đấu tranh với tội phạm liên quan đến khai thác khoáng sản kim loại

Ngày 17/11, UBND tỉnh Lâm Đồng ban hành Công văn chỉ đạo Công an tỉnh, Sở Công Thương, Sở Nông nghiệp và Môi trường, UBND các xã, phường, đặc khu tăng cường phòng ngừa, đấu tranh với tội phạm và vi phạm pháp luật liên quan đến khoáng sản kim loại trên địa bàn tỉnh.
Giữ hồn văn hóa, lan tỏa sức mạnh đoàn kết nơi biên giới Tuy Đức

Giữ hồn văn hóa, lan tỏa sức mạnh đoàn kết nơi biên giới Tuy Đức

Văn hóa là hồn cốt của dân tộc, là sợi dây kết nối quá khứ với hiện tại, hun đúc bản sắc và sức mạnh nội sinh của mỗi cộng đồng. Với vùng đất Tây Nguyên nói chung, xã biên giới Tuy Đức nói riêng, những giá trị văn hóa truyền thống không chỉ hiện diện trong tiếng cồng chiêng, điệu múa, lễ hội, nghề dệt thổ cẩm hay những ché rượu cần bên nhà truyền thống, mà còn thấm sâu trong nếp sống, phong tục và tình đoàn kết giữa các dân tộc. Bởi vậy, gìn giữ và phát huy bản sắc văn hóa luôn được địa phương xác định là nhiệm vụ quan trọng trong hành trình xây dựng quê hương phát triển bền vững.
Đà Nẵng: Ngày hội Đại đoàn kết thắt chặt tình làng nghĩa xóm ở Vu Gia

Đà Nẵng: Ngày hội Đại đoàn kết thắt chặt tình làng nghĩa xóm ở Vu Gia

Hướng đến kỷ niệm 96 năm Ngày truyền thống Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, các khu dân cư tại xã Vu Gia tổ chức Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc gắn với Ngày Văn hóa Việt Nam năm 2026, tạo không gian giao lưu, gìn giữ bản sắc và lan tỏa tinh thần tương thân tương ái.
Hải Phòng: Kích hoạt kế hoạch diệt chuột trên hơn 223.700 ha năm 2027

Hải Phòng: Kích hoạt kế hoạch diệt chuột trên hơn 223.700 ha năm 2027

Không đợi đến khi đồng ruộng bị tàn phá mới loay hoay khắc phục, Kế hoạch diệt chuột bảo vệ sản xuất trồng trọt năm 2027 vừa được Sở Nông nghiệp và Môi trường Hải Phòng ban hành đã cho thấy bước chuyển rõ nét trong tư duy quản trị rủi ro nông nghiệp: lấy phòng ngừa chủ động làm gốc, lấy sự đồng bộ làm sức mạnh và lấy an toàn sinh thái làm thước đo bền vững.
Ấm áp, nghĩa tình lễ cưới tập thể của 12 cặp đôi công nhân xứ Nghệ

Ấm áp, nghĩa tình lễ cưới tập thể của 12 cặp đôi công nhân xứ Nghệ

Những nghi lễ giản dị trong lễ cưới nhưng vô cùng đặc biệt đối với 12 cặp đôi công nhân sau nhiều năm chờ đợi đã lan tỏa sự sẻ chia của tổ chức công đoàn Nghệ An đối với người lao động, mang ý nghĩa nhân văn sâu sắc.
Quảng Ngãi: Chủ tịch UBND tỉnh dự Ngày hội Đại đoàn kết tại thôn An Hoài

Quảng Ngãi: Chủ tịch UBND tỉnh dự Ngày hội Đại đoàn kết tại thôn An Hoài

Chủ tịch UBND tỉnh Nguyễn Đức Tâm dự Ngày hội Đại đoàn kết tại thôn An Hoài, xã Mỏ Cày, ghi nhận kết quả xây dựng khu dân cư và chăm lo an sinh xã hội.
XEM THÊM
dam-ca-mau-chi-vi-hoa
Based on MasterCMS Ultimate Edition 2026 v2.9
Quay về đầu trang
Giao diện máy tính