Nằm ở phía Đông Hà Lan, Wageningen chỉ là một thị trấn nhỏ với 17.000 dân, nhưng Đại học và Trung tâm Nghiên cứu Wageningen (WUR) tại đây lại đang nắm giữ "bộ não" của hệ thống lương thực thế giới - Nguồn: Internet.

Câu chuyện bắt đầu tại Wageningen, một thị trấn nhỏ bé ở phía Đông Hà Lan nhưng lại được mệnh danh là "Thung lũng Silicon" của nền nông nghiệp toàn cầu. Sức mạnh của Wageningen không nằm ở diện tích đất đai mà ở mô hình "Tam giác vàng" trứ danh, nơi sự cộng hưởng chặt chẽ giữa trường đại học, viện nghiên cứu và doanh nghiệp đã tạo ra một tốc độ đổi mới chóng mặt. Nhờ cơ chế này, một phát hiện về gen trong ống nghiệm có thể biến thành giống cây trồng ngoài thực địa chỉ trong vòng 18 tháng. Không chỉ dừng lại ở việc lai tạo giống, Wageningen đang định hình tương lai bằng các "nhà máy thực vật" thẳng đứng thế hệ thứ ba, nơi trí tuệ nhân tạo (AI) chăm sóc cây trồng, giúp giảm tới 90% lượng nước và loại bỏ hoàn toàn thuốc trừ sâu. Thậm chí, họ còn tạo ra các "bản sao kỹ thuật số" của từng thửa đất, dùng dữ liệu vệ tinh để thay thế cảm tính của con người, đưa ra những quyết định canh tác chính xác đến tuyệt đối.

Nếu Wageningen đại diện cho đỉnh cao tri thức sinh học, thì Netafim của Israel lại là biểu tượng cho ý chí chinh phục thiên nhiên khắc nghiệt bằng giải pháp kỹ thuật. Khởi nguồn từ phát hiện tình cờ vào thập niên 60 về việc cây cối phát triển tốt hơn nhờ tưới nhỏ giọt, Netafim đã thay đổi hoàn toàn tư duy sử dụng nước của nhân loại, chuyển từ tưới tràn lãng phí sang cấp nước chính xác cho từng bộ rễ. Hành trình của Netafim là bài học kinh điển cho sự chuyển mình của một doanh nghiệp công nghệ nông nghiệp, đi từ việc chỉ bán những đường ống nhựa đơn thuần sang cung cấp các giải pháp tưới thông minh và xuất khẩu tri thức quản trị nông học. Hệ thống hiện đại của Netafim giờ đây tích hợp cả cảm biến độ ẩm và mô hình sinh trưởng, tự động điều phối lượng nước và phân bón theo nhu cầu thực của cây, giúp tiết kiệm tới 40% nước tưới mà vẫn đảm bảo năng suất vượt trội.

Đằng sau những thành tựu công nghệ ấy là một cuộc cạnh tranh khốc liệt giữa các tập đoàn đa quốc gia trên ba mặt trận không tiếng súng. Đầu tiên là cuộc đua giành quyền kiểm soát dữ liệu, nơi dữ liệu đất đai và mùa vụ được ví như mỏ vàng mới, khiến các ông lớn như Bayer hay Corteva không tiếc tỷ đô để thâu tóm các nền tảng số hóa nhằm thiết lập luật chơi cho tương lai. Kế đến là cuộc chiến về tiêu chuẩn bền vững, khi "xanh hóa" trở thành giấy thông hành bắt buộc để chinh phục người tiêu dùng hiện đại, buộc các tập đoàn như Nestlé hay Unilever phải cam kết mạnh mẽ về nông nghiệp tái tạo và phát thải ròng bằng không. Cuối cùng là nỗ lực tái cấu trúc chuỗi cung ứng, với xu hướng rút ngắn khoảng cách từ nông trại đến bàn ăn thông qua sự trỗi dậy của các trang trại đô thị quanh các siêu thành phố.

Nhìn về tương lai, nông nghiệp thế giới đang chuyển dịch mạnh mẽ theo dòng chảy của năm xu hướng chủ đạo đan xen lẫn nhau. Đó là sự số hóa toàn diện giúp truy xuất nguồn gốc minh bạch từ đầu đến cuối; là sự đa dạng hóa nguồn đạm với sự lên ngôi của thịt thực vật và thịt nuôi cấy tế bào để giảm áp lực chăn nuôi; là sự cộng sinh giữa năng lượng và nông nghiệp khi các trang trại biến thành nơi sản xuất điện mặt trời hay sinh khối; là sự mở rộng của nông nghiệp đô thị giúp các thành phố tự chủ lương thực; và cuối cùng là kỷ nguyên dinh dưỡng cá nhân hóa, nơi thực phẩm được "may đo" theo gen và sức khỏe của từng người.

Tựu trung lại, từ câu chuyện của Wageningen đến Netafim, chúng ta nhận ra rằng bản chất của nông nghiệp đang được định nghĩa lại. Nó không còn đơn thuần là việc gieo hạt và chờ đợi, mà là khoa học về thiết kế và quản trị các hệ thống sinh học phức tạp. Những người chiến thắng trong tương lai sẽ không phải là kẻ sở hữu nhiều đất đai nhất, mà là những tổ chức có khả năng tích hợp tối ưu tri thức, công nghệ và dữ liệu để giải quyết bài toán thiên niên kỷ: Nuôi sống nhân loại mà không hủy hoại hành tinh này.