Ứng dụng khoa học công nghệ vào sản xuất nông nghiệp

Người dân xã Lý Nhân (Ninh Bình) trồng táo đại mật 06 theo hướng VietGAP cho hiệu quả cao.

Nhiều năm trước, vườn táo diện tích 2ha của gia đình anh Trần Đình Hạnh, xã Lý Nhân (Ninh Bình) canh tác theo phương pháp truyền thống, hiệu quả chưa cao, thậm chí có năm còn thất thu tới 80% do côn trùng gây hại. Từ năm 2025, gia đình anh được Trung tâm Khuyến nông quốc gia (Bộ Nông nghiệp và Môi trường) hỗ trợ chuyển giao quy trình kỹ thuật trồng giống táo đại mật 06 theo hướng VietGAP, kết hợp hệ thống giàn đỡ và nhà lưới chống côn trùng với quy mô 4.000m². Sau một thời gian sản xuất, vườn táo cho năng suất cao, chất lượng tốt, mẫu mã đẹp, thu nhập cao hơn nhiều lần so với trước kia.

Anh Hạnh cho biết: “Từ khi thực hiện trồng táo trong nhà lưới, tỷ lệ hư hỏng ít, chất lượng tốt, bảo đảm an toàn thực phẩm. Thực tế cho thấy, trồng táo trong nhà lưới và sản xuất theo hướng VietGAP giúp số lần phun thuốc bảo vệ thực vật giảm từ 18-20 lần/vụ, tiết kiệm chi phí 5-7 triệu đồng/vụ, tỷ lệ quả hư hỏng giảm xuống còn 5%, sản lượng tăng 30-40%. Không những vậy, hệ thống lưới giúp hạn chế hơn 95% côn trùng gây hại, tạo môi trường sinh trưởng thuận lợi cho cây và quả. Qua thống kê, vụ táo năm 2025, gia đình tôi thu hoạch 13 tấn quả, trừ chi phí, lợi nhuận đạt khoảng 300 triệu đồng”.

Tại tỉnh Phú Thọ, nhiều năm qua, việc ứng dụng khoa học, công nghệ vào sản xuất đã và đang tạo đà thúc đẩy phát triển nông nghiệp, cho ra những sản phẩm chất lượng tốt, tăng thu nhập cho nhân dân. Đến nay, toàn tỉnh có 648 vùng sản xuất cây trồng chủ lực với diện tích 79.000ha và hơn 7.600ha cấp mã số vùng trồng. Bên cạnh đó, 3.900ha được chứng nhận VietGAP, 153ha sản xuất theo GlobalGAP, 108ha sản xuất theo hướng hữu cơ… Anh Vũ Văn Luyến, xã Chân Mộng cho biết: “Hiện nay, gia đình tôi đang có hơn 2ha với 473 gốc bưởi Đoan Hùng. Để sản xuất đạt hiệu quả, gia đình tôi thực hiện các quy trình tỉa cành, bón phân hữu cơ, sử dụng thuốc bảo vệ sinh học phòng trừ sâu, bệnh gây hại theo hướng dẫn của cán bộ khuyến nông. Mặc dù sản xuất theo hướng này chi phí cao nhưng hiệu quả tốt hơn, đạt khoảng 400 triệu đồng/vụ, bưởi an toàn chất lượng với người tiêu dùng”.

Theo Phó Vụ trưởng Khoa học, Công nghệ và Môi trường (Bộ Nông nghiệp và Môi trường) Nguyễn Quang Tin: “Thời gian qua, các bộ, ban, ngành, địa phương, nhân dân đã và đang quan tâm đến việc ứng dụng khoa học, công nghệ vào sản xuất. Nhiều doanh nghiệp đã đầu tư xây dựng các vùng nguyên liệu tập trung, quy mô lớn, đưa các giống mới vào sản xuất, áp dụng kỹ thuật mới, ứng dụng công nghệ hiện đại gắn với chế biến, bảo quản giúp gia tăng giá trị xuất khẩu. Nhiều giống cây trồng, vật nuôi mới, thích nghi rộng được đưa vào sản xuất góp phần nâng cao năng suất, chất lượng sản phẩm. Đơn cử là cây lúa, hiện nay có hơn 80% là giống chất lượng cao giúp tăng giá trị xuất khẩu. Việc ứng dụng khoa học, công nghệ đã mang lại hiệu quả tốt, tăng khoảng 30-35% giá trị so với sản xuất truyền thống”.

Hiện nay, khoa học, công nghệ đã được ứng dụng ở tất cả các khâu trong sản xuất nông nghiệp, từ chọn tạo giống cây, con đến kỹ thuật canh tác, phân bón, thu hoạch, chế biến, bảo quản… giúp gia tăng giá trị sản phẩm. Mặc dù vậy, việc ứng dụng khoa học, công nghệ vào sản xuất còn gặp nhiều “rào cản” do thị trường tiêu thụ sản phẩm hạn hẹp, không ổn định; một số nơi trình độ tiếp cận công nghệ của nông dân hạn chế; chuyển giao tiến bộ kỹ thuật ở cơ sở chưa đồng bộ. Bên cạnh đó, đầu tư vào nông nghiệp công nghệ cao đòi hỏi kinh phí lớn cho cơ sở hạ tầng, thiết bị khiến người dân không đủ nguồn lực thực hiện. Việc ứng dụng khoa học, công nghệ vào sản xuất vẫn chiếm tỷ lệ nhỏ. Đơn cử như sản xuất theo hướng hữu cơ ở nước ta mặc dù đã đạt được những kết quả khả quan nhưng quy mô mới chỉ đạt 174.000ha, chiếm khoảng 1,4% tổng diện tích đất sản xuất nông nghiệp.

Nhằm tháo gỡ khó khăn, nhiều nhà quản lý và chuyên gia cho rằng, thời gian tới, các bộ, ngành, địa phương cần tiếp tục thực hiện các chương trình, kế hoạch, đề án, dự án về phát triển nông nghiệp ứng dụng khoa học, công nghệ; tuyên truyền, nâng cao nhận thức về vai trò của khoa học, công nghệ trong sản xuất nông nghiệp; chủ động nghiên cứu, chọn tạo những giống cây, con mới có năng suất, chất lượng cao vào sản xuất; xây dựng các vùng sản xuất tập trung, quy mô lớn, tạo điều kiện ứng dụng công nghệ để gia tăng giá trị; tiếp tục thu hút các doanh nghiệp đầu tư vào nông nghiệp công nghệ cao có liên kết sản xuất giúp nông dân tiêu thụ sản phẩm, tăng thu nhập; phát triển cơ sở hạ tầng nhằm hình thành các vùng nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao.