Lâm Đồng nghiên cứu dùng UAV định danh hơn 335.000 ha cà phê, chuẩn bị đáp ứng EUDR

Tỉnh Lâm Đồng vừa thành lập Tổ công tác liên ngành, nghiên cứu xây dựng Đề án thử nghiệm có kiểm soát việc sử dụng thiết bị bay không người lái (UAV) định danh vùng trồng, phục vụ truy xuất nguồn gốc và phát triển kinh tế không gian tầm thấp

Áp lực đáp ứng các tiêu chuẩn mới về nguồn gốc sản phẩm, đặc biệt là Quy định chống mất rừng và suy thoái rừng của Liên minh châu Âu (EUDR), đang đặt ra yêu cầu cao hơn đối với công tác quản lý vùng nguyên liệu cà phê. Không chỉ dừng ở thông tin sản lượng hay mã số vùng trồng, doanh nghiệp còn cần dữ liệu định vị địa lý đủ tin cậy để chứng minh nguồn gốc sản phẩm theo yêu cầu của thị trường nhập khẩu.

Trong bối cảnh đó, Lâm Đồng đang nghiên cứu một hướng tiếp cận mới: ứng dụng phương tiện bay không người lái (UAV) để định danh, số hóa ranh giới vùng trồng cà phê, tạo lập dữ liệu phục vụ truy xuất nguồn gốc và quản lý sản xuất.

Ngày 31/10/2026, UBND tỉnh Lâm Đồng ban hành Quyết định số 5230/QĐ-UBND, thành lập Tổ công tác xây dựng Đề án thử nghiệm có kiểm soát (Sandbox) ứng dụng UAV định danh vùng trồng cà phê, đáp ứng quy định EUDR và phục vụ phát triển kinh tế không gian tầm thấp trên địa bàn tỉnh.

Tổ công tác gồm 11 thành viên, do ông Võ Thành Công, Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ làm Tổ trưởng. Bà Phạm Thị Nhâm, Phó Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ làm Tổ phó thường trực; ông Vũ Đình Cường, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường làm Tổ phó. Thành viên còn lại là đại diện lãnh đạo các sở, ngành, Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh, Công an tỉnh và Văn phòng UBND tỉnh.

Theo Tờ trình số 5546/TTr-SKHCN ngày 29/10/2026 của Sở Khoa học và Công nghệ, Lâm Đồng hiện có khoảng 335.178,5 ha cà phê, thuộc nhóm địa phương có diện tích cà phê lớn của cả nước. Với quy mô vùng nguyên liệu này, việc định danh và số hóa ranh giới sản xuất được đặt ra như một giải pháp nhằm cung cấp dữ liệu định vị địa lý (geolocation), phục vụ hồ sơ thẩm định theo EUDR.

Quy định EU 2023/1115 về các sản phẩm không gây mất rừng và suy thoái rừng, được sửa đổi bởi Quy định (EU) 2025/2650, theo lộ trình nêu trong Tờ trình của Sở Khoa học và Công nghệ, dự kiến áp dụng từ ngày 30/12/2026 đối với doanh nghiệp vừa và lớn, từ ngày 30/6/2027 đối với doanh nghiệp nhỏ và siêu nhỏ.

Mốc thời gian này khiến việc chuẩn bị dữ liệu vùng trồng trở thành yêu cầu cấp thiết đối với chuỗi cung ứng cà phê. Khi các tiêu chuẩn truy xuất nguồn gốc ngày càng chặt chẽ, dữ liệu về vị trí, ranh giới vùng sản xuất có vai trò quan trọng trong việc chứng minh tính minh bạch của nguyên liệu, hỗ trợ doanh nghiệp duy trì khả năng tiếp cận thị trường xuất khẩu.

Tuy nhiên, ứng dụng UAV trong định danh vùng trồng không đơn thuần là trang bị thiết bị bay để ghi nhận hình ảnh. Đây là nhiệm vụ liên ngành, liên quan đến quản lý sản xuất nông nghiệp, công nghệ số, dữ liệu không gian, an toàn bay, quốc phòng, an ninh và bảo vệ dữ liệu cá nhân. Vì vậy, Tổ công tác được thành lập nhằm tạo đầu mối phối hợp, rà soát cơ sở pháp lý, điều kiện thực tế và tham mưu phương án xây dựng Đề án.

Một trong những nhiệm vụ trọng tâm của Tổ công tác là nghiên cứu phương án kỹ thuật và cơ chế thử nghiệm có kiểm soát. Các nội dung được đặt ra gồm xác định khu vực, hành lang bay dự kiến; xây dựng giải pháp quản lý hoạt động bay không người lái (UTM); nghiên cứu hạ tầng và nền tảng dữ liệu định danh vùng trồng, trong đó có dữ liệu mã số vùng trồng và dữ liệu định vị địa lý phục vụ truy xuất nguồn gốc theo EUDR.

Quá trình này phải bảo đảm phù hợp với Nghị định số 288/2025/NĐ-CP của Chính phủ về quản lý tàu bay không người lái và phương tiện bay khác, đồng thời đáp ứng các yêu cầu về an toàn bay, quốc phòng, an ninh, an toàn thông tin và bảo vệ dữ liệu cá nhân.

Đáng chú ý, quyết định thành lập Tổ công tác nêu rõ hoạt động bay thử nghiệm chỉ được thực hiện sau khi được cơ quan có thẩm quyền cấp phép theo quy định. Việc thành lập Tổ công tác cũng không đồng nghĩa với việc UAV đã được phép hoạt động thử nghiệm trên thực địa.

Sự tham gia của đại diện Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh và Công an tỉnh ngay từ giai đoạn xây dựng Đề án cho thấy yêu cầu kiểm soát chặt chẽ hoạt động bay được đặt song song với mục tiêu ứng dụng công nghệ. Theo hồ sơ trình, việc cấp phép bay thuộc thẩm quyền của Bộ Quốc phòng hoặc Bộ Công an đối với phương tiện của lực lượng Công an. Do đó, phương án thử nghiệm cần được rà soát đầy đủ về hành lang pháp lý và điều kiện bảo đảm trước khi triển khai.

Bên cạnh việc hoàn thiện giải pháp kỹ thuật, Tổ công tác còn có nhiệm vụ nghiên cứu, tham mưu cơ chế, chính sách thuộc thẩm quyền của tỉnh hoặc kiến nghị cấp có thẩm quyền xem xét; đề xuất phương án huy động các nguồn lực hợp pháp và hoàn thiện hồ sơ trình cấp có thẩm quyền quyết định.

Trước khi trình UBND tỉnh, đề xuất thành lập Tổ công tác đã được Sở Nội vụ thẩm định. Cơ quan này đánh giá việc thành lập đầu mối phối hợp liên ngành là cần thiết, góp phần bảo đảm tính thống nhất, tiến độ và chất lượng trong quá trình xây dựng Đề án. Sở Khoa học và Công nghệ sau đó đã tiếp thu, hoàn thiện dự thảo quyết định theo các ý kiến thẩm định.

Theo phân công, Sở Khoa học và Công nghệ là cơ quan thường trực, chịu trách nhiệm tham mưu chương trình, kế hoạch công tác, tổng hợp và theo dõi tiến độ xây dựng Đề án. Các thành viên thực hiện nhiệm vụ theo chức năng, thẩm quyền của cơ quan, đơn vị mình; Tổ công tác hoạt động theo chế độ kiêm nhiệm và tự giải thể sau khi hoàn thành nhiệm vụ.

Từ quy mô hơn 335.000 ha cà phê, bài toán đặt ra với Lâm Đồng không chỉ là ứng dụng một công nghệ mới, mà còn là xây dựng hệ thống dữ liệu vùng trồng có khả năng phục vụ quản lý, truy xuất nguồn gốc và đáp ứng yêu cầu của thị trường. Việc nghiên cứu sử dụng UAV có thể mở ra thêm công cụ quản lý hiện đại, nhưng hiệu quả thực tế sẽ phụ thuộc vào chất lượng dữ liệu, tính đồng bộ giữa các cơ quan, khả năng kết nối với hệ thống quản lý vùng trồng và việc tuân thủ đầy đủ các quy định về hoạt động bay.

Quyết định thành lập Tổ công tác vì vậy mới là bước khởi đầu về tổ chức để nghiên cứu, hoàn thiện Đề án. Khả năng đưa công nghệ này vào thực tiễn sẽ còn phụ thuộc vào kết quả xây dựng phương án, quyết định của cấp có thẩm quyền và các điều kiện cấp phép cần thiết./.