Trồng đậu tương muộn: Điều chỉnh kỹ thuật để giảm thiểu rủi ro năng suất

Cây đậu tương gieo muộn có thể giảm tới 25% số đốt so với gieo sớm

Đối mặt với việc biến đổi khí hậu làm gia tăng hiện tượng mưa kéo dài và ngập úng đầu vụ, nhiều nông dân tại Hoa Kỳ buộc phải gieo trồng đậu tương muộn hơn so với khung thời vụ tối ưu. Điều này khiến thời gian sinh trưởng của cây bị rút ngắn, ảnh hưởng trực tiếp đến số lượng đốt thân, số quả và năng suất cuối vụ. Trung bình, cây đậu tương gieo muộn có thể giảm tới 25% số đốt so với gieo sớm, làm giảm khả năng hình thành quả và tích lũy sinh khối. Các số liệu thực nghiệm cho thấy, nếu gieo trồng vào đầu tháng 6, năng suất đậu tương vẫn có thể đạt trên 90% so với gieo vào đầu tháng 5, trong điều kiện thời tiết thuận lợi trong giai đoạn sinh trưởng sau đó. Tuy nhiên, nếu tiếp tục trì hoãn đến cuối tháng 6, năng suất có thể giảm khoảng 25% so với thời điểm gieo sớm.

Một trong những giải pháp kỹ thuật quan trọng nhất khi trồng muộn là tăng mật độ gieo. Do cây đậu tương phát triển thấp hơn và ít nhánh hơn trong điều kiện sinh trưởng rút ngắn, việc tăng số cây trên đơn vị diện tích giúp bù đắp số lượng quả bị giảm. Các chuyên gia khuyến cáo tăng mật độ gieo tối thiểu 10% khi gieo sau giữa tháng 6, với mức khoảng 200.000 hạt trên mỗi acre trong điều kiện hàng hẹp. Bên cạnh đó, thu hẹp khoảng cách hàng cũng được xem là biện pháp hiệu quả nhằm tận dụng ánh sáng và tăng khả năng che phủ mặt đất. Thực nghiệm cho thấy năng suất có thể tăng thêm 14% khi sử dụng khoảng cách hàng 15 inch so với 30 inch trong điều kiện gieo muộn vào cuối tháng 6.

Quản lý dinh dưỡng và bảo vệ thực vật cũng đóng vai trò quan trọng trong điều kiện gieo trồng muộn

Việc lựa chọn giống cũng cần được cân nhắc kỹ lưỡng. Trong phần lớn trường hợp, không cần thay đổi giống ngắn ngày nếu việc gieo trồng chỉ chậm đến đầu hoặc giữa tháng 6. Tuy nhiên, nếu thời điểm gieo muộn hơn, nông dân có thể chuyển sang giống có thời gian sinh trưởng ngắn hơn khoảng 0,5 đến 1 nhóm chín để giảm nguy cơ gặp sương giá cuối vụ. Ngoài các yếu tố kỹ thuật trên, quản lý dinh dưỡng và bảo vệ thực vật cũng đóng vai trò quan trọng trong điều kiện gieo trồng muộn. Các chương trình sử dụng thuốc trừ nấm và côn trùng hợp lý có thể kéo dài thời gian sinh trưởng sinh thực của cây, từ đó cải thiện trọng lượng hạt và năng suất thu hoạch. Theo các nghiên cứu, mỗi miligam tăng thêm trong trọng lượng hạt có thể giúp tăng khoảng 1 giạ trên mỗi acre năng suất.

Nhìn chung, mặc dù trồng đậu tương muộn làm giảm tiềm năng năng suất, các biện pháp điều chỉnh kỹ thuật như tăng mật độ gieo, thu hẹp khoảng cách hàng và lựa chọn giống phù hợp có thể giúp giảm thiểu rủi ro đáng kể. Trong điều kiện sản xuất nông nghiệp ngày càng chịu tác động của thời tiết cực đoan, việc linh hoạt áp dụng các giải pháp kỹ thuật sẽ là chìa khóa để duy trì hiệu quả kinh tế và ổn định sản lượng.