ki-niem-15-voaa
Thứ sáu 20/11/2026 13:23Thứ sáu 20/11/2026 13:23 Hotline: 0326.050.977Hotline: 0326.050.977 Email: toasoan@tapchihuucovietnam.vnEmail: [email protected]

Tag

Giống dê bản địa Ireland duy trì nguồn gene quý suốt 3.000 năm

Tăng
aa
Giảm
Chia sẻ Facebook
Bình luận
In bài viết
Nghiên cứu khoa học mới nhất đã xác nhận giống dê Ireland cổ (Old Irish Goat) có mối liên hệ di truyền trực tiếp với quần thể dê từng sinh sống tại đây từ cách đây 3.000 năm. Khám phá này khẳng định đây là nguồn gene bản địa thuần chủng, tồn tại liên tục suốt hàng nghìn năm.
Giống dê bản địa Ireland duy trì nguồn gene quý suốt 3.000 năm
Hình minh họa - Nguồn: Printerest.

Giống dê Ireland cổ không chỉ là một phần di sản mà còn mang mã gene đặc trưng của tổ tiên từ cách đây 3 thiên niên kỷ. Qua phân tích các di cốt di truyền, các nhà khoa học phát hiện giống dê quý hiếm hiện nay có sự tương đồng DNA mạnh mẽ nhất với quần thể dê cuối thời kỳ Đồ đồng. Sự tồn tại không bị gián đoạn này càng làm tăng tính cấp thiết của việc bảo tồn giống dê đang đứng trước nguy cơ tuyệt chủng – một “báu vật sống” từ quá khứ nông nghiệp của Ireland.

Nghiên cứu do Đại học Dublin (UCD) phối hợp với Đại học Queen's Belfast và các chuyên gia quốc tế thực hiện, công bố trên Tạp chí Khoa học Khảo cổ học. Công trình kết hợp giữa sinh học phân tử và khảo cổ học này mang đến góc nhìn mới về lịch sử canh tác, đồng thời củng cố lập luận bảo tồn giống dê Old Irish Goat như một minh chứng sống động cho các cộng đồng nông nghiệp sơ khai.

Phát hiện di cốt dê cổ nhất Ireland

Các chuyên gia đã kiểm tra mẫu xương dê tìm thấy tại pháo đài Haughey (hạt Armagh) – một pháo đài trên đồi có niên đại khoảng năm 1100-900 trước Công nguyên, cùng các mẫu vật từ thị trấn thời Trung cổ Carrickfergus (hạt Antrim).

Bằng phương pháp định tuổi bằng đồng vị carbon phóng xạ kết hợp xét nghiệm gene và protein, nhóm nghiên cứu xác nhận các mẫu vật thời Đồ đồng này là di cốt dê cổ nhất từng được xác định tại Ireland. Khi so sánh bộ gene của chúng với các giống dê hiện đại, sự tương đồng gần nhất thuộc về giống dê Ireland cổ đang bị đe dọa nghiêm trọng.

"Việc kết hợp di truyền học, phân tích protein và khảo cổ học đã cho phép chúng ta phục dựng hình ảnh các loài động vật từ hàng nghìn năm trước. Hậu duệ của chúng vẫn đang sống cùng chúng ta như một phần di sản sinh học văn hóa," Phó Giáo sư Kevin Daly, Trường Nông nghiệp và Khoa học Thực phẩm, đồng tác giả nghiên cứu cho biết.

Sức sống của dê hoang Ireland

Trong lịch sử, dê Ireland (an Gabhar Fiáin) chiếm vị trí độc đáo trong văn hóa địa phương. Hiện nay, chúng vẫn tồn tại trong những đàn nhỏ sống hoang dã, biểu tượng cho sự kiên cường của vùng nông thôn nhờ khả năng chống chịu tốt, gặm cỏ trên các vùng đất cằn cỗi và cho nguồn sữa giàu dinh dưỡng.

Sự hiện diện của loài dê đã in đậm dấu ấn trong các lễ hội và nếp sống nông thôn truyền thống của người dân Ireland suốt hàng thế kỷ. Điển hình là Hội chợ Puck ở Killorglin (hạt Kerry), một trong những lễ hội lâu đời nhất nước này. Mỗi tháng Tám, một con dê núi sẽ được phong làm "Vua Puck" cai quản lễ hội. Dù nguồn gốc còn gây tranh cãi, lễ hội này phản ánh mối liên kết sâu sắc giữa loài dê với bản sắc cộng đồng Ireland.

“Dù trải qua hàng nghìn năm với nhiều thay đổi về phương pháp canh tác, những con dê này vẫn giữ được mối liên hệ di truyền đáng kinh ngạc với tổ tiên,” Tiến sĩ Jolijn Erven, đồng tác giả chính của nghiên cứu chia sẻ.

Phân tích protein và vật chất di truyền

Để đảm bảo tính chính xác, các nhà nghiên cứu đã sử dụng phương pháp "dấu vân tay protein" (ZooMS) để xác định loài thông qua các dấu vết nhỏ của collagen được bảo tồn. Sau đó, họ giải trình tự DNA cổ đại, so sánh với hàng trăm giống dê hiện đại trên toàn thế giới. Kết quả khẳng định sự liên tục đáng kể của quần thể dê trên đảo suốt hơn 30 thế kỷ.

Nghiên cứu cũng chỉ ra sự suy giảm đa dạng di truyền gần đây. Trong khi dê thời Trung cổ có biến dị di truyền rộng, giống dê hiện đại lại cho thấy dấu hiệu giao phối cận huyết rõ rệt. Các nhà khoa học nhận định đây là hậu quả của hiện tượng "nút thắt cổ chai" di truyền do số lượng cá thể sụt giảm mạnh trong những thập kỷ gần đây.

“Đây là cột mốc quan trọng, cung cấp bằng chứng khoa học xác nhận giống dê Old Irish Goat là một phần sống động của di sản cổ xưa. Nó nhấn mạnh sự cấp thiết phải bảo vệ giống vật nuôi này,” bà Sinead Keane, đại diện Hiệp hội Old Irish Goat nhấn mạnh.

Đồng tác giả chính, Tiến sĩ Judith Findlater (Đại học Queen's Belfast), đã qua đời trước khi nghiên cứu được công bố. Một phần công trình này là kết quả từ nghiên cứu tiến sĩ của bà về thời Trung cổ tại Carrickfergus.

Bài liên quan

USDA phê duyệt giống ngô biến đổi gen mới, giảm thiệt hại hàng tỷ USD mỗi năm

USDA phê duyệt giống ngô biến đổi gen mới, giảm thiệt hại hàng tỷ USD mỗi năm

Bộ Nông nghiệp Hoa Kỳ (USDA) vừa phê duyệt một giống ngô biến đổi gen mới có khả năng chống lại sâu rễ ngô, một trong những dịch hại nguy hiểm nhất đối với cây trồng này. Quyết định được kỳ vọng giúp nông dân giảm tổn thất năng suất, tối ưu chi phí phòng trừ và tăng hiệu quả sản xuất trong bối cảnh áp lực sâu bệnh ngày càng gia tăng.
Cao Bằng: Nghiệm thu Đề tài “Nghiên cứu bảo tồn và phát triển nguồn gen cây mận Sam Thàng, huyện Hạ Lang”

Cao Bằng: Nghiệm thu Đề tài “Nghiên cứu bảo tồn và phát triển nguồn gen cây mận Sam Thàng, huyện Hạ Lang”

Chiều 30/3/2026, Sở Khoa học và Công nghệ Cao Bằng họp Hội đồng tư vấn đánh giá, nghiệm thu cuối kỳ Đề tài "Nghiên cứu bảo tồn và phát triển nguồn gen cây mận Sam Thàng huyện Hạ Lang" do Trung tâm đào tạo, nghiên cứu giống cây trồng và vật nuôi thực hiện.
Công nghệ chỉnh sửa gen mở ra bước nhảy năng suất ngô trong kỷ nguyên nông nghiệp số

Công nghệ chỉnh sửa gen mở ra bước nhảy năng suất ngô trong kỷ nguyên nông nghiệp số

Sau cuộc cách mạng công nghệ sinh học vào thập niên 1980 giúp năng suất ngô tăng mạnh, các chuyên gia nông nghiệp dự báo một làn sóng công nghệ mới, đặc biệt là chỉnh sửa gen và phân tích dữ liệu, sẽ tiếp tục tạo ra bước đột phá tương tự. Những tiến bộ này được kỳ vọng giúp ngành trồng trọt tại Hoa Kỳ nâng cao sản lượng, tối ưu chi phí và thích ứng tốt hơn với biến đổi khí hậu.
Nghệ An chủ động nguồn nước, mở rộng sản xuất giảm phát thải vụ Xuân 2027

Nghệ An chủ động nguồn nước, mở rộng sản xuất giảm phát thải vụ Xuân 2027

Chuẩn bị vụ Xuân 2027, Nghệ An yêu cầu chủ động phòng, chống hạn ngay từ đầu vụ, tổ chức sản xuất đúng thời vụ và tăng ứng dụng kỹ thuật. Cùng với bảo đảm diện tích, năng suất, tỉnh chú trọng nhân rộng mô hình lúa giảm phát thải, phát triển sản xuất theo tiêu chuẩn và liên kết tiêu thụ nông sản.
TP.HCM: Triệt phá đường dây phân bón giả quy mô lớn, khởi tố 11 bị can

TP.HCM: Triệt phá đường dây phân bón giả quy mô lớn, khởi tố 11 bị can

Hơn 2.157 tấn phân bón cùng nhiều máy móc, vật tư phục vụ sản xuất bị tạm giữ khi Công an TP.HCM triệt phá đường dây sản xuất, buôn bán phân bón giả do Nguyễn Hồng Lam cầm đầu. Đến nay, 11 bị can đã bị khởi tố về tội sản xuất, buôn bán hàng giả là phân bón.
Gia Lai: Ia Hrú phát huy thế mạnh, nâng tầm giá trị nông nghiệp

Gia Lai: Ia Hrú phát huy thế mạnh, nâng tầm giá trị nông nghiệp

Với diện tích gieo trồng gần 8.900 ha cùng thế mạnh về cà phê, hồ tiêu, sầu riêng và chăn nuôi, xã Ia Hrú đang từng bước phát huy tiềm năng sản xuất nông nghiệp, thúc đẩy liên kết tiêu thụ nông sản, hướng đến nâng cao giá trị kinh tế và thu nhập cho người dân.
Đà Nẵng: Tam Xuân chuyển động trên nhiều lĩnh vực phát triển

Đà Nẵng: Tam Xuân chuyển động trên nhiều lĩnh vực phát triển

Tam Xuân, TP Đà Nẵng ghi nhận kết quả trong sản xuất, chuyển đổi số và quản lý đất đai, đồng thời thúc đẩy du lịch cộng đồng gắn với biển Tam Tiến.
Xuất khẩu nông, lâm, thủy sản đạt 56,3 tỷ USD sau 9 tháng

Xuất khẩu nông, lâm, thủy sản đạt 56,3 tỷ USD sau 9 tháng

Sau 9 tháng năm 2026, xuất khẩu nông, lâm, thủy sản đạt 56,3 tỷ USD, tăng 7,8% so với cùng kỳ năm trước. Kết quả sản xuất lúa và thủy sản tiếp tục tăng trưởng, tạo cơ sở để ngành nông nghiệp đẩy mạnh các nhiệm vụ trong quý IV, phấn đấu hoàn thành mục tiêu xuất khẩu cả năm từ 74 tỷ USD trở lên.
Gạo Ông Cua ST25 giành giải Nhì tại cuộc thi “Gạo ngon nhất thế giới 2026”

Gạo Ông Cua ST25 giành giải Nhì tại cuộc thi “Gạo ngon nhất thế giới 2026”

Gạo Ông Cua ST25 của Việt Nam giành giải Nhì cuộc thi “Gạo ngon nhất thế giới 2026” diễn ra tại Philippines ngày 9/10. Kết quả tiếp tục khẳng định sự hiện diện của gạo thơm Việt Nam tại sân chơi quốc tế.

CÁC TIN BÀI KHÁC

TH lần thứ hai được xác nhận kỷ lục cụm trang trại bò sữa công nghệ cao

TH lần thứ hai được xác nhận kỷ lục cụm trang trại bò sữa công nghệ cao

Cụm trang trại bò sữa của Tập đoàn TH tại Nghệ An lần thứ hai được Liên minh Kỷ lục Thế giới (World Records Union) xác nhận là “Cụm trang trại bò sữa tập trung ứng dụng công nghệ cao với quy trình khép kín lớn nhất thế giới”. Cùng với quy mô sản xuất, doanh nghiệp tiếp tục đầu tư công nghệ quản lý đàn, số hóa chuỗi sản xuất và tái sử dụng chất thải trong hoạt động chăn nuôi.
Bé sơ sinh suy hô hấp nặng hồi phục sau 12 ngày điều trị tại Huế

Bé sơ sinh suy hô hấp nặng hồi phục sau 12 ngày điều trị tại Huế

Bé gái sơ sinh ở phường Thuận An, TP Huế nhập viện trong tình trạng suy hô hấp nặng, tăng áp động mạch phổi và tổn thương nhiều cơ quan sau cuộc sinh ngoài dự kiến tại nhà. Đến ngày điều trị thứ 12 tại Bệnh viện Trung ương Huế, trẻ tự thở, tỉnh táo và được nuôi dưỡng hoàn toàn bằng sữa mẹ.
Metaverse: Từ không gian ảo đến ứng dụng thực tế

Metaverse: Từ không gian ảo đến ứng dụng thực tế

Metaverse mở ra khả năng học tập, làm việc và giao thương trong những không gian số có tính tương tác cao. Với nông nghiệp và kinh tế nông thôn, công nghệ này có thể hỗ trợ đào tạo kỹ thuật, giới thiệu vùng sản xuất và kết nối thị trường, nếu được triển khai phù hợp với nhu cầu thực tế.
Bí thư xã livestream bán quýt, mở thêm đầu ra cho nông sản Vân Sơn

Bí thư xã livestream bán quýt, mở thêm đầu ra cho nông sản Vân Sơn

Khoảng 2.000 đơn đặt mua, tương ứng hơn 10 tấn quýt, được ghi nhận sơ bộ sau phiên livestream kéo dài 8 giờ của Bí thư Đảng ủy xã Vân Sơn (Phú Thọ) Nguyễn Duy Tư. Từ hoạt động giới thiệu sản phẩm ngay tại vườn, người trồng quýt có thêm cơ hội tiếp cận khách hàng và làm quen với phương thức bán hàng trên nền tảng số.
Phú Thọ nâng năng lực cung ứng giống, bảo tồn nguồn gen quý

Phú Thọ nâng năng lực cung ứng giống, bảo tồn nguồn gen quý

Rà soát cơ sở vật chất, hoàn thiện tổ chức hoạt động và tăng cường ứng dụng công nghệ trong nghiên cứu, sản xuất giống là những nhiệm vụ Phó Chủ tịch UBND tỉnh Phú Thọ Đinh Công Sứ giao Trung tâm Phát triển Nông – lâm nghiệp và Thủy sản tại buổi làm việc ngày 5/11.
Phẫu thuật ROBOT: bước tiến mới trong đào tạo và chuyển giao kỹ thuật y học hiện đại

Phẫu thuật ROBOT: bước tiến mới trong đào tạo và chuyển giao kỹ thuật y học hiện đại

Lần đầu tiên tại Việt Nam, mô hình thực nghiệm phẫu thuật robot trực tuyến được triển khai giữa Bệnh viện Trung ương Huế và Bệnh viện Đa khoa Vạn Hạnh (TP HCM).
Lâm Đồng nghiên cứu dùng UAV định danh hơn 335.000 ha cà phê, chuẩn bị đáp ứng EUDR

Lâm Đồng nghiên cứu dùng UAV định danh hơn 335.000 ha cà phê, chuẩn bị đáp ứng EUDR

Với diện tích cà phê khoảng 335.178,5 ha, Lâm Đồng đang đứng trước yêu cầu chuẩn hóa dữ liệu vùng trồng để đáp ứng các quy định mới của thị trường xuất khẩu. Tỉnh Lâm Đồng vừa thành lập Tổ công tác liên ngành, nghiên cứu xây dựng Đề án thử nghiệm có kiểm soát việc sử dụng thiết bị bay không người lái (UAV) định danh vùng trồng, phục vụ truy xuất nguồn gốc và phát triển kinh tế không gian tầm thấp.
BVTW Huế cơ sở 2 ghép thận thành công - Dấu mốc mới của y tế chuyên sâu

BVTW Huế cơ sở 2 ghép thận thành công - Dấu mốc mới của y tế chuyên sâu

Lần đầu tiên BVTW Huế cơ sở 2 đã thực hiện ghép thận thành công, mở rộng cơ hội điều trị, nâng cao chất lượng chăm sóc sức khỏe và hướng tới phát triển bền vững
Đưa khoa học, công nghệ thành động lực tăng trưởng nông nghiệp

Đưa khoa học, công nghệ thành động lực tăng trưởng nông nghiệp

Lấy năng suất, chất lượng, hiệu quả kinh tế và thu nhập của người dân làm thước đo, Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng yêu cầu nghiên cứu khoa học phải giải quyết những bài toán cụ thể của sản xuất. Trước ngày 20/11/2026, mỗi địa phương phía Nam lựa chọn 3–5 bài toán ưu tiên để phối hợp triển khai.
Đẩy mạnh phát triển vùng chuyên canh, hướng đến nền nông nghiệp công nghệ cao và bền vững

Đẩy mạnh phát triển vùng chuyên canh, hướng đến nền nông nghiệp công nghệ cao và bền vững

Với 6 ngành hàng nông sản chủ lực cùng hơn 107.300 ha sản xuất ứng dụng công nghệ cao, Lâm Đồng đang từng bước hình thành các vùng chuyên canh tập trung, nâng cao chất lượng nông sản và gia tăng giá trị sản xuất. Tuy nhiên, yêu cầu phát triển bền vững đặt ra nhiều nhiệm vụ về tổ chức lại sản xuất, hoàn thiện hạ tầng, tăng cường liên kết chuỗi và đẩy mạnh ứng dụng khoa học, công nghệ.
Quảng Ninh: Ứng dụng công nghệ enzyme, nâng giá trị chả mực .

Quảng Ninh: Ứng dụng công nghệ enzyme, nâng giá trị chả mực .

Ứng dụng công nghệ enzyme trong chế biến mực đang mở ra hướng đi mới cho các hợp tác xã, doanh nghiệp thủy sản tại Quảng Ninh. Không chỉ góp phần chuẩn hóa quy trình sản xuất, công nghệ này còn giúp cải thiện chất lượng sản phẩm, tận dụng nguồn nguyên liệu và nâng cao giá trị thủy sản địa phương.
Làm chủ công nghệ sinh học, bắt đầu từ bài toán của nhà nông

Làm chủ công nghệ sinh học, bắt đầu từ bài toán của nhà nông

Giống chống chịu tốt hơn, chế phẩm giúp giảm chi phí, công nghệ biến phụ phẩm thành nguyên liệu có giá trị… là những nhu cầu cụ thể mà công nghệ sinh học cần giải quyết. Năng lực làm chủ công nghệ phải được chứng minh bằng sản phẩm có thể sản xuất, tiêu thụ và mang lại lợi ích cho người sử dụng.
XEM THÊM
dam-ca-mau-chi-vi-hoa
Based on MasterCMS Ultimate Edition 2026 v2.9
Quay về đầu trang
Giao diện máy tính