Chuyển đổi số về ruộng đồng: ​​​​​​Mở lối cho nông nghiệp hiện đại, bền vững

Anh Nguyễn Tiến Hà sử dụng phần mềm điều khiển từ xa để tưới nước tự động cho vườn bưởi.

​​Khi nông dân chủ động làm chủ công nghệ

Nếu trước đây, hoạt động canh tác nông nghiệp trên địa bàn tỉnh chủ yếu dựa vào kinh nghiệm thì hiện tại nhiều nông dân đã quen với việc ứng dụng khoa học, công nghệ vào sản xuất.

Tại xã Tân Phước 2, phần lớn người trồng lúa đã sử dụng drone (thiết bị bay không người lái) để gieo sạ, phun xịt thuốc, bón phân. Giữa cánh đồng lúa ở ấp Tân Hưng Tây, xã Tân Phước 2, những chiếc drone bay đều trên ruộng, thay cho bóng dáng người nông dân.

Trên nhiều cánh đồng, dấu chân người nông dân gần như không còn hiện diện trên mặt ruộng. Gia đình anh Đỗ Thanh Hùng (ấp Tân Hưng Tây) hiện đang canh tác 3,9 ha lúa.

Theo anh Hùng, trước đây, nông dân làm ruộng chủ yếu lấy công làm lời, sử dụng sức người nhiều nên khá vất vả. Tuy nhiên, giờ đây, gia đình anh và nhiều nông dân tại địa phương đều thuê drone để gieo sạ, phun xịt thuốc, bón phân.

Theo Sở Khoa học và Công nghệ tỉnh Đồng Tháp, thời gian qua, công tác CĐS trong các ngành, lĩnh vực ưu tiên được tỉnh triển khai quyết liệt, góp phần nâng cao hiệu lực quản lý, điều hành và chất lượng dịch vụ công.

Trong nông nghiệp, tập trung phát triển nông nghiệp công nghệ cao, thông minh; quản lý mã số vùng trồng trên phần mềm, cập nhật nhật ký canh tác điện tử; ứng dụng phần mềm chuyên ngành về phòng, chống thiên tai; hỗ trợ đưa sản phẩm nông nghiệp lên sàn thương mại điện tử, truy xuất nguồn gốc bằng mã QR.

Anh Hùng chia sẻ: “Làm ruộng bây giờ không còn tốn nhiều sức như trước đây. Nhờ công nghệ phát triển nên nông dân chỉ cần mang giống, vật tư đến ruộng là có người điều khiển máy bay không người lái gieo sạ, xịt thuốc thay sức người”.

Anh Ngô Vĩnh Khang, chủ một drone tại xã Tân Phước 2 cho biết, chi phí thuê drone để gieo sạ lúa là 40.000 đồng/công, xịt thuốc 15.000 đồng/công. Tại địa phương, hiện có khoảng 80% nông dân thuê drone để gieo sạ, phun xịt thuốc và bón phân.

“Nông dân tại địa phương đã đẩy mạnh ứng dụng công nghệ vào sản xuất, không còn sản xuất truyền thống như trước đây. Việc ứng dụng công nghệ vào sản xuất giúp người dân đỡ vất vả hơn”, anh Khang chia sẻ.

Còn tại xã Đồng Sơn, tỉnh Đồng Tháp, thời gian gần đây, nông dân cũng đã đẩy mạnh ứng dụng khoa học, công nghệ vào sản xuất. Gia đình ông Trương Văn Trung (ấp Bình Hòa Đông, xã Đồng Sơn) gắn bó gần cả đời người với ruộng đồng.

Hơn ai hết, ông Trung đã thấu hiểu nỗi vất vả của người nông dân khi quanh năm “bán mặt cho đất, bán lưng cho trời”. Trước sự phát triển của khoa học - kỹ thuật như hiện nay, ông cũng dần nắm bắt và áp dụng vào sản xuất.

Vụ thu đông 2025 là vụ đầu tiên gia đình ông thuê drone xịt thuốc cho 9 công lúa. Theo ông Trung, khi phun thuốc bằng drone, lúa ít đổ ngã hơn.

Đặc biệt, trong thời điểm lúa trổ hay chín nếu phun thuốc theo phương pháp truyền thống sẽ dẫn đến nguy cơ đổ ngã cho lúa nhiều hơn.

Ông Trung chia sẻ: “Một vụ lúa tôi thuê drone xịt thuốc 4 lần. So với thuê người phun thuốc bằng bình máy trước đây, xịt thuốc bằng drone tiết kiệm chi phí một chút.

Chưa kể, làm ruộng ngày càng khó kiếm công lao động. Xịt thuốc bằng drone này chỉ cần điện thoại là người ta mang máy đến xịt cho mình liền.

Ngoài trồng lúa, tôi còn trồng 1 ha bắp, cũng thuê drone để xịt thuốc. Áp dụng công nghệ vào sản xuất giúp tôi không tốn nhiều công sức như trước đây”.

Không chỉ nông dân trồng lúa, hiện nhiều nông dân canh tác cây ăn trái trên địa bàn tỉnh cũng đã chủ động ứng dụng CĐS vào sản xuất. Gia đình anh Nguyễn Tiến Hà (phường Mỹ Tho, tỉnh Đồng Tháp) có trồng khoảng 5 công bưởi da xanh.

Để giảm chi phí đi lại và tiện lợi trong sản xuất, gia đình anh Hà đã đầu tư mạng internet tại vườn bưởi và lắp đặt thiết bị điều khiển từ xa để tưới nước tự động cho vườn.

“Ứng dụng công nghệ vào sản xuất rất tiện lợi cho việc canh tác. Mình chỉ cần ngồi ở nhà mở phần mềm lên và bấm nút tưới, không cần đến vườn”, anh Hà nói.

​​​​​​Mở lối cho nông nghiệp hiện đại, bền vững

Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường (NN&MT) tỉnh Đồng Tháp, thời gian qua, trên địa bàn tỉnh đã phát triển các mô hình ứng dụng AI và CĐS nông nghiệp. Điển hình như mô hình Nuôi cá tra ứng dụng công nghệ thông minh.

Anh Đỗ Thanh Hùng thuê drone gieo sạ lúa hè thu.

Trong những năm gần đây, nhiều doanh nghiệp và cơ sở nuôi trồng thủy sản đã ứng dụng công nghệ cảm biến và hệ thống phân tích dữ liệu để giám sát môi trường ao nuôi.

Các thiết bị cảm biến được lắp đặt trong ao nuôi nhằm theo dõi liên tục các chỉ số như: Nhiệt độ nước, độ pH, hàm lượng oxy hòa tan, độ đục của nước.

Dữ liệu từ các cảm biến được phân tích để phát hiện sớm các biến động bất thường của môi trường nước. Khi các thông số vượt ngưỡng cho phép, hệ thống sẽ đưa ra cảnh báo để người nuôi kịp thời điều chỉnh.

Việc áp dụng các giải pháp công nghệ trong nuôi cá tra giúp giảm thiểu rủi ro dịch bệnh, tối ưu hóa chi phí sản xuất và nâng cao năng suất nuôi trồng.

Hay nhiều nhà vườn đã ứng dụng các công nghệ thông minh trong sản xuất hoa, kiểng nhằm nâng cao chất lượng sản phẩm.

Một số mô hình đã triển khai như: Hệ thống tưới nước tự động kết hợp cảm biến độ ẩm; hệ thống điều khiển nhiệt độ và ánh sáng trong nhà lưới; quản lý sản xuất và tiêu thụ hoa, kiểng trên nền tảng số.

Những ứng dụng này giúp tối ưu hóa quy trình chăm sóc cây trồng, giảm chi phí lao động và nâng cao chất lượng hoa, kiểng.

Đồng thời, việc số hóa dữ liệu vùng trồng hoa cũng hỗ trợ cơ quan quản lý trong công tác quy hoạch phát triển ngành hoa, kiểng và thúc đẩy du lịch nông nghiệp.

Theo Sở NN&MT, trong thời gian tới, tỉnh định hướng phát triển nông nghiệp sinh thái là trọng tâm, nông dân văn minh là chủ thể, nông thôn hiện đại là nền tảng.

Theo đó, Đồng Tháp sẽ tập trung phát triển nền nông nghiệp sinh thái hài hòa giữa kinh tế - xã hội - môi trường, dựa trên đa dạng hóa mô hình sản xuất tạo giá trị cao, phát triển nông nghiệp quy mô lớn gắn với liên kết chuỗi giá trị; đẩy mạnh ứng dụng khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và CĐS nhằm nâng cao năng suất, chất lượng và sức cạnh tranh của sản phẩm nông nghiệp.

Địa phương sẽ lấy đổi mới sáng tạo, khoa học, công nghệ và cải cách thể chế làm động lực để phát triển người nông dân văn minh.

Trọng tâm là xây dựng đội ngũ nông dân chuyên nghiệp, từng bước hình thành lớp nông dân có tư duy thị trường, chủ động chuyển đổi mô hình sản xuất, có tinh thần trách nhiệm, hợp tác và kết nối.

Theo lãnh đạo Sở NN&MT tỉnh Đồng Tháp, trong thời gian tới, ngành Nông nghiệp sẽ tiếp tục ứng dụng các tiến bộ khoa học, kỹ thuật vào sản xuất nông nghiệp theo hướng công nghệ cao, chú trọng nông nghiệp thông minh, thích ứng biến đổi khí hậu…