Chợ phiên trâu, bò Trà Lĩnh, huyện Trùng Khánh. Ảnh Quốc Sơn.

Chợ phiên trâu, bò Trà Lĩnh nhóm họp vào các ngày 4, 9, 14, 19, 24, 29 âm lịch hàng tháng, chợ diễn ra sôi động, nhộn nhịp trên diện tích 2 ha tại xóm Bản Khum, thị trấn Hùng Quốc, huyện Trùng Khánh. Theo ông Đặng Văn Dũng, chủ một bãi trông giữ xe ô tô tư nhân tại chợ trâu, bò Trà Lĩnh, những năm gần đây do nhu cầu thị trường tăng cao, phiên chợ trâu, bò Trà Lĩnh nhóm họp đến 3 ngày (2 ngày trước phiên chợ chính và 1 ngày chính của phiên chợ), mà mỗi ngày chợ phiên có hơn 1.000 con trâu bò được tiêu thụ. Các thương lái mua, bán đến từ nhiều tỉnh, thành trong nước như: Lạng Sơn, Bắc Kạn, Thái Nguyên, Hà Giang, Tuyên Quang, Vĩnh Phúc, Phú Thọ, Thanh Hoá, Nghệ An, Hà Nội…

“Khách đến chợ mua trâu, bò cũng rất đa dạng, mục đích khác nhau, người tìm mua những con trâu, bò to khỏe, dáng đẹp cân đối để về nuôi thành trâu, bò chọi hay phục vụ nhu cầu sản xuất của gia đình, người thì tìm mua trâu, bò về để giết mổ làm thịt, kinh doanh cung cấp cho các nhà hàng... Nhưng khách hàng mua số lượng lớn trâu, bò tại chợ vẫn là khách từ Trung Quốc sang và các thương lái trong nước mua để vận chuyển sang bên kia biên giới bán. Một điều lạ ở chợ này, thương lái vận chuyển trâu, bò từ các tỉnh dưới xuôi lên bán, nhưng lại có khách đến từ các tỉnh đó lên mua vận chuyển ngược lại. Còn lệ phí vào chợ được chủ đầu tư, quản lý chợ thu 30 nghìn đồng mỗi con trâu, bò”. Ông Đặng Văn Dũng cho biết.

Ông Vũ Trọng Khôi, thương lái đến từ Nghệ An cho hay, gần chục năm nay, cứ đến phiên chợ trâu, bò Trà Lĩnh, hai bố con tôi thay nhau thuê xe ô tô chở 15 - 20 con trâu từ quê nhà Nghệ An đến chợ này bán. Con trâu đực to, khỏe, dáng đẹp bán 40 triệu - 45 triệu đồng/con, trâu cái đẹp mã bán 30 triệu - 35 triệu đồng/con. Mỗi con trâu, bò bán trừ mọi chi phí lãi hơn 1 triệu đồng.

Vợ chồng ông Hoàng Văn Chiến, dân tộc Mông, xã Mã Ba, huyện Hà Quảng (Cao Bằng) nuôi bò vỗ béo, mỗi năm bán gần 60 con bò tại chợ trâu, bò Trà Lĩnh, huyện Trùng Khánh. Ảnh Quốc Sơn.

Hai vợ chồng ông Hoàng Văn Chiến, dân tộc Mông, xã Mã Ba, huyện Hà Quảng (Cao Bằng) vừa bán 2 con bò chọi, mỗi con trọng lượng hơn 400 kg, với giá 35 triệu đồng/con cho khách ở huyện Mèo Vạc (Hà Giang) cho hay, chợ phiên trâu, bò Trà Lĩnh nào hai vợ chồng tôi cũng đem bò chọi đến bán và tìm mua những con bò khỏe, dáng đẹp, cân đối về nuôi vỗ béo. Sau 2 – 3 tháng nuôi vỗ béo, mỗi con đạt trọng lượng hơn 400 kg thành bò chọi lại đem đến chợ bán cho khách có nhu cầu. Một năm gia đình tôi nuôi vỗ béo và bán gần 60 con bò chọi, mỗi con lãi gần 2 triệu đồng. Giờ gia đình đã mua ô tô tải để làm thêm dịch vụ vận chuyển trâu, bò đến chợ, cước vận chuyển mỗi con từ xã Mã Ba, huyện Hà Quảng và các xã lân cận đến chợ trâu, bò Trà Lĩnh là 150 nghìn đồng. Nếu trâu, bò của khách được tôi vận chuyển mà không bán được sẽ được chở về không tính cước.

Chợ trâu, bò Trà Lĩnh không chỉ thu hút các thương lái ở các địa phương trong tỉnh và nhiều tỉnh, thành khác đến mua bán trâu, bò, cùng với việc tạo thu nhập cho nhiều người dân địa phương với các hoạt động kinh doanh dịch vụ như: Trông giữ xe ô tô; hàng quán ăn uống; bán thức ăn trâu, bò; vệ sinh môi trường… Mà nơi đây còn được nhiều người dân địa phương trong tỉnh đến chợ chỉ muốn được hòa mình vào khung cảnh sôi động của phiên chợ, được ngắm nhìn, cùng người mua, người bán vui vẻ bàn luận những con trâu, bò to khỏe, dáng đẹp như một niềm vui về thành quả sản xuất, được gặp gỡ, trao đổi kinh nghiệm chăn nuôi và tham khảo giá cả thị trường hay chỉ đơn thuần là đến… “chơi chợ” để được trò chuyện, giao lưu với những người thân quen…

Ông Nông Văn Tiến, thị trấn Hùng Quốc, huyện Trùng Khánh cho hay, chợ trâu, bò Trà Lĩnh là phiên chợ nổi tiếng, lớn nhất miền Bắc. Phiên chợ nào tôi cũng đến… “chơi chợ” như tìm niềm vui trong cuộc sống. Mặc dù không có nhu cầu mua bán trâu, bò nhưng mỗi khi đến… “chơi chợ” được gặp nhiều người cùng sở thích trao đổi kinh nghiệm sản xuất, chăn nuôi gia súc, được tìm hiểu cách chọn giống trâu, bò và được giao lưu gặp gỡ, thăm hỏi những người thân quen…, đã cho tôi những cảm xúc phấn chấn, háo hức.

Những nét đẹp độc đáo của phiên chợ trâu, bò Trà Lĩnh mà ông Tiến cho hay đã làm nên giá trị bản sắc văn hóa cốt lõi, hội tụ những nét đẹp thuần hậu, độc đáo của phiên chợ vùng cao Cao Bằng. Chợ trâu, bò Trà Lĩnh không chỉ tạo sinh kế cho người dân mà hơn thế nó góp phần vào giữ gìn, phát triển nghề chăn nuôi gia súc truyền thống, thúc đẩy kinh tế địa phương phát triển.