![]() |
| Ảnh minh hoạ |
Nguồn gốc của ngày 8/3 gắn liền với phong trào đấu tranh của nữ công nhân vào cuối thế kỷ XIX, đầu thế kỷ XX tại các nước phương Tây. Trong bối cảnh xã hội công nghiệp còn nhiều bất công, phụ nữ phải làm việc trong điều kiện khắc nghiệt với đồng lương rẻ mạt và thời gian lao động kéo dài. Những cuộc biểu tình đòi tăng lương, giảm giờ làm, cải thiện điều kiện làm việc đã diễn ra mạnh mẽ. Năm 1910, tại Hội nghị Phụ nữ quốc tế ở Copenhagen (Đan Mạch), nhà hoạt động cách mạng người Đức Clara Zetkin đã đề xuất chọn một ngày trong năm làm Ngày Quốc tế Phụ nữ nhằm đoàn kết phụ nữ toàn thế giới trong cuộc đấu tranh vì quyền lợi của mình. Đề xuất đó được ủng hộ rộng rãi và từ năm 1911, ngày này bắt đầu được tổ chức ở nhiều quốc gia.
Trải qua hơn một thế kỷ, ngày 8/3 không còn chỉ gắn với phong trào công nhân mà đã trở thành biểu tượng toàn cầu cho quyền bình đẳng giới. Năm 1975, Liên Hợp Quốc chính thức công nhận và kêu gọi các quốc gia thành viên kỷ niệm Ngày Quốc tế Phụ nữ, khẳng định vai trò trung tâm của phụ nữ trong sự phát triển bền vững, hòa bình và thịnh vượng của nhân loại. Từ đó đến nay, mỗi năm ngày 8/3 đều có một chủ đề riêng, nhấn mạnh những vấn đề như trao quyền kinh tế, xóa bỏ bạo lực giới, thúc đẩy sự tham gia của phụ nữ trong lãnh đạo và khoa học - công nghệ.
Ý nghĩa lớn nhất của ngày 8/3 nằm ở tinh thần bình đẳng và tôn trọng. Bình đẳng không chỉ là việc phụ nữ có quyền bầu cử, quyền học tập hay quyền lao động như nam giới, mà còn là cơ hội phát triển toàn diện, được lắng nghe và được công nhận xứng đáng. Trong xã hội hiện đại, phụ nữ đã và đang đảm nhiệm nhiều vị trí quan trọng: từ lãnh đạo chính trị, nhà khoa học, doanh nhân, đến những người lao động bình dị nơi nhà máy, đồng ruộng. Họ góp phần quyết định vào sự tăng trưởng kinh tế, tiến bộ xã hội và gìn giữ các giá trị văn hóa truyền thống.
Tại Việt Nam, ngày 8/3 còn gắn liền với truyền thống yêu nước, kiên cường của phụ nữ Việt. Lịch sử dân tộc từng ghi dấu hình ảnh Hai Bà Trưng phất cờ khởi nghĩa, Bà Triệu với câu nói hào hùng, hay những nữ anh hùng trong hai cuộc kháng chiến bảo vệ Tổ quốc. Trong thời bình, phụ nữ tiếp tục phát huy vai trò “giỏi việc nước, đảm việc nhà”, tích cực tham gia vào mọi lĩnh vực của đời sống xã hội. Tổ chức Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam đã có nhiều hoạt động thiết thực nhằm bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của phụ nữ, hỗ trợ khởi nghiệp, xóa đói giảm nghèo, xây dựng gia đình hạnh phúc.
Bên cạnh ý nghĩa chính trị - xã hội, ngày 8/3 còn mang giá trị nhân văn sâu sắc trong đời sống thường nhật. Đây là dịp để mỗi người con bày tỏ lòng biết ơn đối với mẹ - người đã hy sinh thầm lặng vì gia đình; để người chồng thể hiện sự sẻ chia, yêu thương đối với vợ; để đồng nghiệp, bạn bè gửi đến nhau những lời chúc tốt đẹp. Những bó hoa tươi, những món quà nhỏ hay chỉ đơn giản là lời cảm ơn chân thành đều góp phần làm cho ngày này thêm ấm áp và ý nghĩa.
Tuy nhiên, ý nghĩa của ngày 8/3 không nên chỉ dừng lại ở hình thức tặng quà hay những lời chúc xã giao. Điều quan trọng hơn cả là hành động cụ thể nhằm thúc đẩy bình đẳng giới trong đời sống hằng ngày. Đó có thể là việc chia sẻ công việc gia đình giữa các thành viên; tạo điều kiện để phụ nữ học tập, nâng cao trình độ; lên tiếng trước những hành vi bạo lực, phân biệt đối xử. Khi bình đẳng trở thành nhận thức và thói quen trong từng gia đình, từng cơ quan, xã hội mới thực sự phát triển bền vững.
Trong bối cảnh toàn cầu hóa và cách mạng công nghiệp 4.0, phụ nữ đứng trước nhiều cơ hội nhưng cũng không ít thách thức. Khoảng cách thu nhập giữa nam và nữ vẫn tồn tại ở nhiều nơi; định kiến giới đôi khi vẫn là rào cản vô hình. Vì vậy, ngày 8/3 nhắc nhở cộng đồng quốc tế tiếp tục nỗ lực để xây dựng môi trường làm việc an toàn, công bằng; khuyến khích phụ nữ tham gia vào các lĩnh vực khoa học, công nghệ, kỹ thuật và toán học; bảo đảm tiếng nói của phụ nữ trong quá trình hoạch định chính sách.
Có thể nói, ngày 8/3 là sự kết tinh của lịch sử đấu tranh, của khát vọng công bằng và của tình yêu thương. Đó là ngày để xã hội nhìn nhận rõ hơn vai trò không thể thay thế của phụ nữ; để mỗi người tự soi lại cách ứng xử của mình đối với mẹ, với chị em và với những người phụ nữ xung quanh. Khi phụ nữ được tôn trọng và trao quyền, gia đình sẽ hạnh phúc hơn, cộng đồng sẽ nhân ái hơn và quốc gia sẽ thịnh vượng hơn.
Vì thế, ý nghĩa sâu xa của ngày 8/3 không chỉ nằm trong một ngày lễ, mà còn là thông điệp xuyên suốt về sự bình đẳng, tiến bộ và nhân văn. Tôn vinh phụ nữ cũng chính là tôn vinh những giá trị tốt đẹp của xã hội – nơi mọi người, dù là nam hay nữ, đều có cơ hội phát huy tài năng và sống trọn vẹn với ước mơ của mình./.