Xuất khẩu nông lâm thủy sản Việt Nam năm 2024: Kỷ lục mới, vị thế mới

VASEP dự báo, năm 2025, xuất khẩu thủy sản có thể đạt 11 tỷ USD. Ảnh: VASEP

Theo Tổng cục Thống kê, tổng kim ngạch xuất khẩu: 62,4 tỷ USD, tăng 18,5% so với năm 2023. Xuất siêu: 18,6 tỷ USD, tăng 53,1% so với năm 2023. Các mặt hàng chủ lực: Gạo, tôm, cá tra, cà phê, rau quả, gỗ và các sản phẩm gỗ. Những con số này không chỉ thể hiện sự tăng trưởng về mặt giá trị mà còn cho thấy sự nỗ lực vượt bậc của toàn ngành trong bối cảnh kinh tế thế giới có nhiều biến động.

Chính phủ đã triển khai nhiều chính sách hỗ trợ phát triển nông nghiệp, như khuyến khích ứng dụng công nghệ cao, hỗ trợ tín dụng cho nông dân và doanh nghiệp, xúc tiến thương mại và mở rộng thị trường xuất khẩu; Các doanh nghiệp đã chủ động đầu tư vào công nghệ chế biến, nâng cao chất lượng sản phẩm, đa dạng hóa thị trường và xây dựng thương hiệu. Nông dân cũng đã tích cực áp dụng các tiến bộ khoa học kỹ thuật vào sản xuất, nâng cao năng suất và chất lượng nông sản.

Các FTA mà Việt Nam đã ký kết, đặc biệt là CPTPP và EVFTA, đã mở ra nhiều cơ hội tiếp cận thị trường mới với thuế suất ưu đãi, tạo động lực mạnh mẽ cho xuất khẩu nông lâm thủy sản;Nhu cầu tiêu thụ nông sản trên thế giới vẫn tiếp tục tăng, đặc biệt là các sản phẩm chất lượng cao và an toàn vệ sinh thực phẩm. Việt Nam đã tận dụng tốt cơ hội này để đẩy mạnh xuất khẩu; Việc ứng dụng công nghệ vào sản xuất, chế biến và quản lý chất lượng đã giúp nâng cao năng suất, giảm chi phí và đáp ứng các tiêu chuẩn khắt khe của thị trường quốc tế.

Bên cạnh những thành tựu đạt được, ngành xuất khẩu nông lâm thủy sản Việt Nam vẫn còn đối mặt với nhiều thách thức: Biến đổi khí hậu gây ra nhiều hiện tượng thời tiết cực đoan như hạn hán, lũ lụt, xâm nhập mặn, ảnh hưởng đến năng suất và chất lượng nông sản. Các nước nhập khẩu ngày càng áp đặt nhiều tiêu chuẩn khắt khe về chất lượng, an toàn vệ sinh thực phẩm và nguồn gốc xuất xứ, gây khó khăn cho xuất khẩu.

Việt Nam phải cạnh tranh với nhiều quốc gia khác trên thị trường nông sản thế giới, đặc biệt là các nước có lợi thế về giá thành và sản lượng. Chuỗi giá trị nông sản còn nhiều khâu yếu, liên kết giữa nông dân và doanh nghiệp chưa chặt chẽ, dẫn đến hiệu quả sản xuất và kinh doanh chưa cao. Hệ thống logistics còn hạn chế, chi phí vận chuyển cao, ảnh hưởng đến khả năng cạnh tranh của nông sản Việt Nam.

Ảnh minh họa.

Để tiếp tục phát triển bền vững và khai thác tối đa tiềm năng xuất khẩu, ngành nông lâm thủy sản Việt Nam trong năm tới cần tập trung vào các giải pháp sau: Đẩy mạnh tái cơ cấu ngành, chuyển đổi từ sản xuất theo số lượng sang chất lượng, giá trị gia tăng cao và bền vững. Tăng cường đầu tư vào nghiên cứu và ứng dụng công nghệ cao vào sản xuất, chế biến và bảo quản nông sản.

Xây dựng chuỗi giá trị liên kết chặt chẽ giữa nông dân, doanh nghiệp và các bên liên quan, đảm bảo hài hòa lợi ích và nâng cao hiệu quả sản xuất kinh doanh. Đầu tư vào nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, cải thiện hạ tầng logistics, xây dựng thương hiệu và xúc tiến thương mại. Triển khai các giải pháp thích ứng với biến đổi khí hậu, như chuyển đổi cơ cấu cây trồng vật nuôi, xây dựng hệ thống thủy lợi và phòng chống thiên tai. Tiếp tục mở rộng thị trường xuất khẩu, tránh phụ thuộc vào một thị trường duy nhất.

Năm 2024 đã chứng kiến sự bứt phá mạnh mẽ của ngành xuất khẩu nông lâm thủy sản Việt Nam, đạt được những thành tựu ấn tượng. Tuy nhiên, để duy trì đà tăng trưởng và phát triển bền vững, ngành cần tiếp tục đối mặt và vượt qua những thách thức, đồng thời tận dụng tối đa các cơ hội. Với những nỗ lực không ngừng, ngành nông lâm thủy sản Việt Nam sẽ tiếp tục khẳng định vị thế quan trọng trong nền kinh tế và trên thị trường quốc tế, góp phần vào sự phát triển chung của đất nước./.