Khâu phân loại trái chín để chế biến cà phê chất lượng cao ở Đắk Lắk.

Cà phê là một trong những mặt hàng nông sản xuất khẩu chủ lực của Việt Nam, đóng góp quan trọng vào tăng trưởng kinh tế, tạo sinh kế cho hàng triệu nông hộ, đặc biệt ở khu vực Tây Nguyên. Việc lập kỷ lục xuất khẩu mới không chỉ phản ánh sự phục hồi mạnh mẽ của ngành cà phê sau nhiều biến động, mà còn khẳng định vị thế ngày càng vững chắc của Việt Nam trên bản đồ cà phê thế giới.

Kết thúc niên vụ 2024-2025 (tính từ tháng 10/2024 đến tháng 9/2025), Việt Nam xuất khẩu hơn 1,5 triệu tấn cà phê, tăng 1,8% so với niên vụ trước. Dù khối lượng tăng không nhiều, nhưng nhờ giá xuất khẩu tăng mạnh, kim ngạch xuất khẩu đạt trên 8,4 tỷ USD, tăng tới 55,5%, lập kỷ lục mới trong lịch sử ngành.

Theo VICOFA, động lực chính cho mức tăng trưởng ấn tượng này đến từ giá xuất khẩu bình quân đạt 5.610 USD/tấn, cao hơn 52,7% so với niên vụ 2023-2024. Trong nước, giá cà phê nhân xô nhiều thời điểm vượt 130.000 đồng/kg, mức cao nhất từ trước đến nay. Giá tăng đã khuyến khích nông dân mở rộng sản xuất, đầu tư chăm sóc vườn cây và áp dụng kỹ thuật thâm canh, góp phần nâng cao năng suất, chất lượng hạt cà phê.

Châu Âu tiếp tục là thị trường tiêu thụ lớn nhất của cà phê Việt Nam, với hơn 710.000 tấn, chiếm 47,2% tổng khối lượng xuất khẩu và đạt kim ngạch trên 4 tỷ USD (46,7%). Trong đó, 27 quốc gia thuộc Liên minh châu Âu (EU) chiếm 40,1% tổng sản lượng và 39,4% kim ngạch xuất khẩu cà phê của Việt Nam. Bên cạnh đó, các thị trường như Mỹ, Nhật Bản, Nga, Hàn Quốc cũng duy trì sức mua ổn định, góp phần quan trọng vào tăng trưởng chung.

Về sản xuất, tổng sản lượng cà phê niên vụ 2024-2025 ước đạt gần 29,5 triệu bao, tương đương hơn 1,7 triệu tấn, tăng hơn 9% so với niên vụ trước. Kết quả này có được nhờ thời tiết thuận lợi, đồng thời giá cà phê cao giúp người dân tăng cường đầu tư vào chăm sóc và tái canh cây trồng.

Tại các vùng trọng điểm như Đắk Lắk, Gia Lai, Lâm Đồng, Đắk Nông, nông dân đã mạnh dạn thay thế các vườn cà phê già cỗi bằng giống mới có năng suất, chất lượng cao. Các giống Robusta thực sinh (TRS1) và giống ghép (TR4, TR9...) do Viện Khoa học Kỹ thuật Nông lâm nghiệp Tây Nguyên nghiên cứu, chọn lọc đang được nhân rộng, giúp cây thích ứng tốt hơn với biến đổi khí hậu và cho sản lượng ổn định.

Theo nhận định của VICOFA, giá cà phê thế giới được dự báo vẫn duy trì ở mức cao trong thời gian tới, mở ra cơ hội lớn để ngành cà phê Việt Nam tiếp tục bứt phá. Tuy nhiên, để phát triển bền vững, ngành cần tập trung vào chế biến sâu, đa dạng hóa sản phẩm và nâng cao chất lượng, hướng đến xây dựng thương hiệu quốc gia cho cà phê Việt Nam, giảm dần phụ thuộc vào xuất khẩu nguyên liệu thô.

VICOFA cho rằng, việc hình thành các vùng nguyên liệu đạt chuẩn, tăng tỷ lệ cà phê chế biến và thúc đẩy mô hình hợp tác giữa doanh nghiệp – nông dân – nhà khoa học sẽ là hướng đi chiến lược, giúp hạt cà phê Việt Nam không chỉ đứng vững mà còn vươn lên mạnh mẽ trên thị trường quốc tế.