Nhiều trường hợp vi phạm liên quan đến việc san lấp trái phép trên đất nông nghiệp đã được UBND xã Đại Thanh lập biên bản và xử lý theo đúng pháp luật.

Những ‘điểm đen’ được điểm mặt

Trong tiến trình đô thị hóa mạnh mẽ của TP. Hà Nội, đất nông nghiệp thường xuyên rơi vào tầm ngắm của các hoạt động kinh doanh tự phát. Tại xã Đại Thanh, thực trạng hàng chục nghìn mét vuông đất canh tác và mặt nước nuôi trồng thủy sản bị san lấp công khai đã dấy lên một làn sóng phẫn nộ trong dư luận. Những vùng đệm sinh thái vốn có chức năng điều hòa nguồn nước bông dưng biến thành những bãi ‘đất chết’, phủ đầy phế thải xây dựng và các kho bãi quy mô lớn.

Tiếng máy nổ, bụi bặm từ các xe chở vật liệu ra vào liên tục không chỉ làm đảo lộn không gian yên bình của vùng quê mà còn là bằng chứng cho một quy trình “biến đất” có tổ chức, bất chấp các quy định pháp luật.

Hệ lụy sinh thái là điều dễ dàng nhìn thấy đất bị nén chặt, thoái hóa, hệ thống tiêu thoát nước bị phá vỡ dẫn đến nguy cơ ngập úng cục bộ. Nhưng nghiêm trọng hơn cả chính là sự ‘xói mòn’ niềm tin của người dân vào sự nghiêm minh của chính quyền cơ sở khi các công trình trái phép ngang nhiên tồn tại.

Các trường hợp vi phạm đã được UBND xã Đại Thanh tuyên truyền, yêu cầu khắc phục và trả lại đúng hiện trạng ban đầu.

Ngay sau khi nhận được phản ánh từ báo chí và chỉ đạo từ Sở Nông nghiệp và Môi trường TP. Hà Nội, UBND xã Đại Thanh đã thực hiện cuộc tổng rà soát theo Quyết định số 686/QĐ-UBND. Kết quả cho thấy, những sai phạm kéo dài qua nhiều thời kỳ, đặc biệt là tại các khu vực giáp ranh và đất nông nghiệp giao cho hộ gia đình.

Tại khu vực sau nhà văn hóa thôn Siêu Quần, đoàn kiểm tra xác định có 5 hộ kinh doanh vật liệu xây dựng (VLXD). Trong đó, đáng chú ý có những trường hợp như ông Lê Văn Tiến và ông Lưu Văn Dũng đã kinh doanh VLXD tự phát trên đất nông nghiệp diện tích hàng nghìn mét vuông từ khi còn là xã Tả Thanh Oai (cũ) cho đến nay.

Tại khu vực giáp tuyến đường Đại Thanh (đoạn qua xã Vĩnh Quỳnh cũ), tình trạng đổ thải trái phép cũng diễn ra phức tạp. Trường hợp ông Nguyễn Quang Tài, dù thuê đất cho mục đích sản xuất nông nghiệp, nhưng thực tế đã xảy ra hành vi hủy hoại đất, làm biến dạng địa hình bằng cách san lấp đất hỗn hợp và đổ phế thải xây dựng. Những cái tên này không chỉ là đối tượng bị xử phạt hành chính mà còn là minh chứng cho sự nhờn luật khi lợi ích cá nhân được đặt trên lợi ích cộng đồng.

Cùng với đó, xã Đại Thanh khẩn trương siết chặt công tác quản lý Nhà nước về đất đai trên địa bàn, tăng cường kiểm tra, phòng ngừa nguy cơ tái diễn tình trạng san lấp trái phép.

‘Thanh kiếm’ pháp luật và bài học về đạo đức quản lý

Trước thực trạng này, UBND xã Đại Thanh đã đưa ra những biện pháp mang tính răn đe mạnh mẽ hơn. Chủ tịch UBND xã đã ban hành Quyết định số 1603/QĐ-UBND về việc thành lập các điểm chốt chống đổ phế thải và lắp đặt camera giám sát tại các tuyến đường trọng điểm như đường Đại Thanh, Tả Thanh Oai và lối vào thôn Vĩnh Ninh. Việc thiết lập các barie ngăn chặn xe tải trọng lớn chở vật liệu trái phép cũng là một bước đi thực tế để bảo vệ hạ tầng và môi trường.

Đặc biệt, ngày 7/12/2025, HĐND xã Đại Thanh đã thông qua Nghị quyết số 22/NQ-HĐND về Đề án “Bố trí các điểm tập kết rác thải sinh hoạt và vật liệu xây dựng, phế thải xây dựng tạm thời”. đây là giải pháp căn cơ nhằm giải quyết nhu cầu đổ thải phát sinh từ quá trình đô thị hóa, thay vì để người dân và doanh nghiệp "đổ trộm" ra môi trường vì thiếu chỗ tập kết.

Tuy nhiên, thông điệp quan trọng nhất mà chính quyền gửi đi chính là sự kiên quyết xử lý hình sự đối với các trường hợp tái phạm. Với các trường hợp cố tình vi phạm, UBND xã sẽ xây dựng hồ sơ đề nghị cơ quan công an xử lý theo Luật Tố tụng hình sự… đây không còn là lời cảnh báo suông mà là sự thực thi trách nhiệm trước nhân dân.

Vụ việc tại xã Đại Thanh là một ‘phép thử’ đối với năng lực và đạo đức của bộ máy quản lý cấp cơ sở. Một câu hỏi lớn vẫn cần được trả lời thỏa đáng là tại sao hàng chục nghìn mét vuông đất bị san gạt rầm rộ mà chính quyền địa phương lại không kịp thời ngăn chặn ngay từ đầu? Sự buông lỏng hay dung túng, dù dưới bất kỳ hình thức nào, cũng đều là mảnh đất màu mỡ cho sai phạm nảy mầm.

Trong khi đó, Luật Đất đai 2024 đã quy định rất rõ các hình thức xử phạt từ phạt tiền theo diện tích, buộc khôi phục hiện trạng ban đầu, cho đến thu hồi đất nếu bỏ hoang hoặc sử dụng sai mục đích. Còn trong nội hàm của Luật Thủ đô 2024, thậm chí còn cho phép tăng mức phạt lên gấp 2 lần đối với các hành vi vi phạm đất đai nhằm tăng tính răn đe. Quyết sách đã có, vấn đề còn lại nằm ở ý chí thực thi.

Bảo vệ từng tấc đất nông nghiệp, từng mặt nước ao hồ không chỉ là bảo vệ sinh kế của người nông dân, mà là bảo vệ tương lai của chính chúng ta. Đại Thanh cần phải chuyển mình từ một ‘điểm nóng’ vi phạm thành một hình mẫu về sự thức tỉnh trong quản lý.

Sự phát triển bền vững không thể được xây dựng trên nền tảng của những bãi phế thải xây dựng hay những nhà xưởng trái phép. Mỗi mét vuông đất bị xâm hại là một vết thương để lại cho thế hệ mai sau. Đã đến lúc tinh thần thượng tôn pháp luật phải được thực thi một cách tuyệt đối, để những cánh đồng Đại Thanh lại xanh màu hy vọng, chứ không phải xám xịt màu phế thải.