Xem xét truy cứu trách nhiệm hình sự về hành vi khai thác khoáng sản trái phép của DNTN Quang Vũ

Khu vực đá đã bị khai thác tại Mỏ đá của DNTN Quang Vũ

Khai thác vượt phạm vi cấp phép

UBND xã Tuy Đức cho biết, thông qua công tác kiểm tra, rà soát địa bàn và thực thi nhiệm vụ quản lý tài nguyên khoáng sản, các cơ quan chức năng xã Tuy Đức đã tiến hành kiểm tra hiện trường tại khu vực Thôn 6. Qua quá trình đo đạc thực tế bằng thiết bị vệ tinh GNSS RTK EFIX F7, tổ công tác phát hiện DNTN Quang Vũ (do bà Nguyễn Phương Thụy làm Giám đốc) đã thực hiện hành vi bóc tách tầng phủ và khai thác đá làm vật liệu xây dựng thông thường tại 04 vị trí với tổng diện tích 1428,2 m2.

Toàn bộ diện tích 1428,2 m2 bị tác động đều nằm ngoài phạm vi ranh giới được cấp phép theo các Giấy phép số 11/UBND ngày 10/7/2008 và số 11/UBND ngày 19/8/2015 của UBND tỉnh Đắk Nông (cũ). Tổng khối lượng khoáng sản nguyên khai đã bị lấy đi khỏi hiện trường ước tính là 6151,4 m3. Tại hiện trường, tổ công tác đã lập biên bản tạm giữ và niêm phong các phương tiện gồm: 01 xe ben, 02 máy múc Hyundai, 01 máy xúc lật, 01 hệ thống máy nghiền sàng và 15 m3 đá thành phẩm. Hiện tang vật đang được giao cho doanh nghiệp tự bảo quản tại chỗ dưới sự giám sát niêm phong của chính quyền địa phương.

Vượt thẩm quyền xử lý

Theo Điều 5 Nghị định 189/2025/NĐ-CP của Chính phủ, Chủ tịch UBND xã hiện có quyền phạt tiền đến 50% mức tối đa đối với lĩnh vực tương ứng (tương đương tối đa 1.000.000.000 đồng đối với tổ chức trong lĩnh vực khoáng sản). Đồng thời, cấp xã có quyền tịch thu tang vật, phương tiện có giá trị không vượt quá 02 lần mức tiền phạt thẩm quyền.

Tuy nhiên, vụ việc có tính chất đặc thù khi giá trị khoáng sản (6.151,4 m3 đá) ước tính theo Bảng giá tính thuế tài nguyên khai thác năm 2026 trên địa bàn tỉnh Lâm Đồng tại Quyết định số 08/2026/QĐ-UBND ngày 30/01/2026 của UBND tỉnh Lâm Đồng (Đá hỗn hợp sau nổ mìn, đá xô bồ:120.200 đồng/m3) đã lên tới gần 1 tỷ đồng. Con số này chưa bao gồm giá trị của hệ thống máy móc cơ giới thực hiện hành vi vi phạm. Căn cứ Điều 227 Bộ Luật hình sự năm 2015 (sửa đổi, bổ sung năm 2017), hành vi khai thác khoáng sản trị giá từ 500.000.000 đồng trở lên có dấu hiệu cấu thành tội phạm.

Dấu hiệu né trách nhiệm !?

Theo UBND xã Tuy Đức, vụ việc vi phạm đã diễn ra trong thời gian dài. Doanh nghiệp lợi dụng việc diện tích vi phạm nằm trong khu vực nhận chuyển nhượng lại từ Công ty TNHH Ngọc Vy năm 2007 để giải trình sai lệch. Doanh nghiệp cho rằng các hố đào và hiện trạng thay đổi là do Công ty Ngọc Vy thực hiện từ trước khi bàn giao mỏ, Doanh nghiệp đang thực hiện khắc phục tồn tại, vi phạm trong hoạt động khoáng sản theo Thông báo số 2754TB-ĐCKS ngày 09/10/2020 của Tổng Cục Khoáng Sản và Quyết định xử phạt số 38/QĐ-XPVPHC ngày 12/10/2022 của Chánh Thanh Tra Sở Tài Nguyên và Môi Trường tỉnh Đắk Nông, nhằm né tránh trách nhiệm về khối lượng khoáng sản đã khai thác trái phép.

UBND xã Tuy Đức hiện không có hồ sơ khai thác, bản đồ hiện trạng mỏ và biên bản bàn giao mốc giới chi tiết giữa Công ty Ngọc Vy và DNTN Quang Vũ thời điểm năm 2007-2008. Việc thiếu hụt dữ liệu lịch sử này khiến chính quyền xã gặp khó khăn trong việc đối chứng và bác bỏ lập luận của doanh nghiệp về nguồn gốc các vị trí khai thác mới phát sinh.

Hệ thống máy móc bị tạm giữ là các phương tiện cơ giới hạng nặng (đặc biệt là dàn máy nghiền sàng và máy múc bánh xích) không thể di dời về kho bãi của xã do hạn chế về phương tiện vận chuyển chuyên dụng và hạ tầng kho bãi. Việc giao doanh nghiệp tự bảo quản tiềm ẩn rủi ro rất cao về việc vi phạm niêm phong, tẩu tán linh kiện hoặc bí mật hoạt động vào ban đêm. Khó khăn trong việc giám sát hiện trạng niêm phong trong thời gian dài...

Đề nghị xem xét truy cứu trách nhiệm hình sự

Để đảm bảo kỷ cương pháp luật trong quản lý tài nguyên khoáng sản, UBND xã Tuy Đức đề nghị, UBND tỉnh chỉ đạo Công an tỉnh Lâm Đồng tiếp nhận hồ sơ vụ việc để xem xét truy cứu trách nhiệm hình sự do tính chất vi phạm nghiêm trọng, kéo dài và có dấu hiệu gian dối trong giải trình pháp lý.

Sở Nông nghiệp và Môi trường hỗ trợ cử đoàn chuyên gia địa chất và pháp chế về địa phương để giúp xã giám định trữ lượng, định giá tang vật và xác lập hồ sơ vi phạm chuẩn xác theo quy định pháp luật; đồng thời cung cấp hồ sơ lịch sử khai thác của Công ty Ngọc Vy và DNTN Quang Vũ để làm căn cứ pháp lý bác bỏ lập luận đổ lỗi cho lịch sử của doanh nghiệp.../.