“Thủ đô” chè Thái Nguyên vào xuân

Những đồi chè xanh mướt dưới chân triền đông dãy Tam Đaot

Thái Nguyên từ lâu đã được mệnh danh là “đệ nhất danh trà” của Việt Nam. Nhưng giữa nhịp sống hiện đại, khi con người ngày càng quan tâm đến sức khỏe và môi trường, những nương chè hữu cơ lại mang một ý nghĩa đặc biệt hơn. Đó không chỉ là nơi sản xuất ra những ấm trà thơm ngon, mà còn là biểu tượng của sự hài hòa giữa con người và thiên nhiên.

Mùa xuân, nếu có dịp đặt chân đến Tân Cương, La Bằng hay Trại Cài, ta sẽ thấy cả không gian như được phủ một lớp sương mỏng bảng lảng. Sáng sớm, khi mặt trời còn e ấp sau dãy núi, từng hàng chè xếp lớp ngay ngắn hiện lên trong làn sương trắng. Những giọt sương đọng trên búp chè non lấp lánh như những hạt ngọc. Không khí trong lành, phảng phất mùi đất ẩm và hương chè tươi dịu nhẹ, khiến lòng người trở nên thanh thản lạ thường.

Chè hữu cơ được chăm sóc theo cách hoàn toàn tự nhiên. Không thuốc trừ sâu hóa học, không phân bón tổng hợp, người trồng chè kiên nhẫn dùng phân chuồng ủ hoai, phân vi sinh và các biện pháp sinh học để bảo vệ cây. Cỏ được làm thủ công hoặc giữ lại có chọn lọc để tạo thảm thực vật tự nhiên. Những con bọ rùa, ong nhỏ, nhện đồng… trở thành “người bạn” giúp cân bằng hệ sinh thái. Vì thế, trên nương chè hữu cơ mùa xuân, ta không chỉ thấy màu xanh của lá mà còn cảm nhận được nhịp thở của cả một thế giới sống động.

Nói đến canh tác hữu cơ tôi lại nhớ đến chuyện đau buồn thời “hoàng kim” của thuốc kích mầm và thuốc trừ sâu hoá học. Anh chị họ tôi ở vùng đông bãi ven sông Cầu có một nương chè khá rộng và anh chị tôi cải thiện cuộc sống bằng nương chè đó. Chao ôi những cây chè có thuốc kích mầm sao búp đẹp đến thế, cứ mơn mởn non tơ nhưng rôi vui chẳng tày gang anh tôi bị bệnh bác sỹ bảo do tiếp xúc với thuốc trừ sâu nhiều quá. Nằm trên giường bệnh anh nói với tôi: - Mình đã đổi mạng sống còn đầu độc những người khác uống chè. Anh hối hận lắm chú ạ.

Người làm chè ở Thái Nguyên thường bảo rằng, búp chè xuân là tinh túy nhất. Sau một mùa đông tích tụ dưỡng chất, khi gặp mưa xuân và nắng nhẹ, cây chè dồn hết sức để bật lên những chồi non mập mạp. Búp chè xuân nhỏ, chắc, phủ lớp lông tơ mịn. Khi hái xuống, bàn tay người thoang thoảng hương thơm dịu mát. Tiếng hái chè lách tách xen lẫn tiếng nói cười rộn rã làm cho buổi sáng trên đồi thêm ấm áp.

Những người phụ nữ đội nón lá, đeo gùi sau lưng, thoăn thoắt đưa tay ngắt từng “một tôm hai lá”. Động tác ấy đã trở thành thói quen, thành nhịp điệu của cuộc sống. Họ hiểu từng luống chè như hiểu chính mảnh vườn nhà mình. Ở những nương chè hữu cơ, công việc có phần vất vả hơn vì mọi khâu đều đòi hỏi sự tỉ mỉ và kiên trì. Nhưng đổi lại, họ tin rằng mình đang gìn giữ đất đai cho con cháu, đang làm ra sản phẩm sạch và an toàn cho cộng đồng.

Đồi chè từ lâu thành biểu tượng của mộ vùng đất

Buổi trưa xuân, nắng vàng trải nhẹ trên các sườn đồi. Từ trên cao nhìn xuống, những nương chè uốn lượn như sóng xanh nối tiếp nhau. Xa xa là mái nhà nhỏ nép mình bên triền núi, khói bếp lam chiều bảng lảng. Cảnh sắc ấy vừa bình dị, vừa nên thơ. Du khách đến đây không chỉ để thưởng trà mà còn để tìm lại sự cân bằng giữa cuộc sống bộn bề.

Trà xuân Thái Nguyên có hương thơm cốm non đặc trưng. Khi pha, nước trà xanh trong, ánh lên sắc vàng nhẹ. Nhấp một ngụm, vị chát dịu lan nơi đầu lưỡi, rồi nhanh chóng chuyển sang vị ngọt hậu sâu lắng. Đó là vị của đất trung du, của mưa xuân, của công sức người trồng chè gửi gắm. Với chè hữu cơ, hương vị ấy càng thuần khiết, rõ ràng hơn, như không bị vẩn đục bởi bất kỳ tạp chất nào.

Mùa xuân trên nương chè còn là mùa của hy vọng. Sau những tháng ngày chăm sóc, người nông dân mong chờ một vụ chè thuận lợi. Họ nhìn trời, nhìn mây để đoán mưa nắng; lắng nghe dự báo thời tiết để điều chỉnh cách chăm sóc. Sự gắn bó giữa con người và thiên nhiên ở đây không phải là sự chinh phục, mà là sự thấu hiểu và tôn trọng.

Khi chiều xuống, ánh hoàng hôn nhuộm cam cả đồi chè. Gió xuân thổi nhẹ làm những luống chè gợn sóng. Tiếng chim gọi bầy vang lên từ lùm cây ven đồi. Người hái chè thu dọn dụng cụ, gùi chè đầy ắp búp non trở về nhà. Một ngày lao động khép lại, nhưng hương chè vẫn còn vương vấn trong không khí.

Mùa xuân rồi sẽ qua, nhường chỗ cho những ngày hạ rực rỡ. Nhưng ký ức về những nương chè hữu cơ Thái Nguyên trong tiết xuân dịu dàng vẫn đọng lại mãi trong lòng người. Đó là ký ức về sắc xanh mênh mang, về mùi hương thanh khiết, về những con người chân chất yêu đất, yêu nghề. Giữa dòng chảy hối hả của thời đại, những nương chè ấy như một khoảng lặng quý giá, nhắc ta nhớ rằng sự bền vững và bình yên luôn bắt đầu từ những điều giản dị nhất. Và mỗi khi nâng chén trà xuân lên môi, ta như thấy cả mùa xuân Thái Nguyên đang tan ra nơi đầu lưỡi - trong trẻo, tinh khôi và đầy sức sống./.