Giá nông sản leo thang do ảnh hưởng từ bão lũ khiến bữa cơm của nhiều gia đình phải cân đo, xiết chặt chi tiêu

Chợ dân sinh (ảnh minh họa)

Toàn cảnh thị trường: Gam màu sáng - tối đan xen

Dạo một vòng quanh các chợ dân sinh lớn như chợ Ga, chợ An Dương, chợ Cố Đạo hay các chợ cóc tại Lê Chân, Ngô Quyền, không khí mua bán đã bớt căng thẳng hơn so với đầu tháng, nhưng sự đắn đo vẫn hiện rõ trên gương mặt người mua.

Nếu như tháng trước, người dân lo lắng vì không có rau ăn, thì nay nỗi lo chuyển sang các loại gia vị:

Ớt tươi đang là mặt hàng "xa xỉ" nhất. Do cây ớt chịu úng rất kém và rụng hoa hàng loạt trong các đợt mưa bão số 10, 11 liên tiếp, giá ớt tại Hải Phòng hiện dao động từ 120.000 – 170.000 đồng/kg. Nhiều quán phở, quán bún cá cay Hải Phòng trứ danh đã phải cắt giảm lượng ớt tươi phục vụ khách hoặc chuyển sang dùng tương ớt công nghiệp.

Cà chua: Vẫn neo ở mức giá rất cao, từ 45.000 – 60.000 đồng/kg. Những quả cà chua chín mọng, căng bóng trở thành "hàng tuyển" hiếm hoi, phần lớn là hàng xấu mã, dập nát do vận chuyển đường xa.

Hành lá, thì là: Giá vẫn ở mức "trên trời", khoảng 60.000 – 80.000 đồng/kg. Việc mua "vài nghìn hành" giờ đây là điều không thể, tiểu thương thường yêu cầu mua tối thiểu 5.000 - 10.000 đồng mới bán.

Rau xanh bắt đầu "hạ nhiệt" Tin vui cho người tiêu dùng là giá rau ăn lá đã giảm khoảng 15-20% so với đỉnh điểm đầu tháng 12.

Rau cải, mồng tơi: Từ mức 30.000 - 40.000 đồng/kg nay giảm xuống còn khoảng 20.000 - 25.000 đồng/kg.

Rau muống: Đã xuất hiện nhiều hơn, giá khoảng 10.000 - 12.000 đồng/mớ (giảm từ mức 18.000 đồng).

Giải mã nguyên nhân

Tại sao lại có sự chênh lệch này?. Các chuyên gia nông nghiệp và tiểu thương tại chợ đầu mối Nam Cầu Kiền lý giải nguyên nhân đến từ đặc tính sinh trưởng của cây trồng sau bão.

Thứ nhất, độ trễ của nguồn cung. Sau đợt ngập lụt cuối tháng 11, nông dân tại các vựa rau ngoại thành như Tiên Lãng, Vĩnh Bảo và vùng lân cận (Hải Dưcũ) đã hối hả gieo trồng lại. Các loại rau ăn lá ngắn ngày (cải, muống) chỉ mất 20-25 ngày để thu hoạch, nên hiện tại nguồn cung đã bắt đầu dồi dào trở lại, giúp giá hạ nhiệt. Ngược lại, các loại cây ăn quả như cà chua, ớt, bầu bí cần thời gian sinh trưởng dài hơn (45-60 ngày) và rất nhạy cảm với nấm bệnh sau mưa. Do đó, nguồn cung nhóm này vẫn đang thiếu hụt trầm trọng, tạo nên sự khan hiếm cục bộ.

Thứ hai, tác động từ hàng nhập khẩu. Một điều bất thường trong tháng 12/2025 là ngay cả nông sản nhập khẩu từ Trung Quốc (cà rốt, khoai tây, súp lơ) cũng tăng giá từ 30-50%. Nguyên nhân do chi phí logistics tăng cao và tình hình thiên tai cũng ảnh hưởng đến một số vùng trồng trọt phía Nam Trung Quốc, khiến lượng hàng biên mậu về Hải Phòng không dồi dào như mọi năm.

Người tiêu dùng lựa chọn mua sắm nông sản tại siêu thị vì giá cả ổn định hơn (ảnh: Kim Huệ)

Chuyện người đi chợ: "Thắt lưng buộc bụng" và thay đổi thói quen

Trong bối cảnh chỉ số giá tiêu dùng (CPI) của Hải Phòng 11 tháng năm 2025 đã tăng hơn 3%, áp lực chi tiêu đè nặng lên vai người nội trợ.

"Làn sóng" di cư vào siêu thị Các hệ thống siêu thị như AEON Mall Lê Chân, Go! Hải Phòng, WinMart đang trở thành "hầm trú ẩn" cho người tiêu dùng. Nhờ các hợp đồng bao tiêu dài hạn với các vùng rau an toàn tại Đà Lạt và Mộc Châu (nơi ít bị ảnh hưởng bởi bão số 13 hơn), giá rau tại siêu thị ổn định hơn chợ truyền thống. Chị Thanh Hằng (Q. Ngô Quyền) chia sẻ: "Ra chợ mua 3 quả cà chua mất 15.000 đồng mà còn bị người bán nhăn nhó. Vào siêu thị giá niêm yết rõ ràng, tuy có đắt hơn ngày thường chút ít nhưng rau tươi, sạch sẽ và không bị hét giá."

Thực đơn thời bão giá, mâm cơm của người Hải Phòng đang có sự chuyển dịch rõ rệt: Giảm các món canh chua, lẩu cần nhiều rau gia vị; Tăng cường sử dụng các loại củ (su hào, củ cải, bí đỏ) vì giá cả "mềm" hơn và để được lâu; Sử dụng thực phẩm khô (măng, miến, nấm hương) để thay thế rau xanh trong một số bữa ăn.

Góc nhìn từ người nông dân: Nỗ lực tái thiết vụ Đông Xuân

Về các vùng ngoại thành Hải Phòng, không khí lao động đang khẩn trương hơn bao giờ hết. Tại xã An Thọ (An Lão) hay Hùng Thắng (Tiên Lãng), bà con nông dân đang chạy đua với thời gian để kịp vụ rau Tết.

Ông Trần Văn Bính, một hộ trồng rau lâu năm tại Vĩnh Bảo, cho biết: "Mưa lũ làm thối hết lứa cà chua sớm, giờ chúng tôi phải trồng bù bằng su hào và bắp cải. Tuy vất vả nhưng giá rau đang tốt, bà con cũng phấn khởi làm ngày làm đêm. Hy vọng từ nay đến Tết ông trời thương, không có đợt rét đậm rét hại nào quá lớn."

Chính quyền thành phố Hải Phòng cũng đã có những động thái tích cực như hỗ trợ hạt giống, phân bón và cử cán bộ khuyến nông xuống hướng dẫn bà con kỹ thuật xử lý đất sau ngập úng để phòng trừ nấm bệnh, đảm bảo năng suất cho lứa rau phục vụ Tết Nguyên Đán sắp tới.

Khi nào giá sẽ về mức "bình dân"?

Dựa trên tình hình thực tế, có thể đưa ra một số dự báo cho thị trường Hải Phòng trong nửa cuối tháng 12/2025 và tháng 1/2026:

Rau ăn lá: Giá sẽ tiếp tục giảm nhẹ và đi vào ổn định do nguồn cung tại chỗ (Hải Phòng) và nguồn cung lân cận (Tây Hải Phòng và Hưng Yên) phục hồi hoàn toàn.

Cà chua, ớt, rau gia vị: Dự kiến mức giá cao sẽ còn duy trì đến ít nhất là đầu tháng 1/2026. Phải chờ đến khi lứa cà chua chính vụ Đông được thu hoạch rộ, giá mới có thể hạ nhiệt.

Sức mua sẽ tăng mạnh vào dịp cận Tết Dương lịch và Âm lịch, đòi hỏi hệ thống phân phối phải chuẩn bị nguồn hàng kỹ lưỡng để tránh tình trạng khan hàng sốt giá cục bộ.

Tháng 12/2025 sẽ được ghi nhớ như một giai đoạn thử thách đối với thị trường nông sản Hải Phòng. Dù "bão giá" vẫn còn hiện hữu ở một số mặt hàng, nhưng tín hiệu xanh từ những ruộng rau đang hồi sinh cho thấy sự bền bỉ của người nông dân và khả năng thích ứng linh hoạt của người tiêu dùng đất Cảng. Trong khó khăn chung do thiên tai, sự thấu hiểu giữa người bán và người mua, cùng những nỗ lực bình ổn thị trường, sẽ là chìa khóa để bữa cơm mỗi gia đình sớm đầy đặn và ấm cúng trở lại.