Bánh ngô dẻo mềm, đậm đà hương vị quê.

Đối với đồng bào miền núi, ngô là loại cây trồng quan trọng trong đời sống sinh hoạt và phát triển kinh tế. Không chỉ là nguồn lương thực quan trọng, hạt ngô còn được chế biến thành nhiều món ăn mang đậm bản sắc địa phương như: mèn mén, bánh đúc ngô, chè ngô, rượu ngô men lá… Trong số đó, bánh ngô non được nhiều người yêu thích bởi vị thơm tự nhiên, dẻo mềm và đậm đà hương vị quê.

Bà Đàm Thị Liệt, xóm Bản Luộc, xã Nguyên Bình, người có nhiều năm làm bánh ngô cho biết: Mùa làm bánh thường bắt đầu từ tháng 6 đến tháng 8, khi những bắp ngô nếp vừa ngậm sữa, hạt căng đều và có vị ngọt thanh. Tôi lên nương từ sáng sớm, lựa chọn kỹ từng bắp ngô, mang về bóc vỏ, tách hạt rồi đem xay nhuyễn. Để bánh đạt độ dẻo thơm, khi xay không pha thêm nước để giữ nguyên vị ngọt vốn có. Tùy theo khẩu vị của từng gia đình mà lượng đường hay mật mía được gia giảm cho phù hợp, tạo nên hương vị riêng không lẫn với bất cứ nơi nào.

Ngoài nguyên liệu chính là ngô non, nhiều gia đình còn bổ sung thêm một lượng nhỏ gạo nếp hoặc ngô vàng nhằm tạo màu sắc đẹp mắt và tăng độ dẻo cho bánh. Một số nơi vẫn giữ cách sử dụng nước tro bếp đã lọc kỹ để bánh có màu vàng óng tự nhiên và mềm hơn sau khi hấp chín.

Để giữ trọn vẹn hương vị đặc trưng của ngô non, người làm bánh sử dụng hoàn toàn lá ngô để gói bánh. Những bẹ lá được lựa chọn kỹ, làm mềm rồi khéo léo bao bọc phần bột ngô đã trộn đều với đường. Từng chiếc bánh nhỏ được gói chắc tay, xếp ngay ngắn vào chõ hấp và đun trên lửa vừa trong hơn một giờ đồng hồ. Khi bánh chín, hương thơm ngọt dịu của ngô non hòa quyện với mùi thơm tự nhiên của lá ngô, tạo nên sức hấp dẫn riêng khó cưỡng.

Bóc lớp lá bên ngoài, chiếc bánh hiện lên với sắc vàng óng đẹp mắt. Bánh mềm, dẻo, vị ngọt thanh hòa cùng hương thơm của ngô non khiến người thưởng thức cảm nhận rõ nét sự mộc mạc của ẩm thực vùng cao. Trong những ngày mưa hay buổi chiều se gió, thưởng thức chiếc bánh nóng cùng chén trà xanh càng làm cho hương vị ấy càng thêm đậm đà.

Đối với nhiều người dân Cao Bằng, bánh ngô còn gắn liền với những ký ức tuổi thơ. Khi cuộc sống còn nhiều khó khăn, đây là món quà giản dị theo chân người lớn lên nương, theo lũ trẻ đến lớp. Những chiếc bánh được mẹ, được bà chuẩn bị từ sáng sớm không chỉ giúp no bụng mà còn chất chứa tình yêu thương và sự tần tảo của người phụ nữ vùng cao.

Ngày nay, dù nhiều loại bánh hiện đại xuất hiện, bánh ngô non vẫn giữ được sức hấp dẫn riêng. Tại các chợ phiên hay những điểm du lịch cộng đồng, món bánh dân dã này luôn được du khách tìm mua như một thức quà mang đậm dấu ấn Cao Bằng. Nhiều cơ sở kinh doanh, nhà hàng cũng đưa bánh ngô vào thực đơn nhằm giới thiệu nét đẹp văn hóa ẩm thực địa phương tới du khách gần xa.

Không cầu kỳ về nguyên liệu hay cách chế biến, bánh ngô non vẫn mang trong mình hương vị riêng của núi rừng và sự khéo léo của người làm bánh. Qua bao đổi thay của cuộc sống, món quà quê mộc mạc ấy vẫn được gìn giữ như một phần ký ức và là nét đẹp trong kho tàng văn hóa ẩm thực của miền non nước Cao Bằng.