Nông nghiệp Việt Nam: "Song hành" giữa an toàn thực phẩm và biến đổi khí hậu

Tháng hành động vì an toàn thực phẩm năm 2025 sẽ diễn ra từ ngày 15/4-15/5 (Ảnh minh họa)

Thách thức "nóng" mang tên an toàn vệ sinh thực phẩm. An toàn vệ sinh thực phẩm là "bài toán khó" chưa có lời giải triệt để. Tình trạng lạm dụng thuốc bảo vệ thực vật, phân bón hóa học, chất kích thích tăng trưởng, kháng sinh trong chăn nuôi... vẫn diễn ra phổ biến. Điều này không chỉ gây nguy hại cho sức khỏe người tiêu dùng, mà còn làm suy giảm uy tín nông sản Việt Nam trên thị trường quốc tế.

Nguyên nhân gốc rễ: Nhận thức của người sản xuất về an toàn vệ sinh thực phẩm còn hạn chế. Quy trình sản xuất, chế biến, bảo quản nông sản chưa được kiểm soát chặt chẽ. Hệ thống quản lý, kiểm tra, giám sát chất lượng an toàn vệ sinh thực phẩm còn nhiều bất cập. Tình trạng sản xuất nhỏ lẻ, manh mún, thiếu liên kết chuỗi giá trị. Nguy cơ ngộ độc thực phẩm, các bệnh mãn tính gia tăng. Ảnh hưởng tiêu cực đến sức khỏe cộng đồng, gây thiệt hại kinh tế. Suy giảm niềm tin của người tiêu dùng đối với nông sản Việt Nam. Rào cản xuất khẩu, ảnh hưởng đến thương hiệu quốc gia.

"Cơn cuồng phong" biến đổi khí hậu. Biến đổi khí hậu đang "thổi bùng" những rủi ro và thách thức chưa từng có đối với nông nghiệp Việt Nam. Nước biển dâng, xâm nhập mặn, hạn hán, lũ lụt, bão tố... diễn biến ngày càng phức tạp và khó lường.

Biến đổi khí hậu đang de dọa toàn cầu

"Đòn giáng" vào sản xuất nông nghiệp: Diện tích đất nông nghiệp bị thu hẹp, năng suất cây trồng, vật nuôi giảm sút. Thay đổi mùa vụ, gây khó khăn cho việc canh tác, thu hoạch. Gia tăng dịch bệnh, sâu hại, ảnh hưởng đến chất lượng nông sản. Thiệt hại về cơ sở hạ tầng nông nghiệp, gây tổn thất kinh tế lớn. "Gánh nặng" cho người nông dân: Cuộc sống của người nông dân trở nên bấp bênh, khó khăn hơn. Nguy cơ mất sinh kế, di cư do tác động của biến đổi khí hậu. Áp lực tài chính gia tăng do chi phí sản xuất tăng cao.

Giải pháp "song hành" để vượt qua thách thức: Để "đối đầu" với "song kiếm hợp bích" này, cần có những giải pháp đồng bộ và quyết liệt: Nâng cao nhận thức và trách nhiệm. Tăng cường tuyên truyền, giáo dục về an toàn vệ sinh thực phẩm và biến đổi khí hậu cho người sản xuất, kinh doanh và người tiêu dùng. Xây dựng và thực thi các quy định, tiêu chuẩn nghiêm ngặt về an toàn vệ sinh thực phẩm.

Phát triển nông nghiệp bền vững: Ứng dụng công nghệ cao, sản xuất nông nghiệp hữu cơ, nông nghiệp tuần hoàn. Xây dựng chuỗi giá trị nông sản an toàn, minh bạch, có truy xuất nguồn gốc. Phát triển các giống cây trồng, vật nuôi thích ứng với biến đổi khí hậu. Quản lý và sử dụng hiệu quả tài nguyên: Bảo vệ và sử dụng hợp lý đất, nước, rừng. Giảm phát thải khí nhà kính trong nông nghiệp. Xây dựng hệ thống cảnh báo sớm, phòng chống thiên tai.

Tăng cường hợp tác và đầu tư: Hợp tác quốc tế trong nghiên cứu, chuyển giao công nghệ, kinh nghiệm. Đầu tư vào cơ sở hạ tầng nông nghiệp, khoa học công nghệ, đào tạo nguồn nhân lực. Cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa các cấp, các ngành, các tổ chức và cộng đồng để thực hiện hiệu quả các giải pháp này.

Nông nghiệp Việt Nam đang đứng trước những thách thức "khó nhằn", nhưng cũng mở ra cơ hội để tái cấu trúc và phát triển bền vững. Với sự chung tay của toàn xã hội, Việt Nam có thể vượt qua "song kiếm hợp bích" này, xây dựng một nền nông nghiệp xanh, sạch, an toàn và thịnh vượng./.