Nông dân thu hoạch ngô trên cánh đồng ở Bird-in-Hand, bang Pennsylvania, Mỹ. Ảnh minh họa: AFP/TTXVN

Viện Phân bón cho biết eo biển Hormuz là một tuyến đường huyết mạch đối với việc vận chuyển phân bón, bao gồm khoảng 50% lượng phân urê giàu nitơ trên toàn cầu. Eo biển này thực tế đã trở nên không thể lưu thông kể từ khi Tổng thống Donald Trump phát động cuộc tấn công mà hiện đã kéo dài sang tuần thứ 3 nhưng vẫn chưa thấy hồi kết.

Sự tắc nghẽn này đã đẩy giá phân bón lên cao ngay trước mùa gieo trồng, có khả năng làm rối quyết định của nông dân trên khắp nước Mỹ. Điều này càng trở nên khó khăn khi giá hàng hóa vốn đã thấp nhiều năm, ăn mòn lợi nhuận của nông dân.

Bối cảnh khó khăn này xảy ra chỉ 8 tháng trước kỳ bầu cử giữa nhiệm kỳ giành quyền kiểm soát Hạ viện và Thượng viện. Đảng Dân chủ, đang cố gắng giành ghế tại các bang nông nghiệp như Iowa, Minnesota và Nebraska, đang tận dụng giá phân bón cao như một ví dụ mới về vấn đề khả năng chi trả.

Trong khi đó, các nghị sĩ đảng Cộng hòa đang gấp rút thúc đẩy việc cung cấp thêm hỗ trợ cho nông dân, chỉ vài tháng sau đợt hỗ trợ tài chính quy mô lớn hồi năm ngoái. Một gói hỗ trợ bổ sung dành cho nông dân - với trị giá ước tính khoảng 15 tỷ USD, nhằm giải quyết tình trạng giá nông sản sụt giảm - vốn đã được đưa ra thảo luận trước khi chiến sự bùng phát.

Hiện nay, các nhà lập pháp đang tìm cách lồng ghép gói cứu trợ này vào dự luật chi tiêu bổ sung tiềm năng liên quan đến vấn đề Iran. Phía Nhà Trắng cũng đang đề xuất một khoản ngân sách chi tiêu trị giá 200 tỷ USD phục vụ cho chiến sự.

Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent nói trên Fox Business rằng Bộ trưởng Nông nghiệp Brooke Rollins “có thể sẽ công bố thông tin về phân bón trong vài ngày tới.” Ông nhấn mạnh thuế quan của Tổng thống Trump gần như miễn trừ phân bón gốc nitơ - yếu tố vốn đóng vai trò thiết yếu trong việc trồng ngô.

Tuy nhiên, việc mở lại eo biển Hormuz để phân bón lưu thông là nhiệm vụ khó cho chính quyền, dù đã nỗ lực giải cứu các tàu mắc kẹt. Nguy cơ đối với nông dân và người tiêu dùng Mỹ vẫn tiếp tục gia tăng.

Ông Zippy Duvall, Chủ tịch Liên đoàn Nông dân Mỹ, viết trong một bức thư gửi Tổng thống Trump rằng nếu không ưu tiên một cách chiến lược việc cung ứng các vật tư nông nghiệp thiết yếu như urê, amoniac, nitơ, phốt phát và các sản phẩm gốc lưu huỳnh, Mỹ sẽ đối mặt với nguy cơ thiếu hụt mùa màng. Đây không chỉ là mối đe dọa đối với an ninh lương thực - và rộng hơn là an ninh quốc gia - mà cú sốc sản xuất như vậy còn có thể góp phần làm gia tăng áp lực lạm phát trên toàn bộ nền kinh tế Mỹ.