Lâm Đồng mở rộng cơ hội hợp tác nông nghiệp với Nhật Bản từ thế mạnh rau củ quả

Vùng sản xuất rau công nghệ cao tại Lâm Đồng đang từng bước nâng chất lượng, chuẩn hóa quy trình và mở rộng cơ hội tiếp cận các thị trường xuất khẩu có yêu cầu cao như Nhật Bản

Theo Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật tỉnh Lâm Đồng, thông tin được chuẩn bị phục vụ chương trình làm việc với thị trấn Yachiyo, tỉnh Ibaraki (Nhật Bản), Lâm Đồng hiện có diện tích canh tác khoảng 807.500 ha, diện tích gieo trồng đạt hơn 1,04 triệu ha. Bên cạnh những ngành hàng chủ lực như cà phê, chè, lúa, hồ tiêu, cây ăn quả và hoa, rau củ quả được xác định là một trong những nhóm sản phẩm có lợi thế cạnh tranh nổi bật của địa phương.

Mỗi năm, toàn tỉnh gieo trồng khoảng 93.800 ha rau, sản lượng đạt hơn 2,75 triệu tấn. Sản xuất tập trung tại nhiều vùng chuyên canh như Đơn Dương, Lạc Dương, Hiệp Thạnh, Ka Đô, D’Ran, Quảng Lập và khu vực Xuân Trường - Đà Lạt.

Cơ cấu sản phẩm khá đa dạng, từ nhóm rau ăn lá như xà lách, cải thảo, cải bắp, cần tây, cải ngọt đến các loại rau ăn quả như cà chua, dưa leo, đậu cô ve, đậu Hà Lan, ớt ngọt; cùng nhóm rau củ như khoai tây, cà rốt, hành tây, củ dền, củ cải… Trong đó, rau ăn lá chiếm khoảng 44,5% diện tích, rau ăn quả 32,3%, rau ăn thân, củ khoảng 16,8% và nhóm rau gia vị khoảng 6,4%.

Đáng chú ý, cải thảo hiện có khoảng 5.300 ha gieo trồng, chiếm 5,6% diện tích rau toàn tỉnh, tập trung chủ yếu tại các vùng sản xuất rau trọng điểm. Đây cũng là nhóm sản phẩm có dư địa để Lâm Đồng tiếp tục nâng cao chất lượng, chuẩn hóa quy trình và mở rộng thị trường tiêu thụ.

Một trong những lợi thế được Lâm Đồng đặc biệt chú trọng là hướng sản xuất rau ứng dụng công nghệ cao. Năm 2025, diện tích rau ứng dụng công nghệ cao của tỉnh đạt khoảng 33.574 ha; trong đó, diện tích ứng dụng công nghệ thông minh đạt 284,5 ha. Toàn tỉnh đã có 3.207,14 ha rau được cấp giấy chứng nhận an toàn, gồm 1.152,8 ha đạt VietGAP và 96 ha đạt chứng nhận hữu cơ.

Không chỉ dừng ở sản xuất, Lâm Đồng đang từng bước hình thành các chuỗi liên kết từ nông hộ đến thị trường. Hiện toàn tỉnh có 104 chuỗi liên kết sản xuất rau với 3.171 hộ, tổng diện tích 4.568 ha, sản lượng khoảng 352.079 tấn/năm, tương đương 11,5% tổng sản lượng rau của tỉnh.

Đây được xem là nền tảng quan trọng để Lâm Đồng tiến sâu hơn vào những thị trường yêu cầu cao về chất lượng, an toàn thực phẩm, truy xuất nguồn gốc và tính ổn định của nguồn cung như Nhật Bản.

Ở khâu sau thu hoạch, quy mô sản xuất và sơ chế rau của Lâm Đồng cũng đang được mở rộng. Tỉnh hiện có hàng trăm cơ sở thu mua, sơ chế, chế biến rau; trong đó khoảng 170 đơn vị, cơ sở đã được cấp giấy chứng nhận đủ điều kiện sơ chế, chế biến rau an toàn. Riêng các cơ sở chế biến đưa vào chế biến khoảng 769.047 tấn nguyên liệu mỗi năm, tạo ra khoảng 62.845 tấn thành phẩm.

Tuy nhiên, thị trường tiêu thụ rau Lâm Đồng hiện vẫn chủ yếu ở trong nước, chiếm khoảng 90% tổng sản lượng; xuất khẩu mới chiếm khoảng 10%. Năm 2024, sản lượng rau, quả xuất khẩu của tỉnh đạt 44.570 tấn, nhưng riêng rau xuất khẩu mới tương đương khoảng 1,4% tổng sản lượng rau toàn tỉnh.

Khoảng cách giữa năng lực sản xuất và tỷ trọng xuất khẩu cho thấy dư địa rất lớn để Lâm Đồng mở rộng thị trường quốc tế, nhất là những thị trường có yêu cầu cao về chất lượng và giá trị gia tăng.

Nhật Bản được xác định là một trong những đối tác có nhiều tiềm năng trong hướng đi này. Thông qua chương trình làm việc với thị trấn Yachiyo, tỉnh Ibaraki, Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật Lâm Đồng đề xuất thúc đẩy hợp tác theo hướng thực chất hơn, từ giống, công nghệ sản xuất đến chế biến, bảo quản và tiêu thụ nông sản.

Trong đó, Lâm Đồng mong muốn được hỗ trợ tiếp cận, nhập khẩu và mua bản quyền các giống cây mẹ mới có giá trị cao; tiếp nhận công nghệ tiên tiến trong sản xuất, chế biến và bảo quản rau, nông sản; ứng dụng công nghệ thông tin vào quản lý sản xuất; đồng thời thu hút doanh nghiệp Nhật Bản đầu tư vào nông nghiệp công nghệ cao, chế biến và bảo quản nông sản phục vụ xuất khẩu.

Một hướng hợp tác khác được đặt ra là kết nối trực tiếp doanh nghiệp hai bên để tìm kiếm cơ hội ký kết các thỏa thuận hợp tác, hợp đồng tiêu thụ và xúc tiến thương mại đối với những nhóm nông sản Lâm Đồng có lợi thế, trước hết là rau củ quả.

Lâm Đồng cũng đề xuất tăng cường đào tạo, nâng cao năng lực cho đội ngũ cán bộ về sản xuất giống rau và công nghệ bảo quản sau thu hoạch. Đây là những yếu tố có ý nghĩa quan trọng trong quá trình nâng chất lượng sản phẩm, giảm tổn thất sau thu hoạch và đáp ứng tốt hơn các tiêu chuẩn của thị trường xuất khẩu.

Từ nền sản xuất rau quy mô lớn, đang chuyển mạnh sang công nghệ cao, hình thành các vùng sản xuất an toàn và từng bước phát triển chuỗi liên kết, Lâm Đồng có cơ sở để giới thiệu với đối tác Nhật Bản một hệ sinh thái nông nghiệp giàu tiềm năng. Nếu các nội dung hợp tác về giống, công nghệ, đầu tư và thị trường được cụ thể hóa, đây không chỉ là cơ hội mở rộng đầu ra cho rau củ quả Lâm Đồng mà còn có thể tạo thêm động lực để ngành rau chuyển từ sản xuất số lượng lớn sang sản xuất theo tiêu chuẩn, chất lượng và giá trị gia tăng cao hơn./.