Nam Định đang nỗ lực tái cơ cấu để phát triển bền vững, việc ứng dụng khoa học và công nghệ (KH&CN) vào quản lý và khai thác các công trình thủy lợi - Ảnh minh họa.

Trong bối cảnh ngành nông nghiệp Nam Định đang nỗ lực tái cơ cấu để phát triển bền vững, việc ứng dụng khoa học và công nghệ (KH&CN) vào quản lý và khai thác các công trình thủy lợi đóng vai trò then chốt. Việc tăng cường đầu tư trang thiết bị, đẩy mạnh áp dụng các tiến bộ kỹ thuật không chỉ góp phần nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn nước mà còn giúp ứng phó với những thách thức do biến đổi khí hậu (BĐKH), đồng thời tạo đà phát triển các lĩnh vực sản xuất nông nghiệp, thủy sản và các ngành nghề khác.

Nam Định hiện có 5 hệ thống công trình thủy lợi với trên 9.000 công trình lớn nhỏ, phục vụ cho gần 100 nghìn ha trồng lúa, rau màu, nuôi thủy sản và sản xuất muối. Để nâng cao hiệu quả khai thác, tỉnh đã chú trọng đầu tư các thiết bị công nghệ cao, bao gồm 28 trạm đo mưa được lắp đặt, số liệu được cập nhật trên các hệ thống điện tử giúp thu thập dữ liệu về lượng mưa và dự báo thời tiết cực đoan. Các trạm, điểm đo mực nước tự động trên các sông Đào, Đáy, Hồng, Ninh Cơ cũng được đầu tư, cùng với camera giám sát đê điều và flycam phục vụ công tác phòng chống thiên tai.

Các công ty KTCTTL đã áp dụng công nghệ cải tiến quy trình vận hành máy bơm, giảm tải biến áp và tiết kiệm điện. Công ty KTCTTL Vụ Bản còn ứng dụng công nghệ thông tin và tự động hóa vào quản lý, nâng cao hiệu quả khai thác. Các hệ thống đo mực nước, đo mặn tự động được lắp đặt tại cửa sông Đáy và các cống trên triền sông Hồng để giám sát độ mặn, mực nước, giúp điều hành hệ thống thủy lợi và ngăn mặn.

Hợp tác quốc tế về KH&CN: Dự án "Nghiên cứu xây dựng hệ thống quản lý nước thông minh" đã trao tặng 3 hệ thống giám sát mặn và mực nước tự động cùng 1 trạm thời tiết tự động cho Công ty KTCTTL Xuân Thủy, phục vụ công tác giám sát, quản lý nguồn nước.

Mặc dù đã đạt được nhiều thành tựu, nhiều công trình thủy lợi đã xuống cấp. Tỉnh đang hoàn thiện thủ tục đầu tư Dự án "Nâng cấp hệ thống thủy lợi tỉnh Nam Định thích ứng BĐKH", bao gồm cải tạo, nâng cấp cơ sở hạ tầng và số hóa hoạt động quản lý. Dự án nhằm phát triển ngành nông nghiệp bền vững, giảm thiểu thiệt hại do BĐKH, ổn định sản xuất và nâng cao đời sống người dân.

Việc ứng dụng KH&CN trong quản lý hệ thống thủy lợi đã mang lại nhiều kết quả tích cực cho Nam Định. Trong tương lai, tỉnh sẽ tiếp tục đẩy mạnh ứng dụng công nghệ tiên tiến, đầu tư xây mới, nâng cấp các công trình để xây dựng một hệ thống thủy lợi hiện đại, bền vững, thích ứng linh hoạt với BĐKH.