Chợ Nhân Cơ, tỉnh Lâm Đồng

Nhân rộng mô hình chợ an toàn thực phẩm

Giai đoạn 2015–2020, trên địa bàn tỉnh Lâm Đồng đã triển khai xây dựng 4 mô hình chợ thí điểm đảm bảo an toàn thực phẩm, trong đó có 1 mô hình tại Đà Lạt (nay thuộc phường Xuân Hương) với tổng kinh phí 250 triệu đồng từ ngân sách Trung ương. Bên cạnh đó, 2 mô hình khác được triển khai tại Nhân Cơ và Đức An (nay thuộc tỉnh Lâm Đồng), sử dụng nguồn vốn 755 triệu đồng.

Từ những mô hình này, Sở Công Thương tiếp tục hỗ trợ nhân rộng thêm 2 chợ thí điểm tại Bảo Lộc và Di Linh với tổng kinh phí gần 500 triệu đồng. Các hoạt động hỗ trợ bao gồm cung cấp bộ test nhanh an toàn thực phẩm, tập huấn kiến thức cho cán bộ quản lý chợ và tiểu thương, lắp đặt thùng rác, làm bảng nội quy, bảng hiệu và trang bị bàn, tủ kính cho các gian hàng thực phẩm đạt chuẩn.

Kết quả đạt được rất khả quan: các chợ thí điểm hoạt động ổn định, ý thức chấp hành quy định về an toàn thực phẩm của tiểu thương được nâng lên rõ rệt, không ghi nhận các trường hợp vi phạm nghiêm trọng hay dịch bệnh xuất phát từ thực phẩm kinh doanh tại chợ.

Hướng đến chợ kiểu mẫu, đạt chuẩn nông thôn mới

Theo kế hoạch của UBND tỉnh Lâm Đồng, mô hình chợ kiểu mẫu đảm bảo an toàn thực phẩm cũng được triển khai đồng bộ. Đến nay, toàn tỉnh đã có 4 chợ kiểu mẫu đạt yêu cầu gồm: chợ phường Bảo Lộc, chợ Di Linh, chợ Đinh Văn (Lâm Hà) và chợ Đạ Lây (Đạ Tẻh).

Đặc biệt, trong giai đoạn 2020–2025, việc áp dụng TCVN 11856:2017 còn được lồng ghép vào chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới. Trên cơ sở hướng dẫn của Bộ Công Thương và các văn bản liên quan, Sở Công Thương Lâm Đồng đã tổ chức xét công nhận cho 67 chợ xã đạt chuẩn nông thôn mới, trong đó có 14 chợ đạt chuẩn nông thôn mới nâng cao theo tiêu chí về cơ sở hạ tầng thương mại nông thôn.

Tiêu chuẩn TCVN 11856:2017 được áp dụng như một khung quy chuẩn để đánh giá các chợ nông thôn: từ vị trí, kết cấu xây dựng, hệ thống xử lý chất thải đến bố trí gian hàng và quản lý nguồn gốc sản phẩm. Nhờ đó, chất lượng hoạt động của các chợ được nâng lên, tạo dựng niềm tin cho người tiêu dùng và góp phần phát triển kinh tế địa phương một cách bền vững.

Tác động tích cực đến nhận thức cộng đồng

Việc triển khai đồng bộ các mô hình chợ an toàn không chỉ nâng cao hiệu quả hoạt động của chợ mà còn góp phần thay đổi nhận thức của tiểu thương và người tiêu dùng. Thói quen sử dụng thực phẩm có nguồn gốc rõ ràng, thực hành vệ sinh trong chế biến và kinh doanh đang dần trở thành tiêu chuẩn mới tại các chợ truyền thống.

Các tiểu thương được khuyến khích ghi chép nguồn gốc sản phẩm, sử dụng nguyên liệu đảm bảo và tham gia các buổi tập huấn nâng cao kỹ năng bán hàng an toàn. Đây là những bước đi quan trọng nhằm thúc đẩy môi trường kinh doanh văn minh, có trách nhiệm và đảm bảo sức khỏe cộng đồng.

Kiến nghị hoàn thiện chính sách

Tuy nhiên, trong quá trình triển khai, vẫn còn những khó khăn nhất định. Sở Công Thương Lâm Đồng đã đề xuất Bộ Công Thương sớm sửa đổi, bổ sung quy định hướng dẫn đánh giá và công nhận tiêu chí cơ sở hạ tầng thương mại nông thôn mới nâng cao, nhằm phù hợp với thực tiễn tổ chức bộ máy chính quyền địa phương hiện nay. Đồng thời, cần có hướng dẫn thống nhất về quy trình công nhận hợp chuẩn chợ an toàn thực phẩm, phân định rõ thẩm quyền để tạo thuận lợi cho các địa phương trong quá trình thực hiện./.