Kon Tum: Các phải pháp nâng cao giá trị sâm Ngọc Linh

Hội thảo sâm Ngọc Linh - sâm Việt Nam nhìn từ góc độ lịch sử, khoa học và thực tiễn” do UBND huyện Tu Mơ Rông tổ chức

Ông Võ Trung Mạnh, Chủ tịch UBND huyện Tu Mơ Rông, tỉnh Kon Tum cho biết, huyện đã báo cáo UBND tỉnh Kon Tum, Sở NN-PTNT Kon Tum 6 nhóm kiến nghị nâng tầm sâm Ngọc Linh được trình bày trình tại “Hội thảo sâm Ngọc Linh - sâm Việt Nam nhìn từ góc độ lịch sử, khoa học và thực tiễn”.

6 nhóm kiến nghị

Theo ông Mạnh, tại hội thảo nói trên, ngoài trình bày thực trạng phát triển, ký kết các nội dung quan trọng có tác động to lớn đến ngành sâm Ngọc Linh, các đại biểu là người dân, doanh nghiệp, hợp tác xã, các nhà nghiên cứu khoa học về sâm còn nêu ra 6 nhóm kiến nghị, giải pháp để nâng cao giá trị sâm Ngọc Linh, biến quốc bảo thành quốc kế dân sinh.

Đó là kiến nghị cấp thẩm quyền tăng cường đấu tranh chống nạn trục lợi từ thương hiệu sâm Ngọc Linh, mua bán sâm giả đang diễn ra trên mạng.

Kiến nghị cần có cơ chế, hướng dẫn chi tiết, tạo hành lang pháp lý thuận lợi cho phát triển sâm Ngọc Linh gắn với phát triển du lịch; cụ thể hóa Quyết định số 611 ngày 1/6/2023 của Thủ tướng Chính phủ để người dân, doanh nghiệp mạnh dạn đầu tư, phát triển cây sâm.

Các đại biểu kiến nghị sớm công bố công trình nghiên cứu khoa học giống nuôi cấy mô để làm cơ sở phát triển, mở rộng vùng trồng

Dựa trên kinh nghiệm phát triển sâm của các quốc gia nổi tiếng trên thế giới, các đại biểu kiến nghị sớm công bố công trình nghiên cứu khoa học giống nuôi cấy mô để làm cơ sở phát triển, mở rộng vùng trồng; phát triển sâm công nghiệp dựa trên công nghệ, qua đó tạo ra các phân khúc sâm mang các giá trị khác nhau.

Trên cơ sở các dẫn chứng lịch sử, khoa học và thực tế, Giáo sư Tiến sĩ Nguyễn Minh Đức (Khoa dược, Trường Đại học Tôn Đức Thắng) kiến nghị, chỉ dùng tên Sâm Việt Nam cho cây sâm quý đặc hữu bản địa Việt Nam; sâm Việt Nam trồng tại vùng Ngọc Linh thuộc 2 tỉnh Kon Tum và Quảng Nam, nếu có chỉ dẫn địa lý, mã số vùng trồng hợp lệ, được mang thương hiệu Sâm Ngọc Linh; cây sâm Panax vietnamensis Ha et Grushv. var. vietnamensis trồng ở các vùng di thực khác, ngoài vùng Ngọc Linh được gọi là Sâm Việt Nam.

Nhấn mạnh thương hiệu sản phẩm quốc gia Sâm Việt Nam – Sâm Ngọc Linh không cản trở sự phát triển của các loài sâm Panax khác, các đại biểu kiến nghị cần đẩy mạnh đầu tư, nghiên cứu phát triển các loài sâm khác để làm cơ sở phát triển sản phẩm và thương hiệu, tiến tới đăng ký trở thành sản phẩm quốc gia như Sâm Việt Nam.

Trước ý kiến cho rằng sâm Ngọc Linh và sâm Lai Châu là đồng danh tên khoa học với Sâm Việt Nam, Giáo sư Tiến sĩ Nguyễn Minh Đức khẳng định: “Phó giáo sư Phan Kế Long (người phát hiện Sâm Lai Châu) và các chuyên gia đã xác nhận: cơ sở khoa học “P.vietnamensis var.vietnamensis, P.v.var.fuscidiscus và P.vietnamensis var.langbianensis là các taxon độc lập. Việc một số trang sắp xếp sâm Ngọc Linh và sâm Lai Châu là đồng danh chỉ là quan điểm cá nhân, chưa có những bằng chứng khoa học nào. Trong khi đó, trang web của các tổ chức nghiên cứu uy tín vẫn chấp nhận 3 thứ trên là các taxa độc lập. Do các taxa độc lập nhau nên chắc chắn sẽ có sự khác nhau về hoạt chất và giá trị, do đó, không thể đồng nhất chúng trong hoạt động thương mại.

Các kiến nghị có ý nghĩa quan trọng

Ông Võ Trung Mạnh, Chủ tịch UBND huyện Tu Mơ Rông cho biết, với vai trò là đơn vị đồng tổ chức Hội thảo sâm Ngọc Linh - sâm Việt Nam nhìn từ góc độ lịch sử, khoa học và thực tiễn, ban tổ chức đánh giá hội thảo đã giải quyết được nhiều vấn đề mà ngành sâm và người tiêu dùng cả nước quan tâm.

Đặc biệt, 6 nhóm kiến nghị được đưa ra tại hội thảo là những thông tin hữu ích, có giá trị to lớn, phản ánh đầy đủ, toàn diện các giải pháp để giúp nâng tầm cây sâm Ngọc Linh. Trong các nhóm kiến nghị này, một số giải pháp đã được huyện và tỉnh triển khai xuyên suốt trong thời gian qua như đấu tranh chống sâm giả, trục lợi sâm; hỗ trợ doanh nghiệp, người dân phát triển mở rộng diện tích, tăng cường chế biến sâu, đa dạng sản phẩm từ cây sâm Ngọc Linh để phục vụ người tiêu dùng trên cả nước.

Sâm Ngọc Linh từ chỗ có nguy cơ tuyệt chủng, nay đã phát triển được hơn 2.800ha, trở thành cây giúp người dân huyện Tu Mơ Rông làm giàu, xoá hàng nghìn hộ nghèo

“Nhờ cách chính sách của tỉnh trong việc kêu gọi đầu tư, hỗ trợ phát triển vùng trồng, phát triển thương hiệu, sâm Ngọc Linh từ chỗ có nguy cơ tuyệt chủng, nay đã phát triển được hơn 2.800ha, trở thành cây giúp dân làm giàu, xoá hàng nghìn hộ nghèo, còn người tiêu dùng có cơ hội sử dụng sản phẩm sâm chất lượng để bồi dưỡng sức khỏe. Tỉnh Kon Tum luôn quan tâm, lắng nghe các kiến nghị để cùng xây dựng, phát triển sâm Ngọc Linh. Việc báo cáo UBND tỉnh các nhóm kiến nghị về giải pháp do các nhà nghiên cứu trình bày tại hội thảo nói trên, nhằm mục đích để tỉnh có thêm thông tin để nghiên cứu, thẩm định, qua đó vạch ra chiến lược dài hơn cho việc phát triển, nâng tầm sâm Ngọc Linh, sớm giúp người dân ở Việt Nam và thế giới hưởng lợi từ sâm Ngọc Linh, sớm biến quốc bảo thành quốc kế dân sinh”,ông Mạnh nói.

Cũng theo ông Mạnh, trong nhóm kiến nghị trên, một số giải pháp để nâng tầm sâm Ngọc Linh đã vượt thầm quyền của huyện, tỉnh. Huyện sẽ tham mưu UBND tỉnh báo cáo cấp thẩm quyền quyết định.

Trước đó, như Tạp chí Nông nghiệp hữu cơ Việt Nam đưa tin, ngày 10-12, UBND huyện Tu Mơ Rông phối hợp với Trung tâm Công nghệ sinh học TP Hồ Chí Minh tổ chức Hội thảo sâm Ngọc Linh - sâm Việt Nam nhìn từ góc độ lịch sử, khoa học và thực tiễn. Hội thảo thu hút sự tham gia của nhiều giáo sư, tiến sĩ là các nhà nghiên cứu về sâm. Hội thảo nhằm khẳng định giá trị của sâm Ngọc Linh, tìm giải pháp phát triển bền vững loại cây này, giúp người người, nhà nhà hưởng lợi từ việc trồng, sử dụng sâm Ngọc Linh./.